مۇعالىمدەر بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ىنتالى
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جانىنداعى مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى گۇلميرا كاريموۆا پەداگوگتەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا قاتىستى وزگەرىسكە توقتالدى.
«مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ جولداۋداعى تاپسىرماسى نەگىزىندە پەداگوگتەردىڭ بىلىكتىلىگىن كەمىندە ءۇش جىلدا ءبىر رەت ارتتىرۋ نورماسىن ەنگىزۋ بويىنشا زاڭ جوباسى ازىرلەندى جانە قازىرگى ۋاقىتتا زاڭ جوباسى پارلامەنت سەناتىندا قارالىپ جاتىر. مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ 3 جىلدىق مودەلىن ەنگىزۋ حالىقارالىق تاجىريبەگە, TALIS زەرتتەۋلەرىنىڭ ناتيجەسىنە نەگىزدەلگەن. دامىعان ەلدەردىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسىن قاراستىرساق, سينگاپۋر, فينليانديا سياقتى ەلدەردە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جىلىنا كەم دەگەندە ءبىر رەت, ال رەسەي فەدەراتسياسىندا كەمىندە ءۇش جىلدا ءبىر رەت جۇزەگە اسىرىلادى. اتالعان زاڭ جوباسى بۇدان بولەك جالپى ستاتيستيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىنە دە سۇيەنىپ ازىرلەندى. TALIS حالىقارالىق زەرتتەۋىندە قازاقستاندىق پەداگوگتەردىڭ 87 پايىزى بىلىكتىلىكتى كاسىبي دامۋ بويىنشا ءىس-شارالارعا قاتىسۋدىڭ پەداگوگيكالىق پراكتيكاعا وڭ اسەرى بارىن كورسەتكەن», دەيدى گ.كاريموۆا.
سپيكەردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, جاس مۇعالىمدەردىڭ 70 پايىزى كاسىبي دەڭگەيىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن ايتىپ, بىلىكتىلىگىن ءۇش جىلدا ءبىر رەت ارتتىرۋدى قالاپ وتىر. سونداي-اق مۇعالىمدەردىڭ جىل سايىن ۇزدىك ۇستازداردىڭ ساباقتارىنا, كونفەرەنتسيالارعا, ارنايى سەزدەرگە قاتىسۋى دا ىنتا رەتىندە ولاردىڭ بولاشاقتاعى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ۇلكەن سەرپىن بولادى.
سەنات اتالعان زاڭ جوباسىن قابىلداسا, پەداگوگتەر ەندى بىلىكتىلىگىن 5 جىلدا ەمەس, 3 جىلدا ءبىر رەت ارتتىرۋعا مىندەتتەلەدى.
مۇعالىم تاپشىلىعىن جويۋعا ارنالعان باعدارلاما ازىرلەندى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مۇعالىمدەر تاپشى وڭىرلەرگە ۇزدىك پەداگوگتەردى تارتۋ كوزدەلگەن. قازىرگى كەزدە ارنايى باعدارلاما جوباسى ازىرلەندى. مينيسترلىك وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە, جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋدىڭ ناتيجەسىندە اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, الماتى جانە تۇركىستان وبلىستارىندا پەداگوگتەر تاپشىلىعى انىقتالدى. جالپى, ستاتيستيكالىق زەرتتەۋلەر جانە PISA-2018 زەرتتەۋىنىڭ, سونداي-اق ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدىڭ ناتيجەلەرى اتالعان وڭىرلەردە ءبىلىم ساپاسىنىڭ دا تومەن ەكەنىن كورسەتكەن. سوندىقتان وسى ينديكاتورعا سۇيەنىپ, ارنايى جوبا ازىرلەندى.
«جوبا مامىر-ماۋسىم ايلارىندا ىسكە اسىرىلادى. قازىرگى تاڭدا وسى 4 وڭىردە ۇيلەستىرۋ كەڭەستەرى مەن بعم جانىنان كوميسسيا قۇرىلدى. وعان ۇلتتىق ءبىلىم اكادەمياسىنىڭ, «ورلەۋ» بىلىكتىلىك ورتالىعىنىڭ جانە نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەندى. بۇگىندە اتالعان وڭىرلەردە جۇمىس ىستەۋگە نيەتتى مۇعالىمدەردەن وتىنىشتەر كەلىپ ءتۇسىپ جاتىر. ولارعا بىرنەشە تالاپ قويىلادى. ەڭ باستىسى, جوعارى پەداگوگيكالىق ءبىلىم نەمەسە كاسىبي جوعارى ءبىلىمنىڭ بولۋى. ەكىنشىدەن, ولار كونكۋرسقا قاتىسىپ, تەستتەن وتۋگە مىندەتتى. سودان كەيىن ەسسە جازادى جانە كونكۋرسقا قاتىسقان ادامدارمەن ديالوگ رەتىندە سۇحبات وتكىزىلەدى. بۇل كەزەڭدەردەن سۇرىنبەي وتكەن ادامدار وسى 4 وڭىرگە جىبەرىلەدى. وڭىرلەرگە بارىپ جۇمىس ىستەيتىن مۇعالىمدەردى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن ولاردىڭ ەڭبەكاقىلارى 2 ەسەگە وسەدى, كوممۋنالدىق تولەمدەر مەن باسپانا جالداۋ اقىسى وتەلەدى. سونىمەن قاتار كونكۋرستان وتكەن مۇعالىمدەر ءۇشىن الدىن الا 4 اپتالىق قايتا دايارلاۋ كۋرستارى وتكىزىلەدى. ولارمەن تۇراقتى بايلانىس ورناتىلىپ, شەبەرلىك سىنىپتارى, ۆەبينارلار ونلاين-وففلاين فورماتتا ۇيىمداستىرىلىپ تۇرادى», دەدى كوميتەت باسشىسى گ.كاريموۆا.
وقۋشىلار مەكتەپكە تولىعىمەن ورالادى
ءىV توقسان بۇگىندە بارلىق ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا شتاتتىق فورماتتا باستالدى. بيىل 24 ناۋرىزدا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارىنىڭ توراعالىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى تارالۋىنىڭ الدىن الۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسى ءوتتى. ەلدەگى ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ تۇراقتانۋىن ەسكەرە وتىرىپ, ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا وقىتۋدىڭ كابينەتتىك جۇيەسىنە كوشۋگە رۇقسات بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.
ء«ۇشىنشى توقسانداعى كانيكۋلدىڭ ءبىر اپتاعا ۇزارتىلۋىنا بايلانىستى وتكىزىلمەگەن تاقىرىپتار مىندەتتى تۇردە ءىV توقساندا وتكىزىلەدى. جالپى, بارلىق ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا ءىV توقسان ۇيىمداسقان تۇردە باستالدى. وقۋ توقسانىنىڭ ۇزاقتىعى – 8 اپتا. وقۋ جىلى ءداستۇرلى تۇردە بيىلعى 25 مامىردا اياقتالادى. مەكتەپ باسشىلارى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا قويىلاتىن سانيتارلىق-ەپيدەميالىق تالاپتاردىڭ قاتاڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدى», دەدى مينيسترلىك وكىلى.
بيىل 1 ساۋىردە ءبىرىنشى سىنىپقا وتىنىمدەر قابىلداۋ باستالادى. بالانىڭ اتا-اناسىنان نەمەسە زاڭدى وكىلىنەن ەركىن نىسانداعى ءوتىنىش, ەمحانادان 026/ۋ-3 جانە 063/ۋ نىسانىنداعى انىقتامالار, سونداي-اق تۋ تۋرالى كۋالىكتىڭ كوشىرمەسى جانە 3ح4 ەكى فوتوسۋرەت تالاپ ەتىلەدى.
«باسقا ەشقانداي قۇجاتتار قاجەت ەمەس. كەيدە قوڭىراۋ شالىپ, پيك-تەن نەمەسە جۇمىس ورنىنان انىقتاما سۇراپ جاتقانىن ايتادى. بۇل انىقتامالار قاجەت ەمەس. مەكتەپكە قابىلداۋ ءۇشىن 4 قۇجات قانا قاجەت. 2022-2023 وقۋ جىلىنا ارنالعان بولجام بويىنشا وقۋشىلار سانى ارتىپ كەلەدى. ءبىرىنشى سىنىپتارعا 420 مىڭعا جۋىق ءبىلىم الۋشىنى قابىلداۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى گ.كاريموۆا.
تالداۋ كورسەتكەندەي, اتا-انالاردىڭ 80%-ى ەلەكتروندى تۇردە جۇمىس ىستەگەندى ءجون كورەدى. سوندىقتان وتىنىمدەر ەgov.kz ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ ۆەب-پورتالى ارقىلى دا قابىلدانادى. ايتا كەتەيىك, ءبىرىنشى سىنىپقا تۋعان كۇنى جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىندا بولاتىن بالالار دا بارا الادى.
بريفينگتە ءسوز العان ەكىنشى سپيكەر, «دارىن» رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى تيمۋر نۇركەشوۆ كونكۋرستىق ىرىكتەۋ ەلەكتروندى فورماتتا وتەتىنىن ايتتى.
2022-2023 وقۋ جىلىنا مامانداندىرىلعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا قابىلداۋ كونكۋرسى دارىندى بالالارعا ارنالعان 71 مەكتەپتە وتەدى. ۇمىتكەرلەردىڭ قۇجاتىن قابىلداۋ مەرزىمى ناۋرىزدىڭ سوڭىندا اياقتالدى. قۇجات قابىلداۋ www.qabyldau.daryn.kz پورتالى ارقىلى جۇرگىزىلەدى. ال كونكۋرس «دارىن» ورتالىعى بەكىتكەن كەستەگە سايكەس 15-30 ءساۋىر ارالىعىندا وتەدى.
«مامانداندىرىلعان ءبىلىم بەرەتىن ۇيىمدارى 5, 6, 7-سىنىپتىڭ وقۋشىلارىن قابىلدايدى. 5-سىنىپ وقۋشىلارى ماتەماتيكادان جانە لوگيكادان 30 سۇراققا, وقۋ ساۋاتتىلىعىنان 10 سۇراققا جاۋاپ بەرەدى. تەستىلەۋگە بولىنگەن ۋاقىت – 60 مينۋت. 6-سىنىپ وقۋشىلارى 90 مينۋتتا 60 سۇراققا جاۋاپ بەرەدى. ماتەماتيكا جانە لوگيكادان – 35, وقۋ ساۋاتتىلىعىنان – 15, قازاقستان تاريحىنان 10 سۇراققا جاۋاپ بەرەدى. 7-سىنىپقا تۇسۋشىلەر 75 سۇراققا جاۋاپ بەرەدى, ماتەماتيكا جانە لوگيكادان – 55, وقۋ ساۋاتتىلىعىنان – 10, قازاقستان تاريحىنان 10 سۇراق قويىلادى. تەستىلەۋگە بولىنگەن ۋاقىت – 120 مينۋت. رەسپۋبليكا بويىنشا 134 مامانداندىرىلعان ۇيىم بار», دەدى ت.نۇركەشوۆ.
ورتالىق وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, «مىڭ بالا» وليمپياداسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارىنا 10% كۆوتا بولىنەدى. مامانداندىرىلعان مەكتەپتە ءبىلىم الاتىن باستاۋىش سىنىپ وقۋشىسى ورتا مەكتەپكە ەمتيحانسىز وتەدى. ىرىكتەۋ كونكۋرسى ەلەكتروندى فورماتتا وتكىزىلەدى. وقۋشىلاردى مامانداندىرىلعان مەكتەپتەرگە قابىلداۋدىڭ اشىقتىعىن قاداعالاۋ ءۇشىن ەلەكتروندى پلاتفورمانىڭ كومەگىمەن پروكتورينگ جۇيەسى قولدانىلادى. عيماراتتا, اۋديتوريالاردا جانە كونكۋرستىق ىرىكتەۋ وتكىزىلەتىن ورىنداردا بەينەباقىلاۋ ورناتىلىپ, اۋديوجازبا جۇرگىزىلەدى.
«ۇمىتكەرلەردىڭ قۇجاتىن قابىلداۋ وسى جىلدىڭ 1 ناۋرىزى مەن 1 ءساۋىرى ارالىعىندا www.qabyldau.daryn.kz پورتالى ارقىلى جۇرگىزىلەدى.
