ساياسات • 04 مامىر, 2022

ستراتەگيالىق ارىپتەستىك تەرەڭدەي تۇسەدى

175 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇحتار تىلەۋبەردى ماجارستاننىڭ سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار جانە سىرتقى ىستەر ءمينيسترى پەتەر سيارتومەن كەزدەستى. كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى كەلىسسوزدەردەن كەيىن ۆەدومستۆو باسشىلارى جۋرناليستەرگە سۇحبات بەردى.

ستراتەگيالىق ارىپتەستىك تەرەڭدەي تۇسەدى

«ماجار دوستارىمىزدىڭ ەلىمىزگە ساپارى قازاقستان مەن ماجارستان ارا­سىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستاردىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىمەن تۇسپا-تۇس كەلۋىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى زور. ماجارستان – تاۋەلسىزدىگىمىزدى العاش  تانىعان الەمدەگى العاشقى 10 ەل­دىڭ ءبىرى. 1992 جىلى 2 ساۋىردە مەملە­كەت­تەرىمىز ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتتى.

قازىرگى تاڭدا ماجارستان – ەلىمىزدىڭ جاقىن وداقتاسى, ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپا وڭىرىندەگى ەلدەر ىشىندە بىزبەن ستراتەگيالىق ارىپتەستىك ورناتقان بىردەن-ءبىر مەملەكەت. ماجار حالقىنىڭ بىزبەن باۋىرلاس ەكەنى, ماجار دالاسى قىپشاقتارعا قۇتتى مەكەن بولعانى بارشاڭىزعا ءمالىم», دەدى م.تىلەۋبەردى.

سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ءوز سوزىندە كەلىس­سوزدەر بارىسىندا اشىقتىق پەن ءوزارا تۇسىنىستىك ورناعانىن اتاپ ءوتتى. ساۋ­دا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋما­نيتارلىق سالالارداعى قازاقستان-ما­جارستان بايلانىستارى تالقىلانعانىن جەتكىزدى. جاھاندىق جانە وڭىرلىك كۇن ءتارتىبىنىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماسقانىنا ەكپىن بەردى.

قازاقستاننىڭ ماجارستانعا ەكسپورتىن ءارتاراپتاندىرۋ ماقساتىندا مۇناي-گاز وڭدەۋ, مەتاللۋرگيا, حيميا, قۇرىلىس جانە ازىق-ت ۇلىك ونەركاسىبى ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە دايىن ەكەنىمىزدى بىلدىردىك. 2005 جىلدان بەرى قازاقستان ەكونوميكاسىنا ماجارستاننان 269 ملن دوللار كولەمىندە تىكەلەي ينۆەستيتسيالار تارتىلدى جانە بۇل كورسەتكىش جىلدان جىلعا ءوسىپ كەلەدى. وتاندىق نارىقتا MOL, Gedeon Richter, Egi جانە تاعى دا باسقا ءىرى ماجار كومپانيالارى جۇمىس ىستەيدى», دەدى مينيستر.

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ينۆەستيتسيالىق جوبالار ەنەرگەتيكا, ونىڭ ىشىندە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى, مۇناي جانە گاز, اۋىل شارۋاشىلىعى, فارماتسەۆتيكا, كولىك پەن لوگيستيكا سياقتى ماڭىزدى سالالاردا ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ الاڭىندا ءوز وكىلدىكتەرىن اشۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ وتىرعان ماجارستان كومپانيالارىنىڭ سانى ارتىپ وتىر.

«ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى – ءبىلىم سالاسى. قازىرگى تاڭدا ماجارستاندا ەلىمىزدىڭ ءبىر مىڭعا جۋىق ستۋدەنتى ءبىلىم الادى. بۇل ماقساتتا دوستاس مەملەكەت جىل سايىن
250 گرانت ءبولىپ وتىر. ماجار تىلىندە ءبىلىم الۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن ستۋدەنتتەردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. ماجار جوعارى وقۋ ورىندارىندا قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ جۇرگەن ماجار ستۋدەنتتەرىنە دە ريزامىز. بۇل جاستاردىڭ كەلەشەكتە ەلدەرىمىزدى بايلانىستىراتىن «جاندى كوپىرگە» اينالاتىنىنا كۇمان جوق», دەپ ءسوزىن تۇيىن­دەدى م.تىلەۋبەردى.

ءوز سوزىندە پەتەر سيارتو ماجار­ستاننىڭ قازاقستاننان يمپورتتايتىن مۇناي كولەمى ارتقانىنا نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى «قارا التىنعا» قاجەتتىلىكتىڭ 65 پايىزى رەسەيدەن كەلەدى. مۇنىڭ باستى سەبەبى شەتەلدەن مۇناي ساتىپ الۋدىڭ جالعىز جولى ەكەنىندە جاتىر.

كەيىنگى كەزدە قازاقستاننان مۇناي ساتىپ الۋ كولەمىن دە كوبەيتتىك. قازىرگى تاڭدا ءبىز تۇتىناتىن مۇنايدىڭ 16 پايىزى قازاقستاننان كەلەدى. بۇل كولەم دە رەسەي ارقىلى بىرىكتىرىلگەن مۇناي قۇبىرىمەن جەتەدى. بۇل ماسەلە تۇبەگەيلى ۇلتتىق مۇددەمىزگە ساي قارالىپ جاتقانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل تۋرالى باتىستىڭ نەمەسە شىعىستىڭ نە ويلايتىنى ماڭىزدى ەمەس. ءبىز ءۇشىن جالعىز ماسەلە ماڭىزدى, ول – ماجارستاندى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋ», دەدى پەتەر سيارتو.

سوڭعى جاڭالىقتار