ايماقتار • 08 ءساۋىر, 2022

جوبا جولدا قالماسا ەكەن...

340 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلودار وبلىسىندا سۋارمالى القاپ تۋرالى اڭگىمە قوزعالسا, جەرگىلىكتى بيلىك ەرتىس-ۋسپەن كانالىنىڭ قۇرىلىسىن العا تارتادى. سەبەبى اۋقىمدى جوبا 10 مىڭ گەكتار جەردى سۋارمالى القاپقا اينالدىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە كانالداعى قۇرىلىس جۇمىستارى تۇرالاپ قالعان. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن جوبانىڭ اياقتالۋىنا شامامەن 4 ملرد 600 ملن تەڭگە قاراجات قاجەت.

جوبا جولدا قالماسا ەكەن...

جوبانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى – «قاز­سۋ­شار» كاسىپورنىنىڭ پاۆلودار وب­لىس­تىق فيليالى. اتالعان مەكە­مە­نىڭ ءبولىم باسشىسى سەرىك مۇستافين قاجەتتى قار­جىنىڭ بولىنگەنىنە سەن­دى­رىپ وتىر. نۇر-سۇلتان قالاسىندا ورىن تەپكەن باس كەڭسەدەگى باسشىلىق سولاي دەپتى. سايكەسىنشە, جوبا بيىل جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە.

ەستەرىڭىزگە سالساق, اتالعان جوبا­نىڭ قۇرىلىسى 2020 جىلى باستالعان ەدى. كانالدىڭ ۇزىندىعى 12,5 شاقىرىمعا تەڭ. ازىرگە 7,5 مىڭ شاقىرىمى عانا دايىن تۇر. التى اۆانكامەرانىڭ بىرەۋى سالىنعان. ءاۋ باس­تا بيۋدجەتتەن بولىن­گەن 5 ملرد 800 ملن تەڭگە قاراجات تولى­عى­مەن يگە­رى­لىپ­تى. قالعان سومانى الۋ ءۇشىن ءتيىستى مي­نيس­ترلىككە ءوتىنىش جولدانعان. وكى­نىش­­كە قاراي, پاندەمياعا بايلانىس­تى ءتۇرلى سەبەپ ايتىلىپ, ءوتىنىش كەرى قاي­تا­رىلعان. «قازسۋشار» كاسىپور­نى­­نىڭ پاۆ­لودار وبلىستىق فيليالى باس­شى­لىعى بيىل كوپتەن كۇتكەن 4 ملرد 600 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى دەپ جار سالسا, ازىلدەمەگەنى بولار. جوبانىڭ ماڭىزدىلىعىن سۋ سالاسىنىڭ ارداگەرى لەونيد باتالوۆ ايتىپ بەردى.

– جوبانىڭ قۇرىلىسى كسرو ۋاقى­تىن­دا قولعا الىنعان-دى. بىراق كەيىن توقىراۋ سالدارىنان جۇمىستار اياقسىز قالدى. توسەلگەن پليتالار تالان-تاراج­عا ءتۇستى. كانالدى قايتا جاڭعىرتۋ جۇ­مىس­تارى جالعاسىن تابۋعا ءتيىس. ەگەر وسى قا­لىپتا 1-2 جىل تۇرسا, ەروزيا پايدا بولىپ, كانال ءىشى قۇمعا تولىپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. ءشوپ قاۋلاپ ءوسىپ كەتۋى دە عاجاپ ەمەس. قارجىلاندىرۋ جالعاسپاسا, وسى ۋاقىتقا دەيىن جۇمسالعان مەملەكەت قارجىسى سۋعا ءسىڭدى دەي بەرىڭىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ سۋارمالى القاپ­تى دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى جۇزەگە اسۋى كەرەك. جەر, سۋ – ءبارى دا­يىن. شارۋالار كانالدىڭ ىسكە قوسىلۋىن اسىعا كۇتىپ وتىر, – دەيدى ل.باتالوۆ.

ءيا, جوبانىڭ ارتىقشىلىعى كوپ. ءتىپتى شارۋالار تاريف ماسەلەسىنە دە باس اۋىرتىپ وتىرعان جوق. كانال قۇرىلىسى اياقتالسا, ديقاندار بوركىن اسپانعا اتاتىنى ءسوزسىز. بار ءۇمىت – بۇل ىسكە جاۋاپتى مينيسترلىكتەردىڭ قۇزىرىندا.

جالپى, وڭىردە سۋارمالى القاپتى دا­مىتۋ باعىتىندا قولعا الىنعان جو­با­لار كوپ. بۇل – اگروونەركاسىپ كە­شەنىن جانداندىرۋ ارقىلى وبلىس ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. جوبالاردىڭ جۇزەگە اسۋى­نا «قازسۋشار» مەكەمەسى اتسالىسىپ جات­قا­نىن اتاپ وتكەن ءجون.

اتالعان كومپانيانىڭ دەم بەرۋى­مەن وبلىستا 5 ينۆەستيتسيالىق جوبا قولعا الىنعان. جەلەزين اۋدانىنداعى جۇ­­مىستار اياقتالىپ تا قويعان. ال اقتو­عاي, پاۆلودار جانە ماي اۋدان­دا­رىنداعى جوبالاردىڭ تاعدىرى ۋا­قىت ەنشىسىندە. بارلىق جوبا ءساتتى ىسكە قو­سىل­سا, 17,5 مىڭ گەكتار سۋارمالى ال­قاپ پايدا بولماق. سۋارمالى ال­قاپ­تى دامىتۋ ارقىلى كارتوپ, كو­كو­نىس ونىمدەرى, مال ازىعى مولىنان جي­نالماق.

– جوبالار جۇزەگە اسسا, مال بور­دا­­قى­لاۋ الاڭدارى, تاۋارلى ءسۇت فەرمالارى, كوكونىس قويمالارى كوپتەپ سا­لىناتىنى تۇسىنىكتى. قايتا وڭدەۋ باعىتىندا دا وڭ وزگەرىستەر ورىن الاتىنىنا سەنىم مول. باستىسى, 3 مىڭعا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ كۇتىلۋدە. جوبالاردىڭ ارقايسىسى قولعا الىنباس بۇرىن ەكولوگتەردىڭ, وزگە دە سالا ماماندارىنىڭ پىكىرى نازارعا الىندى. تيىمدىلىگى ەسەپتەلدى. تۇپتەپ كەلگەندە, سۋارمالى القاپتى دامىتۋ ەل پرەزيدەنتىنىڭ تاپسىرماسى ەكەنىن ەستەن شىعارماعان ءجون, – دەيدى سەرىك مۇستافين.

بىردەن ايتايىق, ينۆەستجوبالارعا قاراجات مەملەكەتتەن بولىنگەن. «قاز­سۋ­شار» مەكەمەسى قارجىنىڭ ماق­سات­­­­تى جۇمسالۋىن قاداعالاپ, ۇكىمەت پەن شارۋانىڭ اراسىندا التىن كو­پىر بولىپ وتىر. جوعارىدا اتاپ وتكە­نى­مىزدەي, جەلەزين اۋدانىندا با­س­تال­­­عان جۇمىستار تولىعىمەن اياق­تال­­عان. جوبانىڭ تيىمدىلىگىنە كوز جەت­­­­كىزۋ ءۇشىن پريرتىشسك اۋىلدىق وكرۋ­گىنە قاراستى ءۇرلىتۇب اۋىلىندا ور­نالاسقان «بولاشاق-اگرو» سە­رىك­تەس­تى­گىنىڭ قۇرىلتايشىسى قۋات انا­فين­­مەن حابارلاستىق. ونىڭ ايتۋىنشا, ينۆەستباعدارلاماعا ىلىگۋ وڭايعا سوق­پاعان. ءتيىستى قۇجاتتاردى رەتتەگەنشە ءبىراز ۋاقىت وتكەن. قايتا جەرگىلىكتى اكىمدىك, «اتامەكەن» كا­سىپ­كەرلەر پالاتاسى, «قازسۋشار» كاسىپورنىنىڭ پاۆلودار وبلىستىق فيليالى ماماندارى قولداۋ كورسەتىپ, «پويىزدىڭ سوڭعى ۆاگونىنا» ۇلگەرىپ قالىپتى.

– جوباعا سايكەس, 721,1 گەكتار جەر سۋارمالى القاپقا اينالدى. بۇعان دەيىن قۋ تاقىر بولاتىن. جوبا قۇنى – 355,9 ملن تەڭگە. ول قاراجاتقا 4 سۋ سورعىش ستانساسى, كەشەندى ترانس­فور­ما­تورلىق قوسالقى ستانسا سالىندى. ءبىر سۋ سورعىش ستانساسى ەرتىس وزەنىنەن ساعاتىنا 400 تەكشە مەتر سۋدى الۋعا قاۋقارلى. بۇدان بولەك, وزەننەن ەگىس القابىنا دەيىن قۇبىر توسەلدى. وسى جەردەن مەملەكەتتىڭ «ميسسياسى» اياق­تالدى. بۇدان كەيىن ءوز قاراجاتىما ەگىس القابىنا قۇبىرلار تارتتىم. 5 جاڭبىرلاتقىش تەحنيكا ساتىپ الىندى. قاجەتتى عيماراتتار سالىندى. قىس­قاسى, جوبانى سوڭىنا دەيىن جەت­كىزۋ ءۇشىن 1 ملرد تەڭگە قا­­راجات جۇم­سالدى, – دەيدى قۋات انافين.

كوپ جاعدايدا مەملەكەت وزىنە تيە­­سىلى شارۋا­لاردى تىندىرىپ, ارى قا­­­­راي شارۋا­لار قارجىنىڭ جەت­كى­لىك­­­سىزدىگىن العا تارتىپ, جوبانى اياق­­­سىز قالدىراتىن كورىنەدى. ايت­پا­­عى­مىز, قۇزىرلى ورگاندار شارۋا­لار­­­عا جوبانى سوڭىنا دەيىن اياقتاۋعا جاردەم­دە­سىپ, باعىت-باعدار كورسەتسە ەكەن. فەر­مەرلەردى قاراجاتپەن قامتۋ ءبىر بو­لەك, ونى ءتيىمدى يگەرۋگە اتسالىسۋ ماڭىزدى.

 

پاۆلودار وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان جانە گاملەت

ونەر • بۇگىن, 15:25

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

الماتى • بۇگىن, 15:02