120 مىڭنان اسا ادام تەگىن كاسىپتىك ءبىلىم الادى
العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ءسوز العان ءبىلىم جانە عىلىم ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى شولپان كارينوۆا:
«بۇگىندە مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردەگى تاربيەشىلەردىڭ 27 پايىزىندا ءتيىستى ماماندىقتارى جوق. 51 پايىزى عانا بۇگىنگە دەيىن بىلىكتىلىك ساناتتارىن وزگەرتتى. سونىمەن بىرگە بالاباقشا دەڭگەيىندەگى ءبىر توپقا بەكىتىلگەن تاربيەشىلەردىڭ جەتكىلىكسىزدىگىن, ياعني ولاردىڭ جۇمىسىندا اۋىرتپالىق بار ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن 2022 جىلدان باستاپ بىلتىر بەكىتىلگەن مودەلدى ىسكە اسىرۋ باستالادى. ونىڭ ىشىندە باعدارلامالاردى قايتا قاراستىرۋ, مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەردىڭ ىشىندەگى ءتارتىپتى, تالاپتاردى بىرىزدەندىرۋ قولعا الىنادى», دەدى.
ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ايتقانداي, بيىل كەمى 70 مىڭ پەداگوگ جاڭا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتەدى. ال مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, الماتى جانە تۇركىستان وبلىستارىندا بىلىكتى پەداگوگتەردى تارتۋ ءۇشىن ارنايى باعدارلاما ىسكە اسىرىلادى. ولارعا جوعارى جالاقى كوەففيتسەنتى, باسپانا جالداۋ جانە كوممۋنالدىق تولەمدەر شىعىندارىن وتەۋ سەكىلدى الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتىلەدى. بۇل جۇمىس اتالعان ايماقتاردا ءبىلىم بەرۋ ساپاسى بويىنشا ۇلكەن الشاقتىقتى ازايتۋعا باعىتتالعان.
«پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا ساي كوللەدجدەردە ءبىلىم الۋ بويىنشا مەملەكەتتىك تاپسىرىس كولەمى ارتادى. بيىل 120 مىڭنان اسا قازاقستاندىق تەگىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم الا الادى. بۇل – 2021-2022 وقۋ جىلىمەن سالىستىرعاندا 25 مىڭعا كوپ. سونىمەن قاتار كاسىپورىنداردىڭ كوللەدجدەردى شەفتىك قامقورلىققا الۋ تاجىريبەسىن دامىتىپ, دۋالدى ءبىلىم بەرۋدى كەڭەيتۋ كوزدەلىپ وتىر», دەدى ش.كارينوۆا.
ەلىمىزدە ونلاين-ۋنيۆەرسيتەتتەر اشىلادى
ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى قۋانىش ەرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا ونلاين-ۋنيۆەرسيتەتتەر اشىلادى.
«مينيسترلىك جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە وقىتۋدىڭ جاڭا قۇرالىن ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. «ونلاين وقۋ» ءبىلىم الۋدىڭ جاڭا فورماتىنا اينالادى. ەلىمىزدە العاشقى ونلاين-ۋنيۆەرسيتەتتەر اشىلادى. جالپى, جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋ ءۇشىن گرانتتار سانى 5 مىڭعا ارتادى. ونىڭ 60 پايىزى تەحنيكالىق ماماندىقتار بويىنشا بولىنەدى. سونداي-اق «بولاشاق» باعدارلاماسىن قايتا قاراستىرۋ بويىنشا جۇمىستى باستادىق», دەدى ق.ەرعاليەۆ.
ونىڭ بايانداۋىنا قاراعاندا, الداعى ۋاقىتتا تەحنيكالىق جانە ءىت باعىتتا جوعارى ءبىلىم بەرۋ گرانتىنىڭ سانى 20 مىڭنان 30 مىڭعا كوبەيەدى. سونىڭ ىشىندە ماڭعىستاۋ مەن اتىراۋ وبلىسىنداعى تەحنيكالىق جوعارى ءبىلىم بەرۋ بويىنشا مەملەكەتتىك تاپسىرىس سانى 10 مىڭعا ارتادى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا شەتەلدىك بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قازاقستانداعى فيليالىن اشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بىلتىر ەلىمىزدە بريتاندىق دە مونفورت لەستەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلعان ەدى. بيىل م.قوزىباەۆ اتىنداعى سولتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا اريزونا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالىن اشۋ جوسپارلانعان», دەدى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى.
ونىڭ ايتۋىنشا, س.وتەباەۆ اتىنداعى اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي مەملەكەتتىك تەحنولوگيالار جانە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا تەحنيكالىق باعىتتاعى شەتەلدىك جوو فيليالدارى اشىلماق.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, تەحنيكالىق باعىتتاعى كادرلاردى دايارلاۋعا باسا ءمان بەرىلمەك. تەحنيكالىق جانە IT سالالارعا ارنالعان گرانتتار 40%-دان 60%-عا دەيىن ۇلعايتىلادى. باتىس وڭىرلەردىڭ, ماڭعىستاۋ, اتىراۋ وبلىستارى مەكتەپتەرىنىڭ تۇلەكتەرىنە گرانت ءبولۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر. سونىمەن قاتار قوعامدىق ءتارتىپتى قورعاۋ جونىندەگى مىندەتتەردى ورىنداۋ كەزىندە قازا تاپقان اسكەري قىزمەتكەرلەردىڭ, قۇقىق قورعاۋ جانە ارناۋلى مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتكەرلەرىنىڭ بالالارىنا ءبىلىم گرانتتارىن بەرۋ ماسەلەسى قاراستىرىلاتىن بولادى. عىلىم سالاسىن تۇراقتى قارجىلاندىرۋ جالعاسادى. عالىمدارعا عىلىمي يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر ۇسىنىلدى. 2 مىڭنان اسا عالىمعا العان گرانتتارىنا قاراماستان تۇراقتى تۇردە جالاقى تولەنەدى. ءبىز عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاڭارتۋ جۇمىستارىن جالعاستىرامىز. سونداي-اق ءار عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن دامىتۋ ستراتەگياسىن بەكىتەمىز جانە جوو مەن عىلىمي ينستيتۋتتاردىڭ تىعىز قارىم-قاتىناسىن دامىتۋعا ارنايى كەشەندى شارالار قابىلدايمىز», دەدى ق.ەرعاليەۆ.
مەملەكەت باسشىسى 2022 جىلدى «بالالار جىلى» دەپ جاريالادى. سوندىقتان كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋعا, بالالاردىڭ ءومىر سۇرۋىنە, ءبىلىم الۋىنا جانە دامۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋعا باسا نازار اۋدارىلادى. «قازىرگى تاڭدا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى باستاماشىلىق ەتكەن «بالا قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ماقۇلدانىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قۋدالاۋدىڭ (بۋللينگتىڭ) الدىن الۋ, پسيحولوگيالىق قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا بىرقاتار تۇزەتۋ قابىلدانادى. مينيسترلىك 8 ءتۇرلى باعىتتى قامتيتىن بالالار جىلىنا ارنالعان كەشەندى ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ جوباسىن ازىرلەپ جاتىر. ونىڭ قاتارىندا ساپالى ءبىلىم بەرۋ, تولىققاندى قوسىمشا ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋ, بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋ جانە قورعاۋ سىندى باسقا دا ماسەلە بار», دەدى ۆيتسە-مينيستر بيبىگۇل اسىلوۆا.
دەرەكتەر قورى اشىق بولادى
ورىنباسارلارىنىڭ ءسوزىن قورىتىندىلاپ, كەي تۇسىن تولىقتىرعان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋدە ەندى ساپا تالاپ ەتىلەتىنىن جەتكىزدى.
«بالاباقشالار تەكسەرىلەدى, اتتەستاتتاۋ ەنگىزىلەدى. بۇعان دەيىن ءبىز بالاباقشالار سانىن ارتتىرۋمەن اينالىستىق, ەندى ساپانى تالاپ ەتەتىن كەز كەلدى. ورتا ءبىلىم سالاسىندا ەڭ ماڭىزدى جۇمىس – پاندەر بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جاڭارتۋ. پرەزيدەنتتىڭ تەحنيكالىق ماماندىقتارعا ءمان بەرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن مەكتەپتەگى ماتەماتيكالىق ءبىلىمدى دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋىمىز قاجەت. سوندىقتان مەكتەپتەردە ماتەماتيكا ءپانىن توپتارعا ءبولىپ وقىتۋ قاراستىرىلىپ جاتىر. جانە تەحنولوگيا, ەڭبەك پاندەرىن دە بۇرىنعىداي توپقا ءبولىپ وقىتۋ جۇيەسىنە قايتا كوشۋ كەرەك. بۇعان قوسا ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ دەرەكتەر قورىنداعى (ۇبدق) جەكە مالىمەتتەردەن باسقاسى قوعامعا اشىق, قولجەتىمدى بولۋى قاجەت», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
جيىنعا قاتىسقان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى ءبىرشاما جەتىستىكتى اتاي كەلە, جاۋاپتى ۆەدومستۆو وكىلدەرىنە, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىنا بىرقاتار مىندەت جۇكتەدى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ اياسىندا قارجى, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرىنە ءوڭىر اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ, قارجىلاندىرۋدى تەڭەستىرۋدى جانە قالىپ قويعان وڭىرلەردىڭ ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋدى تاپسىرامىن. اسىرەسە, اۋىلدىق جەرلەردەگى پەداگوگ تاپشىلىعى پروبلەماسىن تۇبەگەيلى شەشۋ كەرەك. 2021 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى زاڭمەن قوسىمشا بىلىمگە ارنالعان مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسى ەنگىزىلدى. مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ, سپورتتىق, شىعارماشىلىق تاپسىرىستاردى بىرىكتىرەتىن قوسىمشا ءبىلىم بەرۋدىڭ بىرىڭعاي پورتالىن قۇرۋ قاجەت. سودان سوڭ جيىنعا قاتىسىپ وتىرعان بارلىق ءوڭىر اكىمدىكتەرىنىڭ وكىلدەرى, ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر سانى ازايۋدىڭ ورنىنا جىل سايىن كوبەيىپ بارادى. الماتى وبلىسىندا 1,5 جىل بۇرىن 30 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ بولعان, قازىر ونىڭ سانى 52-گە جەتتى. اقتوبە, اتىراۋ, جامبىل, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, تۇركىستان وبلىستارىندا دا سونداي جاعداي», دەدى ە.توعجانوۆ.
