بيلىك پەن بۇقارانىڭ اراسىندا ىنتىماق بولماسا, ەل تىلەگى ەسكەرۋسىز قالا بەرگەن كۇندە مەملەكەتتىلىككە, تəۋەلسىزدىككە قاتەر ءتونۋى əپ-سəتتە-اق ەكەن. Əلەۋمەتتىك əدىلەتسىزدىكتىڭ اقىرى شيەلەنىسكە ۇلاساتىنىن باسقا ەلدەردىڭ ومىرىنەن كورىپ جۇرگەنىمىزبەن, سول احۋالدى ءوز باسىمىزدان وتكىزەمىز دەپ ويلادىق پا؟
الدىڭعى جىلى عانا 175 جىلدىق مەرەيتويىن تويلاعان ۇلى ابايدىڭ ۇلاعاتتى سوزدەرىن قازاق قاۋىمى, ونىڭ ىشىندە بيلىگى ءəلى ساناسىنا ءسىڭىرىپ, كوكىرەگىنە ءتۇيىپ ۇلگەرمەگەنى بايقالادى. بيلىكتەگى شەنەۋنىكتەردىڭ جازىپ بەرگەن باياندامانى سۋدىرلاتىپ وقىعانى جادىنا توقىعانى ەمەس ەكەنىن, ۇلى اقىننىڭ قارا ءسوزى قوعامداعى يدەولوگيالىق تەمىرقازىقتىڭ ۇستىنىنا اينالعان كۇندە عانا ءومىرىمىز دە وزگەشە سيپات الاتىنىنا كوز جەتكىزىپ وتىرعان جايىمىز بار. قازاق وركەنيەتىنىڭ باستاۋى ابايدىڭ دانالىعىمەن استاسىپ جاتىر. وسىدان ءبىر عاسىردان استام ۋاقىت بۇرىن دالا دانىشپانى قازاققا عانا ەمەس, جالپى ادامزاتقا تاعىلىم بولارلىقتاي تومەندەگىشە تۇجىرىم جاساعان ەدى: «ەندى ادامزات كۇش جارىستىرىپ ەمەس, اقىل جارىستىرىپ ورگە باسا الادى. ال اقىلدىلىقتىڭ ولشەمى – əدىلەتتىلىك. Əدىلەت ەشكىمدى كەمسىت پەيدى, ەشتەڭەنىڭ وبالىنا قالمايدى», دەيدى اقىن.
اباي ايتقان əدىلەتتىلىكتى زاڭدىق تۇرعىدان ءوز بيلىگىنەن تالاپ ەتۋگە, نارازىلىعىن جەتكىزۋگە حالىقتىڭ قۇقىعى دا بار. ال «اقىلدىلىقتىڭ ولشەمىنە» قاتىستى ۇسىنىسىن, تالاپ-تىلەگىن بيلىككە ايتۋعا جينالعان شەرۋشىلەردىڭ بەيبىت جيىنىن بۇزاقىلار مەن لاڭكەستەردىڭ ءوز مۇددەسىنە پايدالانۋى, ونىڭ ۇستىنە بەيبىت حالىققا, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنە وق اتىپ, مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە ءورت قويىپ, ساۋدا ورىندارىن توناۋى اقتاۋعا كەلمەيتىن, زاڭدىق تۇرعىدان قاتاڭ جازالاناتىن əرەكەت ەكەنى ءسوزسىز. ب ۇلىكشىلەردىڭ ارتىندا بەلگىلى ءبىر ۇيىمداستىرىلعان كۇشتەردىڭ تۇرعانى دا بەلگىلى.
سورلاتقاندا, سىرتتان ەل اۋماعىنا اتتانداپ ەنگەن اشىق جاۋلار ەمەس, قاي كەزدە دە ءوز ىشىمىزدەن شىققان شۇبار جىلاندار سورلاتادى عوي. «ىشتەن شىققان جاۋ جامان» دەپ بابالارىمىز بەكەر ايتتى دەيسىز بە؟ «جاۋ جوق دەمە, جار استىندا» دەگەنى تاعى بار حالىقتىڭ. بۇل جولى دا سولاي بولدى. دۇشپاندى, قازاقستاننىڭ تىنىشتىعىن, قازاق حالقىنىڭ ىنتىماعىن كورە الماي جۇرگەندەردى الىستان ىزدەپ جۇرگەندە, ب ۇلىكشىلەردىڭ ىشتەن شىققانى وتانشىلدىقتى كەيبىرەۋلەردىڭ وزىمشىلدىك, جەكە بيلىك تۋراسىندا تۇسىنەتىنى جانىمىزعا باتادى.
ب ۇلىككە نە تۇرتكى بولعانى, ونى كىمدەر ۇيىمداستىرعانى ءəلى زەرتتەلىپ, زەردەلەنە جاتار. ب ۇلىكشىلەر دە ءتيىستى جازاسىن الار. ال ءبىزدىڭ بۇگىنگى ايتپاعىمىز, سىن ساعاتتا سابىرلى بولۋ ءوز الدىنا, تəۋەلسىزدىكتى, مەملەكەتتىلىكتى قورعاۋ مىندەتى تۇر الدىمىزدا. ەل بولىپ, بۇكىل حالىق بولىپ. Əلەۋمەتتىك كيكىلجىڭنەن گورى ازاماتتىق تاتۋلىق قىمباتىراق بولىپ تۇر قازىر. Əلەۋمەتتىك تالاپتارعا بولا, ءوزىنىڭ ارام پيعىلدارىن ىسكە اسىرۋعا جانتالاسىپ, كولدەنەڭنەن كيلىككەن ب ۇلىكشىلەردىڭ كەسىرىنەن عاسىرلار بويى بابالارىمىز ات ۇستىندە كۇرەسپەن وتكىزگەن ەل تəۋەلسىزدىگىنەن, مەملەكەت تۇتاستىعىنان ەندىگى جەردە ايىرىلاتىن بولساق, ەڭ ۇلكەن قاسىرەت سول بولار ەدى.
«مىڭ ءولىپ, مىڭ تىرىلگەن قازاقتىڭ» شەجىرەسى وعان ەندىگى جەردە «مىڭ ءبىرىنشى مəرتە ولۋگە» مۇمكىندىك بەرمەيدى. تاريحتىڭ اششى ساباعى وسىعان مəجبۇرلەيدى. كەزەكتى «ولىمگە» بەت بۇرعان كۇننىڭ وزىندە «مىڭ ءبىرىنشى رەت تىرىلۋىنە» ەشقانداي كەپىلدىك جوق» دەپ جازعان بولاتىنبىز ىلگەرىرەكتە جازعان «سوڭعى مۇمكىندىك» اتتى ماقالامىزدا. وسى تۇجىرىمدى وقىرمانعا قايتالاپ ۇسىنعاندى ءجون كوردىك.
بيلىك حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن شەشىم قابىلداي الماسا, ەكەۋارا ورتاق مəمىلەگە كەلە الماسا, ياعني بيلىك باسىنداعى توپتاردىڭ ىمىرالاسۋى ارقىلى حالىقتىڭ əۋ باسىنداعى قويعان تالاپ-تىلەگى سىرت قالعان كۇندە, ول ناعىز ساياسي اۆانتيۋريزم بولىپ شىعار ەدى. باسقالاي ايتقاندا, ابىزداردىڭ ايتقانىنا دەن قويار بولساق, «كەز كەلگەن سيتۋاتسيادا ەل باسىن قاتەرگە تىكپەي ەل مۇددەسىنە جەتە الۋ – ساياسات, ال ءوز مۇددەسى جولىندا ەل مۇددەسىن قۇرباندىققا شالىپ جىبەرۋدەن تايىنباۋ – سىپايىلاپ ايتقاندا عانا ساياساتشىلدىق, راسىنا كەلسەك – ساياسي اۆانتيۋريزم».
P.S. تاريح ساحناسىندا سان رەت الدانىپ, سان رەت سان سوققان الاش بالاسىن بۇل جولى ساياسي اۆانتيۋريزمنەن ساقتاعاي! بۇگىنگى بيلىك پەن حالىقتىڭ بىرلىگى ۇيلەسىم تاباتىنىنا سەنگىمىز-اق كەلەدى.
