«بازالىق مولشەرلەمەنىڭ وسى دەڭگەيى جاڭا كۇتپەگەن وزگەرىستەر بولماعان جاعدايدا 2024 جىلعا قاراي ينفلياتسيانىڭ بىرقالىپتى تومەندەۋىن قامتاماسىز ەتەدى. اقشا-كرەديت تالاپتارى 2023 جىلى ينفلياتسيالىق پروتسەستەردىڭ باياۋلاۋىنا قاراي قالپىنا كەلەدى. 2022 جىلعى مامىردا جىلدىق ينفلياتسيا 14 پايىزدى قۇراپ, جەدەلدەۋىن جالعاستىردى. بۇل رەتتە تۇتىنۋشىلىق باعالار يندەكسىنىڭ بارلىق قۇرامداس بولىگىنىڭ جىلدامداۋىن اتاپ وتكەن ءجون. تاماق ونىمدەرى باعاسىنىڭ ءوسۋى جىلدىق ينفلياتسياعا بارىنشا كوپ ۇلەس قوسۋدا. تاۋار جەتكىزۋدىڭ لوگيستيكالىق تىزبەكتەرىندەگى ۇزىلىستەردىڭ جانە تۇراقتى سۇرانىستىڭ اياسىندا يمپورتتى قۇراۋشى جوعارى تاۋارلار باعاسىنىڭ ءوسۋ ءۇردىسى جالعاستى. رەتتەلەتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەر مەن ججم باعاسىنىڭ كوتەرىلۋىنە موراتوري ينفلياتسيانى تەجەپ وتىر.
ايلىق ينفلياتسيا مامىردا 1,4 پايىزعا دەيىن (ساۋىردە 2%) باياۋلاۋىن جالعاستىرسا دا, ورتاشا تاريحي نورمادان اسىپ, جوعارى بولىپ وتىر. ايلىق ينفلياتسيانىڭ باسەڭدەۋ قارقىنىنىڭ تومەن بولۋى وڭ فيسكالدىق سەرپىن كەزىندەگى تۇراقتى ىشكى سۇرانىسقا ءارى جوعارى ينفلياتسيالىق كۇتۋلەرگە دە بايلانىستى.
2022 جىلعى مامىردا ءبىر جىل بۇرىنعى كۆانتيفيكاتسيالانعان ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر 11,7 پايىز بولدى. بيىلعى ءساۋىر-مامىر ايلارىندا وسى جىلدىڭ ناۋرىزىنداعى كۇرت وسۋدەن كەيىن ءبىر جىل بۇرىنعى ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر ءبىرشاما تومەندەدى. ءبىر جىل كەزەڭىندە باعانىڭ ءوسۋىن كۇتەتىن رەسپوندەنتتەر مۇنى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ قىمباتتاۋىمەن بايلانىستىردى. ينفلياتسيانى قابىلداۋ دا جوعارى دەڭگەيدە ساقتالۋدا», دەلىنگەن ۇلتتىق بانك حابارلاماسىندا.
ع.ءپىرماتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق بانك بيىل ينفلياتسيا 13-15 پايىز دەڭگەيىندە قالىپتاسادى دەپ كۇتەدى. سىرتقى جانە ىشكى نارىقتارداعى باعا ديناميكاسىن ەسكەرسەك, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى بويىنشا باعادا ءبىرشاما ءوسىم بولماق. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, بولجام ۇكىمەتتىڭ تۇتىنۋ نارىقتارىن تەڭگەرىمدى دامىتۋعا باعىتتالعان ينفلياتسيا دەڭگەيىن باقىلاۋ جانە تومەندەتۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرۋدى ەسكەرە وتىرىپ جاسالعان. وسى شارالار كەشەنى ءساتتى جۇزەگە اسىرىلعان جاعدايدا ينفلياتسيا بولجامنىڭ تومەنگى شەگىنە دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن.
«ينفلياتسيا ءۇشىن تاۋەكەلدەر كوپ جاعدايدا ينفلياتسيانىڭ جاھاندىق جەدەلدەۋىمەن, الەمدەگى گەوساياسي جاعداي اياسىنداعى بەلگىسىزدىكپەن جانە سىرتقى ينفلياتسيانىڭ يمپورتىمەن بايلانىستى. ينفلياتسيانى جەدەلدەتۋدىڭ ىقتيمال ىشكى فاكتورلارى كوبىنە جۇمساق فيسكالدىق ساياساتتى ساقتاۋمەن, جوعارى ينفلياتسيالىق كۇتۋلەرمەن, سونداي-اق رەتتەلەتىن قىزمەتتەر باعاسىنىڭ وسۋىنە موراتوري اياقتالعاننان كەيىن اقىلى قىزمەتتەر ينفلياتسياسىن جەدەلدەتۋ ىقتيمالدىعىمەن بايلانىستى», دەدى ع.ءپىرماتوۆ.
ۇلتتىق بانكتىڭ بولجاۋىنشا, 2022 جىلى ەكونوميكا ءوسىمى 2,8-3,8 پايىزدى قۇرايدى. بۇل جىل سوڭىنا دەيىن بارلىق نەگىزگى سالانىڭ وڭ سەرپىنىن ساقتاۋدى باعالاۋمەن بايلانىستى. الايدا گەوساياسي داعدارىس, سىرتقى سۇرانىستىڭ تومەندەۋى جانە جەتكىزىلىمدەر تىزبەگىن قايتا قۇرۋ – ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنىن تەجەيدى. وسى تۇرعىدان العاندا بازالىق ستاۆكانىڭ 14 پايىز دەڭگەيىندە قالا بەرۋى ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا باعانىڭ ءوسۋىن تەجەۋگە قاۋقارلى.
«ۇلتتىق بانك الەمدىك نارىقتارداعى جاعدايدى, گەوساياسي داعدارىستىڭ دامۋىن جانە ينفلياتسياعا قارسى تاۋەكەلدەردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىن باقىلاۋدى جالعاستىرادى. بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا ودان ءارى شەشىمدەر ينفلياتسيانىڭ ناقتى ديناميكاسىنىڭ بولجامدى تراەكتورياعا سايكەستىگىنە, سىرتقى ورتاداعى جانە ىشكى ەكونوميكاداعى تۋىندايتىن تاۋەكەلدەردىڭ تەڭگەرىمىنە قاراي قابىلدانادى», دەپ قورىتىندىلادى ع.ءپىرماتوۆ.
«بانك تسەنتركرەديت» باسقارما توراعاسى عالىم قۇسايىنوۆ ۇلتتىق بانكتىڭ بۇل شەشىمىنە وراي بىلاي پىكىر بىلدىرەدى.
«اۋەلى ينفلياتسيانىڭ قايدان پايدا بولاتىنىن تارقاتايىق. ۇسىنىس جوق كەزدە, سۇرانىس وسكەن كەزدە ينفلياتسيا تۋىندايدى. سونداي-اق وزگە ۆاليۋتالارعا قاتىستى كۋرس وسكەندە ينفلياتسيا يمپورتتالۋى دا مۇمكىن. ينفلياتسيا تەجەلۋى ءۇشىن ءوندىرىس, تۇتىنۋ جانە يمپورت اراسىندا بالانس بولۋى كەرەك. ءسويتىپ, بازالىق ستاۆكا كوتەرىلگەندە كليەنتتەرگە زايم بەرۋ ازايىپ, سايكەسىنشە نەسيەلەۋ تومەندەيدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدەگى سۇرانىستى ازايتادى. سۇرانىستىڭ تومەندەۋى باعانىڭ تومەندەۋىنە الىپ كەلەدى. وندىرۋشىلەر باعانى تومەندەتە باستايدى. بازالىق ستاۆكا كوتەرىلگەندە دەپوزيتتەر بويىنشا ستاۆكالار وسەدى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر قورلاندىرۋ ءۇشىن جەكە قاراجاتىن ەمەس, دەپوزيت پەن قارجى قۇرالدارىن پايدالانادى. سوعان ساي بازالىق ستاۆكا وسكەندە دەپوزيت ستاۆكاسى دا وسەدى. بۇل ادامدار مەن كومپانيالاردىڭ كوبىرەك اقشا جيناۋىنا اسەر ەتەدى. اقشا جيناۋ دەڭگەيىنىڭ ارتۋى سۇرانىستى قىسقارتادى, ويتكەنى ادامدار مەن كومپانيالار اقشانى جاراتۋدىڭ ورنىنا ونى جيناي باستايدى. سۇرانىس تومەندەسە تاۋارلار قۇنى دا تۇسەدى. قازىر ينفلياتسيانىڭ وسىمىنە اكەلىپ وتىرعان تۇتىنۋعا ىنتالاندىرۋدى قورلاندىرۋ مەن سۋبسيديالاۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلامالارىمەن بايلانىستى. كرەديت بار ادامعا قولجەتىمدى بولۋى ءۇشىن مەملەكەتتىك سۋبسيديالاۋ مەن قورلاندىرۋدان باس تارتىپ, ينفلياتسيانى ەڭ تومەنگى مانگە دەيىن قىسقارتىپ, تاۋەكەل قۇنىن ازايتىپ, باسەكەنى دامىتۋ كەرەك. سوندا عانا ستاۆكا دا قولجەتىمدى دەڭگەيگە دەيىن تومەندەيدى», دەيدى ع.قۇسايىنوۆ.
