كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
بۇگىنگى تاڭدا جاستاردىڭ ءوز ۇيىنە قول جەتكىزۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتيىمدى جولداردىڭ ىشىندە جالعا بەرىلەتىن باسپانا ءجيى اتالادى. بەلگىلى ءبىر مەرزىمگە دەيىن اجەپتاۋىر تومەندەتىلگەن جالداۋ اقىسىمەن بەرىلەتىن مۇنداي باسپانالار جاستاردىڭ باسىبايلى ءۇي الۋىنا قارجى جيناۋعا كومەكتەسەدى. الايدا بۇل تەتىكتىڭ دە كەمشىن تۇستارى بارشىلىق. مۇنى اتالعان ءىس-شارادا الدىمەن ءسوز العان پرەزيدەنت جانىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى ساراپتاۋ جانە مونيتورينگ ورتالىعى ساراپشىلىق توبىنىڭ كەڭەسشىسى ءادىل قۇسمانوۆ جان-جاقتى ايتىپ بەردى.
– ءبىز جالدامالى باسپانا بەرۋدىڭ قولدانىستاعى ەرەجەسىنە بىرقاتار ساراپتاما جۇرگىزدىك. قازىر جاستارعا جالدامالى پاتەرلەر بەرىلىپ كەلەدى. وندا قارسى مىندەتتەمەلەر تەتىگىن ەنگىزۋ كوزدەلمەگەن. ماسەلەن, باسپانا 3,5 جىلعا جالعا بەرىلەدى. جاستار وعان ازىن-اۋلاق اقشا تولەپ تۇرادى. ۋاقىتى كەلگەندە باسپانانى قايتارىپ بەرەدى. بۇل ءبىر جاعىنان جاقسى, ەكىنشى جاعىنان ادامداردى قارجى جيناۋعا ىنتالاندىرا المايدى. سوندىقتان جاستار «وتباسى بانكى» نەمەسە باسقا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقىلى قارجى جيناۋعا ىنتالى بولاتىنداي مىندەتتەمەلەر تەتىگىن ەنگىزۋىمىز قاجەت. جالعا الۋ مەرزىمى اياقتالعان كەزدە ول باسپانانى نەسيەگە الۋعا باستاپقى قارجى جيناي الۋى ءتيىس. بۇل ءبىر جاعىنان تابىسى ءبىرشاما جوعارى ادامدارعا قاتىستى. ال جالاقىسى تومەن ازاماتتارعا باسقا تەتىك قاراستىرعان ءجون. جاتاقحانا بەرۋ ماسەلەسىن دە قاراستىرعان دۇرىس بولار. وندا دا جاتاقحانا ۋاقىتشا جانە تۇراقتى تۇرۋعا بەرىلۋى كەرەك. مۇنداي جاتاقحانالاردا تۇراتىن ادامدار باسپانانى نەسيە ارقىلى ساتىپ الۋعا قاجەتتى العاشقى جارنا جيناعانعا دەيىن تۇرۋ قاجەت, – دەدى ءا.قۇسمانوۆ.
سونىمەن قاتار ساراپشى قازىرگى ۋاقىتتا كەز كەلگەن جاس جالاقىسىنىڭ قانشا بولعانىنا قاراماستان باسپانانى جالعا الاتىنىن ايتتى.
– ماسەلەن, مەنىڭ ميلليون تەڭگە تابىس تاباتىن دوسىم بار جانە ول جالدامالى پاتەر الدى. مەنىڭشە, بۇل – ءادىل ەمەس. وعان قاراعاندا باسپاناعا مۇقتاج جاندار بار ءارى ولار پاتەرگە قول جەتكىزە الماي وتىر. ويتكەنى ەشقانداي شەكتەۋ جوق. سوندىقتان جاستارعا جالعا بەرىلەتىن پاتەر ۇسىنعان كەزدە ولاردىڭ ايلىقتارىن دا ەسكەرگەن ءجون. يپوتەكاعا قاراجات جيناي الماي جۇرگەندەرگە ارنالعان جاڭا تەتىكتەر ەنگىزۋ قاجەت, – دەدى ول.
جيىن بارىسىندا «جاستار» عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ءازيز ىسقاقوۆ تا تالقىلانعان ماسەلەگە قاتىستى وزدەرىنىڭ زەرتتەۋلەرىنەن مالىمەت كەلتىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاستاردىڭ بويىنا ناقتى قارجىلىق ءتارتىپتى سىڭىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن مىندەتتەمەلەر تەتىگى قاجەت. بۇل ولارعا پاتەر ساتىپ الۋدى ناقتى ءارى جۇيەلى تۇردە جوسپارلاۋعا, وزدەرىنىڭ ادامي كاپيتالىن دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– قاڭتار وقيعاسىنا دەيىن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەرگە سايكەس, جاستاردىڭ باسىم بولىگى باسپانا جاعدايىن جاقسارتۋعا ءۇمىت ارتقان. وكىنىشكە قاراي, جوعارى وقۋ ورىندارى قانشا جاتاقحانا قاجەت دەگەن ساراپتاما جۇرگىزبەيدى. ونسىز جاتاقحانا سالۋ جايلى بولجام جاساي المايسىز. مەنىڭشە, بۇل باعىتتا وسى قىزمەتتى باسەكەلەستىك ورتاعا شىعارۋدىڭ ايتارلىقتاي الەۋەتى بار, – دەدى ءا.ىسقاقوۆ.
وسى رەتتە ءىس-شاراعا ZOOM ارقىلى جيىنعا قاتىسقان «وتباسى بانكىنىڭ» وكىلى قارجى ينستيتۋتى تاراپىنان جاستاردى باسپانامەن قامتۋ ماسەلەسى ءجىتى تالقىعا تۇسپەگەنىن ايتادى.
– قازىر ءماجىلىس قاراۋىندا تۇرعىن ءۇي ساياساتىنداعى بىرقاتار رەفورما تۋرالى زاڭ جوباسى جاتىر. ءبىز بۇل تۇرعىداعى يدەولوگيانى وزگەرتىپ جاتىرمىز. باسپانانىڭ قولجەتىمدىلىگىنە قاتىستى قانداي دا ءبىر باسپالداق بولادى ءارى بارلىق ۇستانىم وتباسىنىڭ كىرىسى توڭىرەگىندە قالىپتاستىرىلادى. ەگەر ول شەكتەن تومەن بولسا, وندا «وتباسى بانكى» ولاردى باسىم تارتىپپەن قارايدى جانە بۇل سانات جەڭىلدىكپەن نەسيە الۋعا ۇمىتكەر سانالادى. جاستار ساناتىندا دا وسىنداي مۇمكىندىكتەر قاراستىرۋعا بولادى. ءبىزدىڭ بانك نەگىزىنەن الەۋمەتتىك وسال توپقا, ناقتى ءبىر ساناتپەن كەزەككە تۇراتىن ادامدارعا جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرۋگە باسىمدىق جاسايدى. بۇل رەتتەگى باستى ماسەلە – اتالعان سانات قانداي قاراجات ەسەبىنەن نەسيە الاتىندىعىندا. ويتكەنى كەز كەلگەن جەڭىلدىكتى زايم رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە ارقا سۇيەيدى, – دەدى بانك وكىلى.
