يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى تسيفرلاندىرۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى اسەل دۇيسەمباەۆانىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس سالاسىن تسيفرلاندىرۋ مەملەكەتكە ەلدىڭ اۋماقتىق جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋىن ءتيىمدى جانە ساپالى جوسپارلاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق سەنىمدى جانە وزەكتى دەرەكتەر نەگىزىندە جەدەل باسقارۋ شەشىمدەرىن قابىلداۋعا كومەكتەسەدى.
ساراپشى ءسوزىنىڭ مىسالى رەتىندە «ينفراقۇرىلىمدىق دەرەكتەردىڭ بىرىڭعاي گەوپورتالىن» كەلتىرەدى. وندا – باس جوسپار, ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم, اباتتاندىرۋ وبەكتىلەرى جانە قالا قۇرىلىسىن تالداۋ فۋنكتسيالارى توپتاستىرىلعان.
تاعى ءبىر ينسترۋمەنت – ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا تاپسىرىس بەرۋشىلەر مەن ەكسپەرتتىك ۇيىمداردىڭ باسىن بىرىكتىرەتىن E-PSD بىرىڭعاي تسيفرلى پلاتفورماسى. ول جەردە جوبانىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق كورسەتكىشى, تيپتىك جوبالار بار. ال «كازرەەستر» – تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنداعى ۇلەستەردى ەسەپكە الۋدى مەملەكەتتىك تىركەۋ سالاسىنداعى اقپاراتتى اۆتوماتتاندىرىلعان جيناۋ, وڭدەۋ, ساقتاۋ جانە تالداۋ جۇيەسى. جوبانىڭ بىرەگەي ءنومىرىن, قۇرىلىسقا رۇقساتتى, ۇلەستىك قاتىسۋدىڭ ەلەكتروندى كەلىسىمشارتتارىن سول جەردەن الۋعا بولادى. قازىر پورتالدا 73 قۇرىلىس سالۋشى كومپانيا تىركەلگەن, ەلىمىزدىڭ 11 وڭىرىندە جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار قۇرىلىس سالاسىن تسيفرلاندىرۋدا ءساتتى جۇمىس ىستەپ جاتقان e-QURYLYS (قۇرىلىس پروتسەسىنىڭ بارلىق كەزەڭىندەگى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتەدى) جانە e-SHANYRAQ (تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى) جۇيەلەرىن دە اتاپ وتسە بولادى.
«وسى جوبالاردىڭ بارلىعى دا قۇرىلىس پروتسەسىنىڭ ءاربىر كەزەڭىندە ۇلكەن ءرول وينايدى. بۇل ءبىز ءۇشىن مونيتورينگ جاساۋدىڭ مۇمكىندىگى. سونىمەن قاتار بۇل باستامالار قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ قارجىسىن ۇنەمدەپ, قۇرىلىس پەن تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدى ءبىرشاما ارزانداتتى», دەيدى ءا.دۇيسەمباەۆا.
«قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسى» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى التاي كۇزدىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس نارىعى ءۇشىن ءبىراز وتكىر ماسەلە بار. ولار – تۇرعىن ءۇي شارۋاشىلىعىنداعى اقپاراتتىق اسيممەتريالاردى جويۋدىڭ ماڭىزدىلىعى, قۇرىلىس بارىسىنداعى ونلاين-مونيتورينگ, قۇرىلىس تاۋەكەلدەرىن ساقتاندىرۋ.
«كەز كەلگەن ترانسفورماتسيا, سونىڭ ىشىندە قۇرىلىس سەكتورىنىڭ ترانسفورماتسياسى ەكى بولىكتەن تۇرادى. ول – وزگەرىستىڭ ادامي بولىگى جانە تەحنيكالىق بولىگى. ادامي بولىگى دەگەنىمىز – قۇرىلىس سالاسىنداعى پروبلەمالار مەن تاقىرىپتاردى تالقىلاۋ. تەحنيكالىق بولىگى – نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا. زاماناۋي تسيفرلى تەحنولوگيالاردى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن نورماتيۆتەر قازاقستاندا بار. سوندىقتان مۇنى «جابا تۇرۋعا» بولادى. ەكىنشى ماڭىزدى دۇنيە – IT-ينفراقۇرىلىم. بىزدە IT-جۇيەنى دامىتۋ بويىنشا ءبىراز ىلگەرىلەۋ بار, دەگەنمەن كەدەرگىلەر دە جوق ەمەس», دەيدى «الماتىباسجوسپار» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» جشس كەڭەسشىسى ماريا شيروكوۆا.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىر قازاقستان پوستكەڭەستىك ەلدەردى باسىپ وزىپ, BIM (Building Information Modeling – عيماراتتى اقپاراتتىق مودەلدەۋ) تەحنولوگياسىن سەنىمدى قولدانىپ جاتىر. BIM پايدالانۋ كەزىندەگى كوپ تاڭدالاتىن تانىمال تەحنولوگيالار رەتىندە ساراپشىلار بۇلتتى ەسەپتەۋ (42 پايىز), مودەل نەگىزىندە مودەلدەۋ (33 پايىز), ۆيرتۋالدى/ۇلعايتىلعان/ارالاس ناقتىلىق (28 پايىز), 3D-باسىپ شىعارۋ (25 پايىز) جۇيەلەرىن ايتادى.
الايدا BIM-ءدى تولىقتاي ەنگىزۋگە قارسىلار بار. ويتكەنى ول ءۇشىن مامان دايارلاۋ كەرەك, تەحنيكانى مەڭگەرۋ كەرەك, مۇنىڭ ءبارى – ۋاقىت پەن اقشا. سول ءۇشىن قازىر قۇرىلىس كومپانيالارى اراسىندا ساۋالداما جۇرگىزىلىپ جاتىر ەكەن.
