تەستىلەۋگە قالاي دايىندالعان دۇرىس؟

تەگىن تەستىلەۋ تاپسىرىڭىز

سونىمەن, تەستىلەۋگە قالاي دا­يىندالعان ءتيىمدى؟ ءار تالاپ­كەر­دىڭ ءوز تاجىريبەسى, وزىندىك تاڭ­دا­ۋى بار. بىراق ءبىز ۇيدەن شىق­پاي-اق, جولعا ۋاقىت, ەنەر­گيا جو­­عالتپاي-اق ۇبت-عا دايىن­دا­لۋ­دىڭ اۋەلگى ەكى جولىنا توق­تال­ماق­پىز. ونىڭ ءبىرى – تەگىن دايىن­دىق.

ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جاقىندا ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتا­لى­عىنىڭ سايتى ارقىلى تەگىن سىناق تاپسىرىپ كورۋگە بولاتىنىن حابارلادى. تەگىن سىناق تاپسىرۋ ءۇشىن https://prob-ent.testcenter.kz/ سىلتەمەسىنە ءوتۋ كەرەك. سىلتەمەگە وتكەننەن كەيىن تەستى­لەنۋشى الدىمەن جسن ءنومى­رىن ەنگىزەدى. ءارى قاراي بەيىندى پان­دەر كومبيناتسياسىن تاڭداپ, سى­ناققا قاتىسا الادى.

بۇل تۋرالى ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى رۋسلان ەمەلباەۆ: «مينيسترلىك تەستىلەۋ كەزىندە عانا ەمەس, ونىڭ باستالۋى­نا دەيىن دە قولايلى جاعداي جاساۋ ءۇشىن تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلەدى. سوندىقتان تالاپكەرلەرگە ىڭعايلى بولۋ ماقساتىندا ءبىز ۇبت-عا دايىندالۋ ءۇشىن ونلاين سىناق تەستىلەۋدى ىسكە قوس­تىق. بۇل جۇيە بارلىق تالاپكەر­گە تەگىن قولجەتىمدى. سىناق تەستىلەۋىنەن ءوتۋ كەزىندە تالاپكەر تەست تاپسىرمالارىمەن تانىسۋعا جانە تاڭ­دالعان پاندەر بويىنشا ءوزى­نىڭ ءبىلىم دەڭگەيىن تەكسەرە الادى», دەدى.

شىنى كەرەك, ەلوردالىق بىر­نە­شە اتا-انادان سىناققا ار­نالعان ۇبت تۋرالى سۇرادىق, ولار­­دىڭ كوبى ءاربىر سىناق تەس­تى­لەۋ­­گە 5 مىڭ تەڭگەگە جۋىق اقشا تولەيتىنىن ايتتى. كوپبالا­لى نەمەسە الەۋمەتتىك از قام­تىلعان وتباسىلارعا بالا­سى­نىڭ تاماعى, كيىمى, ءجۇرىس-تۇرىسى, قوسىمشا ءبىلىم الۋىنان بولەك اي سايىن سىناق تەستىلەۋ تاپ­سى­رۋعا عانا وسىنشاما قاراجات ءبولۋ قيىنعا سوعاتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان تە­گىن تەستىلەۋ – جاقسى مۇمكىندىك.

اۋىلدا ءجۇرىپ, استانادان ءبىلىم الۋ

تەستىلەۋگە ۇيدەن شىقپاي-اق دا­يىن­دالۋدىڭ ەكىنشى ءبىر جولى – ونلاين, الايدا اقىلى دايىن­دىق. كوپ­تەگەن تالاپكەر, اسىرەسە اۋىل­دىق جەر­­لەردەگى سوڭعى سىنىپ­تىڭ وقۋ­شى­­لارى نەمەسە مەكتەپ بىتىرۋ­شى­لەرى قالاداعى وقۋ ورتا­لىق­تا­رىندا دا­يىندالۋ ءۇشىن قاتىنايدى. وعان جول شى­عى­­نى مەن ۋاقىتىن, كۇش-قۋاتىن جۇمسايدى. امالسىزدان بارادى, سەبەبى اۋىلدا ارنايى ورتا­لىق­تار جوق جانە قالاداعى دا­يىندايتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دارىندا ماشىقتانعان تالاپ­كەر­لەردىڭ اۋىلداعىلاردان جو­عا­رى بالل العانىن جىل سايىنعى كورسەتكىشتەردەن كورەدى. سون­دىق­تان ولارعا ءبىر عانا تەگىن سىناق تەستىن تاپسىرۋ جەتكىلىكسىز. سول سەبەپتى دە قو­سىمشا ءبىلىم بەرەتىن ونلاين مەكتەپتەرگە جازىلادى.

ءبىز بىرنەشە ونلاين مەك­تەپ­تىڭ وپەراتورلارىمەن سويلە­سىپ, اقپارات الىپ كوردىك. ىزدەۋ جولاعىنا «ۇبت-عا ونلاين دا­يىن­دىق» دەپ جازساڭىز بول­عانى, ورتالىق پەن قاشىق­تان قوسىمشا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ­تەر­دىڭ سايتىنا سىلتەمەلەر شىعادى. سونداي ۇيىمدار ءارتۇرلى باعادا, ۇبت-داعى 5 ءپان بويىنشا دايىندىق جۇرگىزەدى. ايتالىق, بيىل 5 پانگە دايىنداۋدىڭ ءبىر ايلىق قۇنى استانالىق ءبىر ونلاين مەكتەپتە 15 مىڭ تەڭگە تۇرادى. ەگەر جارتى نەمەسە ءبىر جىلعا بىردەن تولەسە, جە­ڭىلدىكتەر قاراستىرىلادى. مەك­تەپ مەنەدجەرىنىڭ مالىمدە­ۋىن­­شە, ساباقتار zoom پلاتفورماسىندا وتەدى. تالاپكەر تۇسىن­بە­گەن ساباعىن قايتا كورە الادى, سەبەبى ساباقتاردىڭ ۆيدەوسى ساقتالادى. باستىسى, ونلاين مەك­تەپتەردىڭ باسىم بولىگى ناتي­جە­لە­رىن سايتىنا جاريالاپ قوي­عا­نىنا, دەرەگىنىڭ اقيقاتىنا كوز جەتكىزىپ بارىپ ارەكەتكە كوش­كەن ءجون. ويتكەنى ءبىزدىڭ وبەك­تىگە ىلىككەن الەۋمەتتىك جەلى­لەردەگى قولدانۋ­شىلاردىڭ جازۋىنشا, سونداي-اق ءوزىمىز سوي­لەسكەن ەلوردالىق اتا-انا­نىڭ ايتۋىنشا, قاشىقتان وقىدى دەپ قاتىسپاعان كۇندەرىنە دە بەل­گى سوعىپ قوياتىن جەكەمەنشىك ورتا­لىق­تار بار.

ءيا, وسىلايشا, اۋىلدا ءجۇ­رىپ ەل استاناسىنداعى بىلىكتى مۇعالىمدەردەن, الماتى سەكىلدى وڭتۇستىك استاناداعى مىقتى پەدا­گوگ­­تەردەن ءبىلىم الۋعا بولادى. تەك شالعايداعى ينتەرنەتتىڭ كۇشى سوعان مۇمكىندىك بەرىپ تۇر­سا, قانەكي.

تەستىلەۋدەن دە ماڭىزدى دايىندىق بار

تەستىلەۋدەن دە ماڭىزدى دا­يىن­دىق بار. بۇل – تالاپ­كەر­لەر­دىڭ جالپى ءبىلىم بەرۋ گرانتى, كەلەشەكتەگى ماماندىعى, وقى­عى­سى كەلەتىن ۋنيۆەرسيتەتى تۋرا­لى تانىمدىق جانە اقپا­رات­تىق دا­يىندىعى. مۇنداي دايىندىق نەلىك­تەن ماڭىزدى؟

جوعارى وقۋ ورنىندا تە­گىن وقۋ­عا مۇمكىندىك بەرەت­ىن مەملە­كەت­تىك ءبىلىم بەرۋ گران­تى­نىڭ سا­نى جىل سايىن ارتىپ كە­لە­دى. سوعان قاراماستان ءار جىلى گرانتقا ىلىكپەي, كوزىنىڭ جا­سىن تىيا الماي جۇرەتىن تۇلەك­تەر كەز­دە­سەدى. ولاردىڭ كوبى اق­پا­­رات­تىڭ ازدىعىنان, انىعىن ايت­قان­دا بىل­مەستىكتەن گرانتسىز قا­لادى. سەبەبى مەملەكەتتىك ءبى­لىم بەرۋ گرانت­تارىن بولەتىن كو­ميس­سيانىڭ قۇرامىندا بول­عا­­­نىمىزدا كوزىمىز جەتكەندەي, ءبىر تالاپكەر 60 بالمەن گرانت يەلەنسە, كەلەسى ءبىرى 110 بالمەن قۇر قالىپ قويادى. سوندا از بالمەن تەگىن وقۋعا مۇمكىندىك العان تالاپكەر ءوزىنىڭ مۇمكىندىگى قاي سالادا, قانداي ماماندىقتا كوبىرەك بولاتىنىن بولجاعان بولۋى مۇمكىن. مۇنى قالاي بىلۋگە, بولجاۋعا بولادى؟

ءىت-مامانداردىڭ باستاما­سى­مەن 2020 جىلى JOO.KZ قو­سىمشاسى ىسكە قوسىلعان ەدى. وندا گرانتتى سالا نەمەسە ما­مان­دىق بويىنشا ىزدەي الاسىز. قوسىمشاداعى «ماماندىق» دەگەن بولىمدە جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىگى مەن تۇلەكتىڭ ورتا­شا جالاقىسى قان­شا بولا­تى­نى دا كورسەتىلگەن. جوبا جە­تەكشىسى قانات بەكنياز ۇلى قو­­سىمشا ارقىلى NEET توبىن­دا­عى جاستارعا كومەكتەسۋدى قا­لاي­­تى­نىن جەتكىزدى. ونىڭ اي­تۋىن­­­­­شا, تۇركىستان وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسىنداعى مەكتەپ بىتىرۋشىلەرى كوبىنە وقۋىن جالعاستىرمايدى, جۇمىسقا دا ورنالاسپايدى.

ء«بىزدىڭ قوسىمشا ارقىلى گرانت قارايتىنداردىڭ باسىم بولىگى – تۇركىستان وبلىسى جانە شىمكەنت قالا­سىنىڭ تۇلەكتەرى. ولار بارلىق قولدانۋشىنىڭ شامامەن 20 پايىزىن قۇرايدى. ءبىر قىزىعى, مەكتەپتەن سوڭ وقۋىن جالعاستىرمايتىندار, جۇ­مىسقا دا ورنالاسپايتىندار ادەت­تە وسى وڭىر­لەردە ەكەن. 2018 جىل­عى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ دامۋى مەن جاعدايى تۋرالى ۇلتتىق بايان­دا­ما­داعى دەرەكتەرگە قاراعاندا, تۇ­لەك­تەردىڭ 27 پايىزى 11 سىنىپتان كەيىن وقىماعان جانە جۇمىسقا تۇرماعان. ال سونداي تۇلەكتەردىڭ 50,4 پايىزى تۇر­كىس­تان وبلىسىنان, 41,6 پايىزى شىمكەنت قالاسىنان, 36,1 پا­­يىزى الماتى وبلىسىنان ەكەن. دەمەك, وڭتۇستىك وڭىرلەردە NEET (Not in Empoloyment, Education or Training) – ەڭبەكتەنبەيتىن, ءبىلىم المايتىن جانە ءوزىن جەتىل­دىر­مەيتىن جاستاردىڭ ۇلەسى وتە جوعارى. ءبىز قوسىمشامىز ار­قى­لى وسى كاتەگورياداعى جاس­تار­دىڭ ءبىلىم گرانتىن الۋىنا كومەك­تە­سۋدى كوزدەيمىز. JOO.KZ-تە ۇبت-عا دايىندالۋعا, ما­­ماندىق جانە جوو تاڭداۋ, وقۋعا ءتۇسۋ, بولاشاق مامان­دى­عى­نىڭ نارىقتاعى سۇرانىسى, ءتىپتى جا­لا­قىسى تۋرالى اقپارات­تار الۋعا, قازاقستانداعى بۇكىل جوو جايلى, ونداعى وقىتىلاتىن ما­مان­دىقتار جو­نىندە بىلۋگە بولادى», دەيدى قانات بەكنياز ۇلى.

جوبا جەتەكشىسىنىڭ مالىم­دە­ۋىنشە, قوسىمشاعا 400 مىڭنان اسا قول­دانۋشى تىر­كەل­گەن. ونىڭ ىشىندە ىزدەۋ قىزمەتىنەن 2 518 156 مارتە گرانت ىز­دەپتى, 741 829 رەت ما­مان­دىق قارال­عان. قوعامداعى «مۇ­عا­لىم­دىككە ەش­­كىم تاپسىرماي­دى, بالى جەت­پەي, از العاندار عانا تاپ­سى­رادى» دەگەن پىكىردىڭ داۋ­رە­نى وتكەن. سەبەبى قوسىم­شا­دا ەڭ كوپ تاڭدالاتىنى ءبىلىم بەرۋ سا­لاسى ەكەن. قوسىمشانى قول­دا­­نا­تىن تا­لاپ­كەرلەردىڭ 24 پا­­­يىزى وسى سالانى تاڭدايدى. ەڭ ءجيى تاڭدالاتىن جوو قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ەكەن.