رەفەرەندۋم-2022 • 27 مامىر، 2022

جۇرتشىلىقتى اقپاراتتاندىرۋعا باسا ءمان بەرۋ كەرەك

19 رەت كورسەتىلدى

2022 جىلعى 26 مامىردا ورك-دا رەفەرەندۋم وتكىزۋ بارىسىندا ازاماتتاردى اقپاراتتاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس ءوتتى، دەپ حابارلادى ورك-نىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسىندا نۇرلان ءابدىروۆتىڭ توراعالىعىمەن وفلاين جانە ونلاين رەجىمدە ازاماتتاردى ال­دا­عى رەفەرەندۋم تۋرالى اق­پا­­رات­تاندىرۋ ماسەلەلەرى ج­و­نىن­­دە كەڭەس ءوتتى.

وتىرىسقا تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەرو­عارىش ونەركاسىبى، اقپارات جانە قو­عام­دىق دامۋ مينيست­رلىك­تە­رى­نىڭ، اكىم­دىك­تەر­دىڭ، بار­لىق وڭىرلەردىڭ اۋماقتىق كوميس­سيا­لارىنىڭ باس­شى­لىعى، سونداي-اق بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دا­رىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

ورتالىق سايلاۋ كوميس­سيا­سىنىڭ توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ ءوز كىرىسپە سوزىندە «رەفەرەندۋم تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ­عا سايكەس رەفەرەندۋمدى ۇيىم­داس­تىرۋ مەن وتكىزۋ اشىق ءارى جاريا تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسياسى ازاماتتاردى رەفەرەندۋمعا ازىرلىك بارىسى تۋرالى بارىنشا حاباردار ەتىپ كەلەدى.

توراعا كوميسسيانىڭ بارلىق وتىرىستارى گيبريدتى فورماتتا، ياعني وفلاين ءارى ونلاين رە­جىم­دەردە بۇقارالىق اقپارات قۇ­رالدارىنىڭ مىندەتتى تۇردە قا­تى­­سۋىمەن ءوتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. وتىرىستار ورك ينتەرنەت-رەسۋرسى ارقىلى ترانسلياتسيا ارقىلى كورسەتىلىپ، سۋردواۋدارمامەن قامتاماسىز ەتىلىپ كەلەدى. ءار وتىرىستان كەيىن باق-قا ار­نال­عان بريفينگتەر وتكىزىلۋدە، وندا جۋرناليستەردىڭ بارلىق سۇ­راقتارىنا تولىق جاۋاپتار بە­رىلۋ­دە. رەفەرەندۋمنىڭ بارلىق قاۋلىلارى، ءباسپاسوز رەليزدەرى مەن وزگە دە اقپا­رات­تىق ماتەريالدارى كوميس­سيا­نىڭ ينتەرنەت-رەس­ۋر­سىندا ورنالاستىرىلعان جانە بار­لى­عىنا قولجەتىمدى. اقپا­رات­­تىق-تۇسىندىرمەلىك بەينە، اۋديوروليكتەر، ينتەرنەت-باننەرلەر، باس­پا باسىلىمدارىنا ارنالعان مودۋلدەر ازىر­لە­نىپ، رەسپۋبليكالىق جانە وڭىر­لىك باق-قا تاراتىلىپ وتىر. وسى­لايشا، كوميسسيا تاراپىنان رەفەرەندۋمعا دايىندىق پرو­تسە­سىنىڭ اشىقتىعى مەن جاريا­لى­لى­عىن قامتاماسىز ەتۋ بو­­يىن­شا بارلىق قاجەتتى شارالار قا­بىل­دانۋدا.

ءىس-شارادا اقپارات جانە قو­عام­دىق دامۋ ءمينيسترى اسقار وماروۆ ءسوز سويلەپ، مينيسترلىك بارلىق اقپاراتتىق رەسۋرس­تار­دى وسى جۇمىسقا تارتىپ، سونداي-اق اقپاراتتىق الاڭعا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. باق-تا جانە الەۋمەتتىك جە­لى­لەر ار­قى­لى ءار ءوڭىر بويىنشا داۋىس بەرۋگە ارنالعان ۋچاسكەنى ىزدەۋ جونىندە اقپاراتتىق حابارلامالار مەن گرافيكالىق ونىمدەر تاراتىلعانىن اتادى.

ۇگىت جۇمىستارى كەزەڭىندە 5 مامىردان باستاپ 499 رەس­پۋب­لي­كالىق جانە وڭىرلىك باق-قا مونيتورينگ جاسالدى، ولاردىڭ 321-ءى گازەت، 47-ءسى تەلەارنا جانە 131-ءى ينتەرنەت-رەسۋرس. 2022 جىلعى 26 مامىرداعى جاعداي بو­يىنشا ۇگىت جۇمىستارىن بۇزۋ جاعدايلارى تىركەلمەگەن.

تسيفرلىق دامۋ، يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ۆيتسە-ءمينيسترى اسەت تۇرىسوۆ كەڭەسكە قاتىسۋشىلاردى «جسن بويىنشا داۋىس بەرۋگە ارنالعان ۋچاسكەنى ىزدەۋ» سەرۆيسىن ازىرلەۋ بويىنشا ۆەدومستۆونىڭ اتقار­عان جۇمىسى تۋرالى حاباردار ەتتى. بۇل سەرۆيس 3 اقپاراتتىق رە­س­ۋرستا ورنالاستىرىلعان: https://www.gov.kz/referendum;  https://referendum.gov.kz/; https://referendum2022.gov.kz/

قازاقستان ازاماتى جسن ار­قىلى رەفەرەندۋمداعى ءوز ۋچاس­­كەسىن تابا الادى. ۋچاسكە بول­ما­عان جاعدايدا، اۆتوماتتى تۇردە اكىم­دىكتەردىڭ call-ورتا­لىق­تا­رى­­نىڭ تىزىمدەرى كور­سە­تىلەدى. وسى سياقتى سەرۆيس­تەر Kaspi.kz جانە قازاقستان حالىق بانكىنىڭ Homebank قوسىمشالارىندا جاسالىنۋدا. جاقىندا وسى سەرۆيس ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.

سونداي-اق وبلىس اكىمدىك­تە­رىنىڭ وكىلدەرى حالىققا داۋىس بەرۋ ۋچاسكەلەرى تۋرالى اقپارات بەرۋ بويىنشا رەفەرەندۋم، كولل-ورتالىقتاردىڭ، Telegram بوتتاردىڭ جۇمىسى تۋرالى حابار­دار ەتۋ جونىندە اتقارىپ وتىر­عان جۇمىستارى تۋرالى باياندادى.

ورك توراعاسى ازاماتتاردىڭ ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرى ارقى­لى داۋىس بەرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەك­شە نازار اۋداردى.

نۇرلان ءابدىروۆ ازامات ءوزىنىڭ تۇرعىلىقتى جەرىن اۋىس­تىر­عان جاعدايدا اعىمداعى جىل­دىڭ 20 مامىرىنان باستاپ 4 ماۋسىم ساعات 18.00-گە دەيىن ۋچاس­كەلىك كوميسسياعا بەرگەن ءوتىنىش نەگىزىندە ەسەپتەن شىعارۋ كۋالى­گىن الۋعا قۇقىلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن سەنىم­حات نەگىزىندە الۋعا بولادى. بۇل رەتتە سەنىمحاتتى نوتاريالدى كۋالاندىرۋ مىندەتتى ەمەس. ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگىن كورسەتكەن كەزدە ۋچاسكەلىك كوميسسيا داۋىس بەرۋ كۇنى ازاماتتى ونىڭ كەلگەن جەرى بويىنشا ۋچاسكەدەگى تىزىمگە ەنگىزەدى. ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىگى ءبىر ەلدى مەكەن شەگىندەگى باسقا ۋچاسكەدە داۋىس بەرۋگە قاتىسقىسى كەلەتىن ازاماتتارعا بەرىلمەيدى.

جيىن سوڭىندا نۇرلان ءابدىروۆ داۋىس بەرۋ كۇنىنە از ۋا­قىت قالعانىن ايتتى. سوندىق­تان ازاماتتاردى الداعى رەفەرەندۋم تۋرالى حاباردار ەتۋ جو­نىن­دەگى بارلىق قاجەتتى شارالار­دى كۇشەيتۋ ماڭىزدى ەكەنىن العا تارتا وتىرىپ، باق رەسۋرس­­تارىن، SMS جىبەرىلىمدەردى، coll-ورتالىقتاردىڭ، اكىمدىكتەر جانىنداعى Telegram بوتتاردىڭ جۇ­مىستارىن قارقىنداتۋ قاجەت­تى­گىن اتاپ ءوتتى.

ورك توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ: «قازاقستاندىقتار ازا­مات­­تىق بەلسەندىلىك تانىتىپ، وزدەرىن تىزىمدە تەكسەرۋى، ەنگىزىل­مەگەن جاعدايدا، تىركەلگەن جەرى بويىنشا ءتيىستى ۋچاسكەلىك كو­ميس­سيالارعا جۇگىنۋى، سون­داي-اق ءوزىنىڭ بولاتىن ورنىن اۋىس­تىرعان كەزدە داۋىس بەرۋ ءۇشىن ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىك­تەرىن ۋاقتىلى الۋعا ءتيىس. رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ازاماتتارىنا ولاردىڭ رەفەرەندۋمعا قاتىسۋداعى كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋعا بارلىق مۇمكىندىكتەردى جاساۋ قاجەت»،  دەپ اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

شابىت شاقىراتىن شاھار

ەلوردا • بۇگىن، 08:23

اقجايناق استانا

ەلوردا • بۇگىن، 08:22

وزىق ءوندىرىس ورنىندا بولدى

ايماقتار • بۇگىن، 08:20

باعدارىڭ قالاي، باس قالا؟

ەلوردا • بۇگىن، 08:17

ديماش پەن دجەكسون

ونەر • بۇگىن، 08:10

ۇتقانىمىز شامالى بولىپ تۇر

قوعام • بۇگىن، 08:05

ەگىزدەر فەستيۆالى

قوعام • بۇگىن، 08:00

احاڭنىڭ ادالدىعى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

قارالى كەزەڭ كارتيناسى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار