وسىنداعى ءتورت ۇلدىڭ ءبىرى – زيات 1903 جىلى تۋعان. «اكەسى شاكارىم 1931 جىلدىڭ 1 قازان كۇنى كەنجە ۇلى زياتتى جانە ەلدىڭ بەلگىلى ادامدارى يدايات پەن عىلىمبايدى شاقپاقتاستاعى قوراسىنا شاقىرىپ الادى. قاجى ايتادى: «مەن كوپ ويلاندىم, بارار جەر, باسار تاۋ قالمادى, ءتىپتى ولەر ساعاتىمنىڭ تايانعانىن دا بايقاماي كەلىپپىن. ەندىگى ويىم قىتايعا كەتەتىندەرگە زياتتى قوسامىن. ونداعى ويىم, مەنىڭ ءولىمىمدى ول, ونىڭ ءولىمىن مەن كورمەيىن دەگەنىم ەدى» دەپ جازادى شاكارىمتانۋشى عالىم اسان قايىربەك ۇلى.
ءسويتىپ, تاعدىردىڭ تاۋقىمەتىمەن قىتاي ەلىنە اۋىپ بارعان زيات 1932 جىلى كوكتەمدە ءۇرىمجى قالاسىنا بارىپ ارناۋلى وقۋ ورنىنا تۇسەدى. 1934 جىلدان شىڭجاڭ ولكەسىنىڭ التاي ايماعىنىڭ وقۋ-اعارتۋ سالاسىندا قىزمەت ىستەپ, ويىن-ساۋىق ىستەرىن جولعا قويۋمەن شۇعىلدانادى. شاكارىم مەن اباي ولەڭدەرىن, اندەرىن ناسيحاتتايدى.
التاي اسىپ كەلگەن زيات شاكارىم ۇلىنا سول داۋىردەگى ءجاديتشىل-اعارتۋشى, تەگى ايىرتاۋلىق سەيىتقازى نۇرباەۆ ۇستاز ءوز قىزى ءمۇنيرانى قالىڭسىز قوسقان. ءمۇنيرا ۇرىمجىدە ورىس مەكتەبىندە وقىعان. كەيىن اكە جولىن قۋىپ ول دا ۇستاز بولعان. زياتتىڭ ۇلى مەرەكە باستاۋىش كلاستى ءوز اناسىنىڭ قولىنان وقىپتى. ەكىنشى قىزى ماريامدى دا قىزىل سۇرگىننەن جان ساۋعالاپ بارعان عىمران يمانعوجين دەگەن ءبىلىمدار ادامعا ۇزاتقان...
كەڭەستىك قىزىل ساياساتتىڭ سالدارىنان ول جاققا قاشىپ بارعان قازاق زيالىلارىنا دا تىنىشتىق بولمايدى. 1937 جىلى ولاردىڭ باسىنا زور زوبالاڭ تۋدى. حالىقتىڭ بەتكە ۇستار ينتەلليگەنتسياسى جاپپاي ۇستالىپ, قىرعىنعا ۇشىراپ, نەشە ءتۇرلى جالامەن قۇرتىلدى. مىنە, وسىلاردىڭ قاتارىندا 1937 جىلى زيات تا تۇتقىندالىپ, سودان قايتىپ ورالمايدى.
زياتتىڭ جەتىم قالعان جالعىز ۇلى مەرەكە ارعى بەتتەگى جالعىز تۋىسى تاكەجاننىڭ نەمەرەسى – اتاقتى ءازىمبايدىڭ بەردەشىن پانالاعان. 1955 جىلى بەردەش تۇل جەتىم مەرەكەنى زايسان ارقىلى قازاقستانعا الىپ وتكەن. «1955 جىلى 10 مامىر كۇنى ەكى ەلارالىق كەلىسىم بويىنشا زايسان ارقىلى قۇنانباي تۇقىمىنان تاراعان 10 شاقتى وتباسى قازاقستانعا ءوتىپ, مولوتوۆ كولحوزىنا ورنالاسىپتى. ءسويتىپ, مەرەكەنىڭ حابارىن بىلگەن احات (شاكەرىم ۇلى) اتامىز كىسى جىبەرىپ ونى الماتىعا الدىرىپتى» دەدى مەرەكە اعامىزدىڭ جارى كلارا اپامىز.
ءبىر قىزىعى, وسى مەرەكە اتامىز ءوزى قانشالىق قيىندىق كورىپ جۇرسە دە, اكەسىنىڭ قولجازبا مۇرالارىن ساقتاپ, بەرگى بەتكە امان-ەسەن الىپ وتكەن ەكەن. سونىڭ ءبىرى – وسىندا ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان زيات اقىننىڭ «كۇز» اتتى ولەڭى. بۇل ولەڭدى سەمەيلىك ولكەتانۋشى قارىنداسىمىز, قازىرگى تاڭدا ەلورداداعى ۇلتتىق مۋزەيدىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ءلاززات ءالجان 2007 جىلى مەرەكە اتا زيات ۇلىن ارنايى ىزدەپ بارىپ, قاريانىڭ قورىنان العان ەكەن. جىر ءالى باسپا بەتىن كورگەن جوق. بۇگىن رەتى كەلىپ تۇڭعىش رەت جاريالانىپ وتىر.
«بۇدان باسقا مەرەكە اتامىزدىڭ قولىنان زيات شاكارىم ۇلىنىڭ ء«سىلبى» دەگەن داستانىن جانە ەكى ءانىن العان ەدىم. ەكى ءان جايلى كەزىندە «ەرتىس ءوڭىرى» گازەتىنە ماقالا دا جازدىم», دەيدى ءلاززات تىلەۋعوجاقىزى.
