جۋىردا وڭتۇستىك كورەيانىڭ استاناسى سەۋلدە ەقىۇ-نىڭ ازياداعى ارىپتەستەرىمەن كونفەرەنتسياسى بولىپ ءوتتى. ەقىۇ-نىڭ ەكى ارىپتەس ەلدەر توبى: ازيالىق جانە جەرورتاتەڭىزدىك توبى بار ەكەنى بەلگىلى. ازيالىق ءارىپتەستەر قاتارىنا التى ەل جاتادى, ولار – جاپونيا, كورەيا, تايلاند, اۋعانستان, موڭعوليا جانە اۆستراليا. اۆستراليا بۇل توپقا وتكەن جىلدىڭ جەلتوقسانىندا عانا كىرگەن.
تالعات جۇماعۇلوۆ” – ۆەنادان.
ارىپتەس ەلدەر باقىلاۋشى رەتىندە ەقىۇ مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ, سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ بارلىق كەزدەسۋلەرىنە, سونداي-اق قوعامنىڭ تۇراقتى كەڭەسىنىڭ اپتا سايىنعى وتىرىستارىنا قاتىسادى. سونىمەن قاتار, جۇيەلى تۇردە (شامامەن ايىنا ءبىر رەت) ەقىۇ-نىڭ جانە ارىپتەس ەلدەردىڭ بايلانىس توپتارى ەلشىلەر دەڭگەيىندە ۆەنادا كەزدەسۋ ءوتكىزىپ تۇرادى. جىلىنا ءبىر رەت ارىپتەس ەلدەرمەن جوعارى دەڭگەيدەگى كونفەرەنتسيا وتكىزىلەدى. ەقىۇ-نىڭ جان-جاقتى قاۋىپسىزدىكتى ىنتىماقتاستىق جانە ۇنقاتىسۋ جولىمەن ىلگەرىلەتۋ تۋرالى تۇجىرىمداماسى قانداي جولمەن ازيا ءۇشىن قۇلشىندىرۋشى يدەيا بولا الادى؟ بۇل ماسەلە ۇيىمنىڭ ازيالىق ارىپتەستەرىمەن كونفەرەنتسياسىندا نەگىزگى تاقىرىپقا اينالدى. شاراعا ەقىۇ-نىڭ ازياداعى بارلىق التى ارىپتەسى قاتىستى. ەكى كۇنگە سوزىلعان كونفەرەنتسيانىڭ ءبىر وتىرىسىندا سولتۇستىك-شىعىس ازياداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا جان-جاقتى ىنتىماقتاستىق جانە كورفۋ ۇدەرىسىنىڭ – ەۋروپاداعى بولاشاق قاۋىپسىزدىك تۋرالى ۇنقاتىسۋدىڭ تاجىريبەسى تالقىلاندى. ەۋروپاداعى جانە ازياداعى قاۋىپسىزدىكتىڭ ءوزارا بايلانىسىن ەسكەرەتىن بولساق, بۇل ۇدەرىسكە ازيالىق ارىپتەستەر قوساتىن ۇلەس ايرىقشا ماڭىزدى. “ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋشى ازيانىڭ تۇڭعىش مەملەكەتى رەتىندە قازاقستان ءبىزدىڭ ورتاق قاۋىپسىزدىگىمىزدىڭ ەۋرازيالىق ولشەمىنە ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ, ەقىۇ-مەن ازيالىق ارىپتەستەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ ماقساتىندا دامىتا بەرمەك”, – دەدى ەقىۇ-عا توراعا ەل رەتىندەگى قازاقستاننىڭ اتىنان ءسوز سويلەگەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين جيگالوۆ. “ازيالىق ارىپتەستەر ەقىۇ ءۇشىن اسا باعالى اكتيۆ بولىپ تابىلادى. ءبىزدىڭ ۇنقاتىسۋىمىز بەن ىنتىماقتاستىعىمىز بەلسەندى دە سەرپىندى دامىپ كەلەدى. ءبىز بىرلەسىپ تارتىمدى دا ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزە الامىز”, – دەپ اتاپ ءوتتى ول. كورەيا رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى چۋن يۋن ۆۋ وڭىردەگى احۋال تۋرالى ايتىپ, كورەيانىڭ ەقىۇ-مەن تىعىز بىرلىكتە جۇمىس ىستەۋ نيەتىندە ەكەنىن جانە سولتۇستىك-شىعىس ازيادا جان-جاقتى قاۋىپسىزدىك تەتىكتەرىن قۇرۋدا ۇيىمنىڭ ءتاجىريبەسىن پايدالاناتىنىن مالىمدەدى. ەقىۇ-نىڭ باس حاتشىسى مارك پەررەن دە بريشامبو ەقىۇ-نىڭ “قاۋىپسىزدىك ءۇشىن مەملەكەتتەر اراسىنداعى ساياسي-اسكەري ىنتىماقتاستىق, ەكونوميكا جانە ەكولوگيا سالالارىنداعى پاراساتتى باسقارۋ, زاڭ ۇستەمدىگى قاعيداتىن, ادام قۇقىقتارىن جانە دەموكراتيالىق قۇقىقتاردى, سونداي-اق نەگىزگى بوستاندىقتاردى ساقتاۋ قاجەت دەيتىن سەنىمگە نەگىزدەلەتىن” قاۋىپسىزدىككە دەگەن جان-جاقتى كوزقاراستىڭ قۇندىلىعى تۋرالى مالىمدەدى. دە بريشامبو سونداي-اق اۋعانستانداعى جانە ونىمەن كورشىلەس وڭىرلەردەگى قاۋىپسىزدىكتى ورنىقتىرۋدا ەقىۇ جۇرگىزىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى. اۋعانستان 2003 جىلدان باستاپ ەقىۇ-نىڭ ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ارىپتەسى بولىپ تابىلادى. ەقىۇ جانىنداعى گرەكيا ەلشىسى, ازيالىق بايلانىس توبىنىڭ ءتورايىمى مارا ماريناكي ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ازيالىق ارىپتەستەر كونفەرەنتسياسىنا العاش رەت قاتىسىپ وتىرعان اۆستراليانى قۇتتىقتادى. بۇل ەلدىڭ مۇددەلىلىگى “ەقىۇ-نىڭ تارتىمدىلىق كۇشىن جانە ازيالىق بايلانىس توبىنىڭ ومىرشەڭدىگىن دالەلدەيدى”, دەپ اتاپ ءوتتى ماريناكي. كونفەرەنتسيا اياسىنداعى ءبىر وتىرىس قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە ايەلدەر قوسىپ وتىرعان ۇلەسكە ارنالدى. ەقىۇ-نىڭ ازيالىق ارىپتەستىگى اياسىندا مۇنداي شارا العاش رەت وتكىزىلدى.
