رۋحانيات • 11 ءساۋىر، 2022

بىزدىكى نە ماقتان؟

689 رەت كورسەتىلدى

ۇلتىمىزدىڭ ۇلىلىعىن، وتكەنى مەن بۇگىنىنە وزەك بولعان بارشا قۇندىلىعىن، رۋحاني جانە ماتەريالدىق بايلىعىن، تاريحي تۇلعالارىمىزدى ايتىپ ماقتانىپ كەلەمىز. ارينە، بۇلاردىڭ بارلىعى ماق­تانۋعا تۇرارلىق دۇنيەلەر، وعان ءسوز جوق. بىراق وسىلايشا قۇر ماقتانۋدان اسا الماي كەلە جاتقانىمىز بەلگىلى.

وسى ماقتانۋ سەزىمىنەن، ماقتانگەر­شى­لىكتەن قاندايدا ءبىر پايدا كورە قويما­عانى­مىزدى ەسكەرەر ءتۇرىمىز جوق. ءىسىنىپ، كەبىنىپ، كۇپىنىپ ءالى باياعى ەسكى سارىندا ماق­تانۋمەن كەلە جاتىرمىز. ال قازىرگى شاپ­شاڭ وزگەرىستەر كەزەڭىندە ماقتانۋدىڭ دا كريتەريلەرى وزگەرىپ كەتكەنىن باعامدار ەمەسپىز.

قولىمىزداعى بارىمىزدى، ۇلتىمىزدىڭ بارشا يگىلىگىن ايتىپ ماقتانۋدان باس­قا قولىمىزدان ماردىمدى ءىس كەلە قويماعان­دىقتان وزا شاپقان وزگە جۇرتقا قىزىعا، قىزعانا قاراپ، ولاردىڭ شىن ءدۇلدۇل ەكەنىن ىشتەي مويىندايمىز. بۇل ءوز كەزەگىندە جال­عان ماقتاننىڭ «اۋىلىنىڭ» ماڭىنا مىق­تاپ تۇسالعانىمىزدى اڭعارتسا كەرەك.

ماقتانۋ سەزىمىن تۋدىراتىن قۇندى­لىق­تاردىڭ زامانىنا ساي وزگەرىپ وتىراتىنىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ بەرىپ وتىر. ماقتانسا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدەرى الەمدى جاۋ­لاپ العاندار، وزىق ءارى جاڭا تەحنولوگياسى ارقىلى باسەكەلەستەرىمەن جانتالاسا جارىسىپ، جاھاندى ءوز تاۋارلارىنا تەلمىر­تىپ قويعاندار، عارىشتى مەڭگەرىپ، الەمنىڭ توبەسىنەن تونە جاتقان-تۇرعانىڭا دەيىن باقىلاپ، بار قۇپياڭدى ءبىلىپ وتىرعاندار، ءتىپتى مايدا-شۇيدە بۇيىمدارىن برەندكە اينال­دىرىپ، قارا بازارىڭا ءامىرىن جۇرگىزىپ تۇرعاندار ماقتانسىن. مەيلى، وزىمىزدەن وق بويى وزىپ كەتكەندەردى قويا تۇرالىق.

وزىمىزبەن شامالاس، بىراق ودان-بۇدان قۇراپ، جوقتان بار جاساپ، ءتىپتى وزگەنىڭ جاسى­عىن، قوقىسىن جالما-جان قاقشىپ الىپ، قاجەتتى بۇيىم، دۇنيە جاساپ، ونى پۇلداپ، ءوز با­زارىن قىزدىرىپ وتىرعان ەلدەرگە دە ماق­تانۋ جاراسادى. ال بىزدىكى نە ماقتان؟ «سولار­دان ءبىزدىڭ قاي جەرىمىز كەم؟» دەگەن ساۋالعا شىنايى جاۋاپ تاباتىن ۋاقىت كەلدى عوي.

ەلىمىزدە ءوندىرىس سالاسىندا جىلت ەتكەن جاڭالىق بولسا قۋانىپ، ءبىر-بىرىمىزدەن ءسۇيىنشى سۇراپ، جەردەن جەتى قويان تاپقانداي «ويباي نە دەيسىڭ، ءبىزدىڭ ەلدە مىناداي بۇ­يىم شىعا باستاپتى، اناداي زات وزىمىزدە وندى­رىلەتىن بولىپتى» دەپ جاتامىز. مۇنداي جا­عىمدى حاباردى سۇيىنشىلەۋدىڭ استارىندا حالقىمىزدىڭ ۇلى تىلەگى – ءوز قولىمىز ءوز اۋزىمىزعا جەتسە، تەك شيكىزاتقا تاۋەلدى بولماي، ءوز ونەركاسىبىمىز وركەندەسە دەگەن تىلەگى جاتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. مەم­لەكەت، اتقارۋشى بيلىك حالىقتىڭ كوكەيىن تەسكەن وسىناۋ تىلەكتى ورىنداۋعا تۇبەگەيلى بەكىنسە دەيسىڭ.

وسى ارادا ءبىر ايتا كەتەتىن جايت، قوعامدا «قازاقستاندا جاسالعان» دەپ جۇرگەن ونىم­دەرگە قاتىستى كۇماندى ويلار جەتەرلىك. بۇ­يىم­داعى جاپسىرما قاعازدا «قازاقستاندا جاسالعان» دەپ جازىلىپ قويعانىمەن ونىڭ ارعى جاعىندا ءبىر شيكىلىكتىڭ بارىن جۇرت بىلەدى. «وتىز جىل بويى حالىق تۇتىناتىن قاراپايىم ءبىر بۇيىمدى وزىمىزدە جاساي المادىق» دەگەن قوعامداعى اششى دا بولسا شىن پىكىردىڭ سالماعىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن «جاسامپازدىقپەن» ويلاپ تابىلعان – شەتەلدەردە جاسالعان بىرقاتار زات-بۇيىمعا «قازاقستاندا جاسالعان» دەگەن جازۋى بار جاپسىرمانى جەلىمدەپ قويۋ امالى اجەپ­تاۋىر ءورىس الدى. بىراق بۇل قيتۇرقىلىق پەن قۋ­لىق­تى ەل-جۇرت بىلەدى. بىلگەندىكتەن الگىن­دەي كۇ­ماندى ويلارعا بەرىلەدى. وسىنداي جاعىم­سىز ۇر­دىستەن تۇبەگەيلى ارىلۋدىڭ ۋاقىتى كەلدى.

وتىرىكپەن دە ورگە باسۋعا بولادى دەگەن سوقىر سەنىممەن كۇن وتكىزۋ، ۋاقىت ۇتۋ، ءسويتىپ امالداپ جىلداردى جىلجىتۋ زامانى ءوتتى. وتىرىك ۋادەگە سەندىرۋ، ىقتيمال جارقىن بولا­شاقتىڭ ەلەسىنە ەلجىرەتىپ، سونى اڭساتىپ ۇمىت­تەندىرۋ، ىرعايداي مويى­نىڭدى العا سوزدى­رىپ جىنىكتىرۋ ادىستەرى ەندى الداۋ، ارباۋ قۇرالى بولا المايدى دەگەن ۇكىلى ءۇمىتىمىز الداماس دەيمىز.

جالعان ماقتانمەن رۋح، جان سەمىرت­كەنمەن ۇلتتىڭ ەڭسەسى كوتەرىلمەيدى. كەلە­شەكتە ۇرپا­عىمىز وزگە كوشەلى جۇرتتىڭ كوشە­سىن سىپىرىپ كەتپەسىن دەسەك، ەلىمىزدىڭ اسا جو­عارى مۇم­كىندىكتەرىن ءتيىمدى پايدالانىپ، ءوزىن ءوزى سىيلايتىن، قۇرمەتتەيتىن ەل سياق­تى ۋاقىت تالابىنا ساي ءىس-ارەكەتتەرگە كوشۋ ماڭىزدى.

بايلىعىمىز – شيكىزاتىمىز تاۋسىلار، تاۋسىلماس، ماسەلە وندا ەمەس، ماسەلەنىڭ كو­كەسى وزگەگە ەسە جىبەرۋدە، اقى جەگىزۋدە، نا­مىس­­­­تى قولدان بەرىپ وتىرعانىمىزدا عوي. بۇ­­گىن كۇلشەلى بالا بولعانىمىزبەن، ەرتەڭ استاڭ-كەستەڭى شىققان كەن ورىندارىنىڭ با­سىندا مولا كۇزەتكەندەي بولىپ بەيشارا ازالى جانداي وتىرىپ قالمايىق. باستى قاۋىپ وسى.

سوڭعى جاڭالىقتار

اۋەزوۆ جانە تۇركى الەمى

رۋحانيات • كەشە

يدەولوگيا

رۋحانيات • كەشە

مەيىرىم مەن قاتىگەزدىك

رۋحانيات • كەشە

ەسكى مەن جاڭا اراسى

رۋحانيات • كەشە

بي پاديشاسى

رۋحانيات • كەشە

ساپا قايتسە جاقسارادى؟

قازاقستان • كەشە

قايىرىمدىلىقتىڭ ۇلگىسى

قازاقستان • كەشە

ساق ءداۋىرىنىڭ تاسى

تانىم • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار