ۋاقىتشا اكەلىنگەن كولىك قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا جانە قازاقستان اۋماعىندا پايدالانۋعا تەك كەدەندىك تازارتۋدان سوڭ جانە تيەسىلى كەدەندىك الىمدار مەن سالىقتاردى تولەگەن سوڭ عانا رۇقسات بەرىلەدى.
شەتەل ازاماتتارى ءوز كولىك قۇرالدارىن اكەلگەننەن سوڭ قازاقستاننىڭ اۋماعىنان ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن كەتىپ قالاتىنى بايقالۋدا. ولار نەگىزىنەن گرۋزيا مەن ازەربايجان ازاماتتارى. وسى ارەكەتتەر نەگىزىندە ويعا كەلەتىنى بۇل كولىك قۇرالدارى قانداي دا ءبىر كەدەندىك باجدار مەن سالىقتاردى تولەۋسىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا تىركەۋگە قويىلىپ جانە قازاقستان ازاماتىنا تاپسىرۋ ماقساتىندا ەاەو اۋماعىنا اكەلىنەدى. جالپى, 2020 جىلدان باستاپ قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستان اۋماعىنا گرۋزيا مەن ازەربايجاننان 4 157 اۆتوكولىك قۇرالىن الىپ كەلگەن, ونىڭ ىشىندە 2 130 اۆتوكولىك بويىنشا قازاقستان اۋماعىندا ۋاقىتشا ءجۇرۋدىڭ مەرزىمى ءوتىپ كەتكەن ەكەن.
ماڭعىستاۋ جانە تۇركىستان وبلىستارى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتتەرىمەن تيەسىلى كەدەندىك الىمداردى جانە سالىقتاردى تولەمەستەن قازاقستان اۋماعىندا تىركەلگەن اۆتوكولىك قۇرالدارىنا بايلانىستى جەكە تۇلعالارعا 230 حابارلاما تابىستالدى. اتالعان اۋماقتىق مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتتەرىمەن 2021 جىلدىڭ 30 قىركۇيەگىنەن كەيىن شىعارىلعان 300 اۆتوكولىك يەلەرىنە 6,6 ملن تەڭگە مولشەرىندە اكىمشىلىك ايىپپۇلدار سالىنىپ, وندىرىلگەن.
ەسكەرەتىن جايت, ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ (ەاەو) كەدەن اۋماعىنا ءۇشىنشى ەلدەردەن ۋاقىتشا اكەلىنگەن كولىك قۇرالدارى ءوز مارتەبەسى بويىنشا شەتەلدىك تاۋارلار بولىپ سانالادى (ياعني ەاەو تاۋارلارى بولىپ سانالمايدى) جانە كەدەندىك باقىلاۋدا بولادى. جەكە پايدالانۋعا ارنالعان كولىك قۇرالدارىن وداققا مۇشە بولىپ تابىلمايتىن مەملەكەتتە تىركەلگەن شەتەلدىك جەكە تۇلعالاردىڭ وداقتىڭ كەدەندىك اۋماعىنا ۋاقىتشا 1 جىلدان اسپايتىن مەرزىمگە اكەلۋىنە رۇقسات ەتىلەدى. بۇل رەتتە ۋاقىتشا اكەلىنگەن كولىك قۇرالىن دەكلارانتتىڭ ءوزى عانا باسقارۋعا قۇقىلى جانە ونى بىرەۋگە تاپسىرۋعا نەمەسە سەنىمحات ارقىلى ساتۋعا تىيىم سالىنادى.
ۋاقىتشا اكەلۋ مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن اۆتوكولىك قۇرالدارى ەاەو اۋماعىنان شىعىپ كەتۋى قاجەت, ال شىعىپ كەتپەگەن جاعدايدا ەاەو قولدانىستاعى زاڭناماسىنا سايكەس ءتيىستى شارالار قولدانىلادى. شەتەلدىك كولىك قۇرالدارىنىڭ شىعارىلۋى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ اۋماعىنان تىس جۇزەگە اسىرىلۋى قاجەت شەتەلدىك كولىك قۇرالدارىن شىعارۋ تۋرالى مىندەتتەمە ەاەو ەلدەرىنىڭ اۋماعىنىڭ بارلىعىنا قولدانىلادى. شەتەلدىك ازاماتتار كولىك قۇرالدارىن شىعارۋعا ءوزىنىڭ مۇمكىندىگى بولماعان جاعدايدا تاسىمالداۋشىنىڭ كومەگىمەن شىعارۋىنا بولادى. سونىمەن قاتار شەتەلدىك ازاماتتار كولىك قۇرالدارىن شىعارۋعا جانە تۇراتىن مەملەكەتىنە قايتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك شەكارادان وتۋىنە بولادى.
وسىعان دەيىن, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ (COVID-2019) الدىن الۋعا جانە تارالۋىنا جول بەرمەۋگە باعىتتالعان شارالاردى قابىلداۋعا بايلانىستى قالىپتاسقان جاعدايدا ۋاقىتشا اكەلۋ مەرزىمىن 2021 جىلدىڭ 30 قىركۇيەگىنە دەيىن (كەدەن ورگانىنىڭ رۇقساتىنسىز جانە كەدەندىك دەكلاراتسياسىز) ۇزارتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان بولاتىن. ۋاقىتشا اكەلۋ مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن اتالعان كولىك قۇرالدارىنىڭ بۇزۋشىلىقتارىن انىقتاۋ ماسەلەسى بويىنشا جۇمىستار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ اكىمشىلىك پوليتسيا كوميتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ جۇرگىزىلەتىن بولادى (اتالعان كولىك قۇرالدارىنا ۋاقىتشا اكەلۋ مەرزىمىن بۇزعانى ءۇشىن 15 ايلىق كورسەتكىش كولەمىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل قاراستىرىلعان, سونىمەن قاتار تولىق كەدەندىك تازارتۋدان ءوتىپ, كەدەندىك باجدار مەن سالىقتاردى تولەيتىنىن ەسكەرتەدى).
سونىمەن قاتار, كەدەندىك تازارتۋ كەزىندە 2017 جىلعى 20 جەلتوقسانداعى №107 ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا كەڭەسىنىڭ شەشىمىن (بۇدان ءارى – ەاەو) «كەدەندىك باجداردىڭ, سالىقتاردىڭ بىرىڭعاي ستاۆكالارى, سونداي-اق ولارعا قاتىستى جيىنتىق كەدەندىك تولەم تۇرىندە ءوندىرىلىپ الىناتىن كەدەندىك باجداردى, سالىقتاردى تولەۋگە جاتاتىن جەكە پايدالانۋعا ارنالعان تاۋارلاردىڭ ساناتتارى», ياعني ەاەو سەق تن 8703 تاۋار پوزيتسياسىندا سىنىپتالاتىن, نەگىزىنەن ادامداردى تاسىمالداۋعا ارنالعان جەڭىل اۆتوموبيلدەر مەديتسينالىق ماقساتتارعا ارنالعان ارنايى اۆتوموبيلدەردى قوسپاعاندا) جانە وزگە دە موتورلى كولىك قۇرالدارىن (وسى كەستەنىڭ 1 جانە 4-تارماقتارىندا كورسەتىلگەن كولىك قۇرالدارىن قوسپاعاندا) قولدانۋعا بولاتىنىن ەسكەرتەدى.
