«مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ءۇشىن تولەنگەن جارنالار مەن اۋدارىمدار ۇلتتىق بانكتىڭ ارنايى شوتىنا تۇسەدى. ولاردىڭ كوپ بولىگى شامامەن 11 ملن ادام ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان تولەنەتىن اي سايىنعى جارنالارعا جۇمسالادى. 2022 جىلى جەڭىلدىك ساناتىنداعى ءبىر ادامعا مەملەكەت اي سايىن 3 621 تەڭگە جارنا تولەيدى. جەڭىلدىگى بار 15 سانات «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسىنە يە جانە ولارعا ءمامس تىزىمىنە كىرەتىن بارلىق مەديتسينالىق قىزمەت تەگىن كورسەتىلەدى», دەيدى ساندۋعاش بولىسبەكوۆا.
سپيكەر اتاپ كورسەتكەندەي, مەملەكەت ەسەبىنەن ءمامس ءۇشىن جارنا تولەنەتىن جەڭىلدىككە يە 15 سانات بار:
1) 18 جاسقا دەيىنگى بالالار. بالاعا تۋ تۋرالى كۋالىگى تابىستالعان, ياعني جەكە سايكەستەندىرۋ ءنومىرى (جسن) بەرىلگەن ۋاقىتتان باستاپ «ساقتاندىرىلعان» بولىپ سانالادى.
2) جۇمىسسىز رەتىندە رەسمي تىركەلگەن تۇلعالار. مۇنداي مارتەبە الۋ ءۇشىن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارىپ, جۇمىسسىز رەتىندە رەسمي تىركەلۋ قاجەت.
3) جۇمىس ىستەمەيتىن جۇكتى ايەلدەر. اتالعان جەڭىلدىك ساناتىنا ەنۋ ءۇشىن ايەل تىركەلگەن ەمحانادا جۇكتىلىگى بويىنشا ۋاقتىلى ەسەپكە تۇرۋى ءتيىس. سوڭعى 2 ايدا ول ءۇشىن زەينەتاقى جارنالارى مەن الەۋمەتتىك اۋدارىمداردىڭ بولماۋى شارت. جەكە كاسىپكەرلەر رەتىندە تىركەلگەن جانە ءوز قىزمەتىن توقتاتپاعان ايەلدەر, سونداي-اق بجت تولەيتىن ايەلدەر جۇمىس ىستەيتىن بولىپ سانالادى جانە جەڭىلدىك ساناتىنا ەنگىزىلمەيدى.
4) ءۇش جاسقا تولماعان بالا تاربيەسىمەن اينالىساتىن جۇمىس ىستەمەيتىن تۇلعا. بۇل ساناتتاعىلار اۆتوماتتى تۇردە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسىنە يە بولادى, بىراق رەسمي تۇردە جۇمىس ىستەمەۋى جانە دە ولاردىڭ اتىنا سوڭعى 2 ايدا زەينەتاقى جارنالارى مەن الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جاسالماعان بولۋى كەرەك.
5) جۇكتىلىككە جانە بوسانۋعا, جاڭا تۋعان بالانى اسىراپ الۋعا بايلانىستى, سونداي-اق بالا ءۇش جاسقا تولعانعا دەيىن ونىڭ كۇتىمىنە بايلانىستى دەمالىستاعى تۇلعا. ولار دەمالىسقا رەسمي تۇردە شىققان كەزدە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسىن الادى.
6) مۇگەدەك بالانى كۇتىپ-باعاتىن جۇمىس ىستەمەيتىن ادامدار. بالانىڭ ءتيىستى قۇجاتتارىن دايىنداعان كەزدە كۇتىم جاسايتىن تۇلعانىڭ مالىمەتتەرى دەرەكقورعا ەنگىزىلەدى. كەيىن اۆتوماتتى تۇردە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسىن يەلەنەدى.
7) ءبىرىنشى توپتاعى مۇگەدەككە كۇتىم جاسايتىن جۇمىس ىستەمەيتىن ادام. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاننىڭ ءتيىستى قۇجاتتارىن دايىنداعان كەزدە كۇتىم جاسايتىن تۇلعانىڭ مالىمەتتەرى دەرەكقورعا ەنگىزىلەدى. ىزىنشە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسى اۆتوماتتى تۇردە بەرىلەدى.
8) زەينەتاقى تولەمدەرىن الۋشىلار, ونىڭ ىشىندە ءىى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرلەرى. بۇل جەردە مەملەكەتتەن ساقتاندىرىلعانداردىڭ تىزىمىنە قازاقستاننىڭ بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان زەينەتاقى الاتىنداردىڭ عانا ەنگىزىلگەنىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. زەينەتاقىنى ءالى رەسمي تۇردە راسىمدەمەگەن ادامدار جانە باسقا مەملەكەتتەردەن زەينەتاقى الاتىن ادامدار جەڭىلدىك مارتەبەسىن الا المايدى.
9) قىلمىستىق-اتقارۋ (پەنيتەنتسيارلىق) جۇيەسىندە سوت ۇكىمى بويىنشا جازاسىن وتەپ جۇرگەن ادامدار. بۇل جەڭىلدىك ساناتىنا ەنۋ ءۇشىن قاماۋداعى مەكەمەنىڭ جاۋاپتى قىزمەتكەرى جازاسىن وتەۋشى ادامنىڭ دەرەكتەرىن اقپاراتتىق جۇيەگە ەنگىزۋى قاجەت.
10) تەرگەۋ يزولياتورلارىنداعى ادامدار, سونداي-اق ۇيقاماق تۇرىندەگى بۇلتارتپاۋ شاراسى قولدانىلعان جۇمىس ىستەمەيتىن ادامدار. بۇل ساناتتاعى جاندار تۋرالى مالىمەتتى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قىزمەتكەرلەرى جۇيەگە ەنگىزەدى.
11) جۇمىس ىستەمەيتىن قانداستار. «قانداس» كۋالىگىن العان سوڭ, سوڭعى ەكى ايدا ءمامس ءۇشىن تولەم جاسالماعان بولۋ كەرەك. سوندا اۆتوماتتى تۇردە جەڭىلدىك ساناتىنا ەنگىزىلەدى.
12) «التىن القا», «كۇمىس القا» القالارىمەن ماراپاتتالعان نەمەسە بۇرىن «باتىر انا» اتاعىن العان, سونداي-اق I جانە II دارەجەلى «انا داڭقى» وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان كوپ بالالى انالار اۆتوماتتى تۇردە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسىنە يە بولادى.
13) مۇگەدەكتەر. رەسمي قۇجاتى شىققان كەزدە, مارتەبە اۆتوماتتى تۇردە بەرىلەدى.
14) ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى, جوعارى ءبىلىم بەرۋ, سونداي-اق جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا كۇندىزگى وقۋ نىسانىندا ءبىلىم الاتىن تۇلعالار. قازاقستاندا وقيتىن ستۋدەنتتەر جەڭىلدەتىلگەن ساناتقا اۆتوماتتى تۇردە قوسىلادى. بۇل جەردە شەتەلدىك وقۋ ورىندارىندا كۇندىز وقيتىن قازاقستاندىق ستۋدەنتتەر ءمامس جۇيەسىندە «ساقتاندىرىلعان» تۇلعالاردىڭ اۆتوماتتى تۇردەگى جەڭىلدىك مارتەبەسىن بىردەن الا المايتىنىن ەسكەرۋ كەرەك. ولار egov.kz ەلەكتروندىق ۇكىمەت پورتالىنداعى سەرۆيستى پايدالانا وتىرىپ, جۇيەدە ءوز بەتىنشە تىركەلۋى قاجەت.
15) جۇمىس ىستەمەيتىن مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار. الەۋمەتتىك تولەم تاعايىندالعان كەزدە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسى اۆتوماتتى تۇردە بەرىلەدى.
«ەگەر ءسىز وسى 15 ساناتتىڭ بىرىنە كىرسەڭىز, بىراق «ساقتاندىرىلماعان» بولساڭىز, راستايتىن قۇجاتتار ءتىزىمىن جيناپ, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنا تاپسىرۋىڭىز كەرەك. اقپارات مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولدانىپ, ءتيىستى شارالاردان سوڭ سىزگە «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسى بەرىلەدى جانە ءسىز ءۇشىن مەملەكەت جارنا تولەيدى», دەيدى نۇر-سۇلتان قالالىق فيليالى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ساندۋعاش بولىسبەكوۆا.
