يماندىلىقتى ناسيحاتتاعان يسابەك يشاننىڭ ەسىمى الىسقا تاراعان. ءحىح عاسىردا اقكول جايىلمانى ءدىني ورتالىققا اينالدىرىپ, توڭىرەگىنە ىزگىلىكتىڭ شۋاعىن تاراتقانى اقيقات. ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ ءوزى يسابەك يشاننان ءتالىم العانىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەس. ماشەكەڭ يسابەك يشانعا شىعارعان جوقتاۋىندا ۇستازىنىڭ ءبىلىمىن, ادىلدىگىن, شىنشىلدىعىن, كوركەم مىنەزىن, ءدىندى ناسيحاتتاۋداعى ەڭبەگىن ەرەكشەلەپ, يشاننان ءبىرشاما عىلىم نەگىزدەرىن ۇيرەنگەنىن جەتكىزەدى. ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ جوقتاۋى 85 شۋماقتان, 340 جولدان تۇرادى.
كەز كەلگەن ءىرى شارۋانىڭ باسى-قاسىندا بەلسەندى ۇيىمداستىرۋشى جۇرەتىنى بەلگىلى. قاراجاتتى رەتتەۋ بىلاي تۇرسىن, ەڭ اقىرى جۇمىسكەرلەردىڭ اس-سۋى دا سونىڭ موينىندا. جاۋاپكەرشىلىگى مول ميسسيانى يسابەك يشاننىڭ ۇرپاعى, كاسىپكەر مانات العامباروۆ امانات قىلىپ ارقالاپتى. جاڭادان قۇرىلعان يسابەك يشان اتىنداعى قوردىڭ توراعاسى دا ءوزى. ازىرگە قورعا قاراجات اۋدارىپ جاتقان قالتالىلار كوپ ەمەس. قاراپايىم تۇرعىندار دا شاما-شارقىنشا ۇلەس قوسۋدا. قوناق ءۇيدىڭ قۇرىلىسى توقتاپ قالماسىن دەگەن نيەتپەن «تابىس» شارۋاشىلىعىن باسقاراتىن مانات العامباروۆ جەكە قاراجاتىن جۇمساپ جۇرگەنىن دە ايتۋ كەرەك.
ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكىمى باستاپ, وزگە دە رۋحتى ازاماتتار قوشتاپ, قاڭتار ايىنان بەرى قوناقۇي جوباسى جۇزەگە اسۋدا. العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اعايىندى تاسبولات پەن بەكبولات ابۋعوجينوۆتار 120 مىڭ كىرپىش بەردى. «بوگاتىر اكسەس كومىر» كومپانياسى جالپى قۇنى 8,5 ميلليون تەڭگەنىڭ قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن قامتاماسىز ەتتى. گرەس-1 ستانساسىنىڭ باسشىلىعى قورعا 2 ملن تەڭگە اۋداردى. «ايدابول» فيرماسىنىڭ باسشىسى قايرات يبراەۆ 1 ملن تەڭگە ءبولدى. قوردىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ, كەسەنەلىك كەشەنگە قاتىستى كەز كەلگەن شارۋانىڭ جۇزەگە اسۋىنا اتسالىسىپ جۇرگەن ەل اعالارى ابىلقاق تۇگەلباەۆ, مىرزاعالي ەرعاليەۆ, اقكول اۋىلىنىڭ اكىمى ەرلان قابىلتاەۆ بارىنشا قولداۋ كورسەتۋدە. جالپى, قازىرگى ۋاقىتتا قورعا 10,5 ملن تەڭگە جينالدى. قازىر قۇرىلىس ماتەريالدارى باعاسىنىڭ اسپانداپ كەتكەنىن بىلەسىزدەر. سايكەسىنشە, جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا شامامەن 90 ملن قاراجات جۇمسالادى دەپ ەسەپتەپ وتىرمىز. قۇرىلىسقا جالدامالى جۇمىسكەرلەردەن بولەك, ەكىباستۇز قالاسىنا قاراستى اۋىلداردىڭ, اقتوعاي اۋدانىنىڭ قۇرامىنداعى اۋىلداردىڭ ازاماتتارى اسار جاساپ, ۇلەستەرىن قوسۋدا. قوناقۇي وسى جىلدىڭ تامىز ايىنىنىڭ باسىندا قولدانىسقا بەرىلەدى دەپ كۇتىلۋدە, – دەيدى مانات العامباروۆ.
قوناقۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان سوڭ اقكول اۋىلىندا ورنالاسقان مۋزەي وسىندا كوشىرىلمەك. جەرگىلىكتى حالىق «اتام زيراتى» اتاپ كەتكەن كەسەنەنىڭ باسىندا يگى ىستەر مۇنىمەن توقتاپ قالماق ەمەس. الداعى ۋاقىتتا كەشەندى بلوك مودۋل ورناتىلىپ, اۋىز سۋ ماسەلەسى شەشىمىن تاپپاق. بۇعان دەيىن جارىقتاندىرۋ ءىسى رەتتەلگەنىمەن, جاڭا نىسانداردىڭ سالىنۋى قوسىمشا ەنەرگيا كوزىنە سۇرانىستى ارتتىراتىنى تۇسىنىكتى. ياعني, قازىرگى ترانسفورماتوردىڭ قاۋقارى جەتپەيدى. بۇل شارۋانى ەكىباستۇز قالاسىنىڭ اكىمى ارداق قاڭتارباەۆ تىندىرۋعا ۋادە بەرىپتى.
يسابەك يشان دامىل تاپقان قىلدىكول ەكىباستۇز قالاسىنان 95 شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقان. ال اقكول اۋىلى مەن كەسەنەنىڭ اراسىن 18 شاقىرىم ءبولىپ تۇر. بيىل ۇزىندىعى 64 شاقىرىمدى قۇرايتىن «گرەس 1 – باسقامىس» باعىتىنداعى جولدى جوندەۋگە قاراجاتتىڭ العاشقى ترانش ءبولىنىپتى. اتاپ ايتساق, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 900 ملن تەڭگە, قالالىق بيۋدجەتتەن 90 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, ازىرگە 12 شاقىرىم جولعا اسفالت توسەلمەك. جالپى, 3 جىلعا سوزىلاتىن جوباعا 4,5 ملرد تەڭگە قاراجات جۇمسالاتىن كورىنەدى. ايتپاقشى, بيىل كەڭەس زامانىنان بەرى اسفالتتىڭ نە ەكەنىن بىلمەگەن اقكول اۋىلىنا كىرەبەرىس 8 شاقىرىم جولدى جوندەۋگە قالالىق بيۋدجەتتەن 268 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, اسفالت جول توسەلمەك. بۇل جوبا دا يسابەك يشان كەسەنەسىنە الاڭسىز قاتىناۋعا سەپتىگىن تيگىزبەك.
جالپى, قىلدىكولدىڭ باسىنداعى يگى ىستەر 2011 جىلى باستاۋ الدى دەسەك قاتەلەسپەيمىز. سول جىلى يسابەك يشاننىڭ كەسەنەسىن تۇرعىزۋ ءۇشىن ماڭعىستاۋ وڭىرىنەن ارنايى اق تاستار اكەلىنىپ, 90 كۇننىڭ ىشىندە ەرمۇحامبەت اليەۆ باستاعان شەبەرلەر ۇلكەن شارۋانى تىندىرىپ ۇلگەردى. كەسەنە اۋماعىندا ءتاۋ ەتۋشىلەرگە ارنالعان مەشىتتىڭ قۇرىلىسى 40 كۇننىڭ ىشىندە اياقتالدى. سول ۋاقىتتا قايعى-قاسىرەتىنەن ارىلۋ, سىرقاتىنان ايىعۋ ءۇشىن ءتاۋ ەتىپ كەلەتىن كىسىلەرگە قىزمەت كورسەتەتىن شىراقشىنى تابۋ ماسەلەسى الدان شىقتى. كوپشىلىكتىڭ قۋانىشىنا قاراي, قوجالاردىڭ جالعاسى ەرعالي ءابساتتاروۆ جاۋاپكەرشىلىگى مول ءىستى قولعا الۋعا بەل بۋىپتى. ايتپاقشى, يسابەك يشاننىڭ شوبەرەسى جانداربەك اتا كوزى تىرىسىندە ەرعاليعا باتاسىن بەرگەن كورىنەدى. سودان بولار, شىراقشى ءالى كۇنگە دەيىن ءتاۋ ەتۋگە كەلگەن تۇرعىندارعا قىزمەت كورسەتىپ, ماڭىزدى ميسسيانى مۇلتىكسىز ورىنداۋعا بارىن سالۋدا.
بايقاعاندارىڭىزداي, «اتام زيراتىنىڭ» باسىندا ينفراقۇرىلىم جۇمىستارى ۇزىلمەي كەلەدى. جول ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىمىن تاپسا, رۋحاني جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جول اشىلار ەدى. ماسەلەن, ءماشھۇر ءجۇسىپتىڭ كەسەنەسى دە ەكىباستۇز قالاسىنا جاقىنداۋ ورنالاسقانىن ەسكەرسەك, زيارات ەتۋشىلەرگە تاعدىر تابىستىرعان قوس اۋليەنىڭ كەسەنەسىنە قاتار ءتاۋ ەتۋ مۇمكىندىگى بۇيىرىپ, جاڭا تۋريستىك مارشرۋت اشۋعا بولاتىنداي.
پاۆلودار وبلىسى,
ەكىباستۇز قالاسى
