سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «EQ»
وسى تاريحي وقيعا قارساڭىندا وتكەن اپپاراتتىق كەڭەستە قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك جاڭادان قۇرىلعان وبلىستىڭ ءبىرى – ۇلىتاۋ وڭىرىنە قىزمەت ەتۋگە باراتىن ارىپتەستەرى الدىندا ءسوز سويلەپ, ولارعا بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستارى ءۇشىن العىس ايتتى.
ءوڭىر باسشىسى جەزقازعان, ساتباەۆ, قاراجال قالالارى جانە ۇلىتاۋ, جاڭاارقا اۋداندارىن مەكەن ەتكەن تۇرعىندار ءۇشىن وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تاپقانىن بىرلەسە اتقارعان جۇمىستىڭ ناقتى جەمىسى دەپ باعالادى. سونىمەن قاتار ول جاڭا وبلىستىڭ بولاشاعى زور ەكەنىن جانە ونىڭ ءوڭىردىڭ دامۋىنا يگى ىقپالىن تيگىزەتىنىنە سەنىم بىلدىرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– سىزدەر جاڭا ومىرگە قادام باسقالى تۇرسىزدار. وسىناۋ شەشۋشى ساتتە ساتتىلىك تىلەيمىن, – دەدى جەڭىس قاسىمبەك.
سونداي-اق ءوڭىر باسشىسى اكىمشىلىك-اۋماقتىق ءبولىنىستىڭ ەكى وبلىستىڭ ەكونوميكاسىنا قانداي اسەرىن تيگىزەتىنى جونىندەگى سۇراققا دا ەگجەي-تەگجەيلى جاۋاپ بەردى. ەڭ الدىمەن ول وڭىرلەردى بولگەننەن قاراعاندى وبلىسى دا, ۇلىتاۋ ءوڭىرى دە ەش ۇتىلمايتىنىن اتاپ ءوتتى.
– بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىقتار مەن رەسپۋبليكالىق جارنا پروپورتسيونالدى تۇردە بولىنەدى. قاراعاندى وبلىسىنا جوعارى تۇرعان بيۋدجەتتەن تۇسەتىن سالىقتار مەن ترانسفەرتتەر اۋماقتىق جاعىنان ۇلىتاۋ وبلىسى قۇرىلعان ايماقتارعا تۇسەدى. قالعانىنىڭ ءبارى وبلىستاردىڭ وزدەرىنىڭ كىرىسى, – دەپ ءتۇسىندىردى ج.قاسىمبەك.
بۇدان بولەك, ول قازىرگى ۋاقىتتا «قازاقمىس» كورپوراتسياسى جەزقازعان قالاسىنا كاسىپورىندارىن قايتا تىركەۋدەن وتكىزىپ جاتقانىن ايتا كەلىپ, جاڭا وبلىس پەن جەزقازعان قالاسىنىڭ دامۋىنا يگى ىقپالىن تيگىزەتىن العىشارتتاردىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىنە نازار اۋداردى. «ەكى ءوڭىر دە ەكونوميكا قۇرىلىمى مەن حالقىنىڭ سانى جاعىنان ۇقساس بولادى», دەپ وي تۇجىردى وبلىس اكىمى.
بۇگىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا, جەزقازعان وڭىرىندە ءۇش ءىرى جوبا قولعا الىنعان. سونىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدىسى – ۇزىندىعى 43 شاقىرىمدى قۇرايتىن ء«ۇيتاس-ايدوس» سۋ قۇبىرىن قايتا جاڭعىرتۋ. بۇل جوبا جۇزەگە اسقاندا, بۇرىننان بەرى قالا تۇرعىندارىن قيناپ كەلە جاتقان ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى وڭ شەشىمىن تابادى.
ودان كەيىنگى جەزقازعان- ۇلىتاۋ ءوڭىرىنىڭ حالقىن تولعاندىرىپ كەلە جاتقان ءىرى ماسەلەنىڭ ءبىرى – جول پروبلەماسى. بۇل تۇرعىدا وبلىس اكىمى ۇزىندىعى 208 شاقىرىم بولاتىن «قىزىلوردا – جەزقازعان» جولى جانە «جەزقازعان – قاراعاندى» تاس جولىنىڭ 513 شاقىرىمىن قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانعانىن جەتكىزدى. قازىرگى ۋاقىتتا قىزىلوردا – جەزقازعان باعىتىندا مەردىگەردى انىقتاۋ بويىنشا كونكۋرستىق راسىمدەر جۇرگىزىلىپ جاتىر ەكەن. ال جەزقازعان – قاراعاندى جولى بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار ازىرلەنۋ ۇستىندە.
اپپارات جيىنىن قورىتقان وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەك جاڭا ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ قۇرىلۋى ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي, ءبىر قولدىڭ سالاسىنداي وڭىرلەردىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك تۇرعىدا دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىن سەنىمدى تۇردە مالىمدەدى.
ال مۇنىڭ الدىندا قاراعاندى وبلىستىق ءماسليحاتى ءوزىنىڭ كەزەكتەن تىس XIV سەسسياسىن وتكىزىپ, ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى ءماسليحاتتى قايتا ۇيىمداستىرۋ تۋرالى شەشىمدى تالقىلاعان بولاتىن. وسى قۇجاتقا سايكەس, قۇرامىندا 26 دەپۋتات بار قاراعاندى وبلىستىق ءماسليحاتىنا جانە 12 دەپۋتاتتان تۇراتىن ۇلىتاۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنا ءبولۋ ارقىلى قاراعاندى وبلىسىنىڭ ءماسليحاتىن قايتا ۇيىمداستىرۋ ۇسىنىلىپ, ول ءبىراۋىزدان قابىلداندى. ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, اكىمشىلىك-اۋماقتىق ءبولىنىس كەزىندە ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ تۇرعىلىقتى جەرى مەن رەسمي تىركەلگەن مەكەنجايىنا نازار اۋدارىلدى.
قاراعاندى وبلىسى