«مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2022 جىلعى 11 قاڭتاردا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە «روپ» وپەراتورى كومپانياسىنىڭ قىزمەتى سىنعا ۇشىراعان بولاتىن. وسى جەكەمەنشىك كومپانيانىڭ قىزمەتىن توقتاتۋ تۋرالى تىكەلەي تاپسىرما بەرىلدى ءارى ەڭ باستىسى, كادەگە جاراتۋ جانە كادەگە جاراتۋ الىمىن جيناۋ جونىندەگى فۋنكتسيالاردى مەملەكەت ورىنداۋعا ءتيىس ەكەنى اتاپ كورسەتىلدى. «اق جول» قدپ فراكتسياسى بۇل شەشىمدى تۇبەگەيلى قولدايدى», دەپ توقتالدى د. ەسپاەۆا قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى - ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆتىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا.
بۇدان بولەك ول تاۋارلاردى مىندەتتى تاڭبالاۋ ماسەلەسىن كوتەردى. «اق جول» فراكتسياسىنىڭ دەپۋتاتتارى 2018 جىلى تاۋارلاردى تاڭبالاۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ راتيفيكاتسيالانۋىن قولدامادى.
«سونىمەن قاتار ءبىز ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق كوميسسياسىنىڭ الاڭىندا تاڭبالاۋعا جاتاتىن تاۋارلار تىزبەسىن نەگىزسىز كەڭەيتۋدى قايتا قاراۋ تالابىمەن ۇكىمەتتىڭ اتىنا ەكى رەت حات جولدادىق. تاۋارلاردى تاڭبالاۋدى, شىن مانىندە, حالىقارالىق پراكتيكادا قولدانىلاتىنداي, كولەڭكەلى, زاڭسىز تاۋارلارمەن كۇرەسۋ تەتىگى رەتىندە اكتسيزدەلەتىن تاۋارلار توبى ءۇشىن عانا قولدانۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ وتتىك.
«اق جول» فراكتسياسى ۇكىمەتتىڭ نازارىن مىندەتتى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ تۇتىنۋ تاۋارلارى مەن تاماق ونىمدەرىنىڭ قىمباتتاۋىنا الىپ كەلەتىنىنە, بيزنەس ءۇشىن ەسەپتىلىكتە ەلەۋلى پروبلەمالار تۋعىزاتىنىنا اۋدارعان بولاتىن. شەنەۋنىكتەر ءبىزدى بۇل بولمايدى دەپ سەندىرگەن, بىراق وتكەن جىلى پيلوتتىق جوبا تاڭبالاۋدىڭ ەنگىزىلۋى ءسۇت ونىمدەرىنىڭ 35%-عا قىمباتتاۋىنا الىپ كەلگەنىن كورسەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە ولار ودان باس تارتتى», دەدى دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, اياق كيىم ءۇشىن تاڭبالاۋدى ەنگىزدى, سودان كوپتەگەن اياق كيىم دۇكەندەرىنە جۇمىسىنىڭ توقتاپ قالۋ قاۋپى ءتونىپ تۇر.
كاسىپكەرلەر باعانىڭ 20-25%-عا وسكەنىن ايتۋدا, بۇل جالپى ينفلياتسياعا ۇلەسىن قوسىپ جاتىر. باسقا تاۋارلار ءۇشىن دە تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ كەزەكتە تۇر: ماسەلەن, ۇكىمەتتىڭ 2020 جىلعى 10 قىركۇيەكتەگى 568 قاۋلىسىنا سايكەس, توقىما ونىمىنە, سۋ مەن سۋسىندارعا, دارىلىك زاتتارعا تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ مەرزىمدەرى بەلگىلەنگەن. كەزەكتە باسقا دا ونىمدەر بار.
«ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, 2020 جىلعى 19 مامىردا پرەزيدەنت ق. توقاەۆ جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا تاۋارلاردى مىندەتتى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋدى كەيىنگە قالدىرۋدى جانە بۇل ماسەلەنى اناعۇرلىم مۇقيات زەردەلەۋدى ۇسىنعان بولاتىن. الايدا, ۇكىمەت ونى ەنگىزۋدى جالعاستىرۋدا. سونىمەن بىرگە, مەملەكەت ەنگىزەتىن كەز كەلگەن مىندەتتى تولەمدەر ءوزىنىڭ تابيعاتى بويىنشا سالىق دەپ ەسەپتەلۋگە ءتيىس. مىسالى, الكوگول مەن تەمەكى ونىمدەرىنە ارنالعان ءدال سول اكتسيزدىك ماركالار, ولار دا نارىقتىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
وسىعان بايلانىستى, «اق جول» فراكتسياسى مەملەكەت اتىنان ەنگىزىلەتىن مىندەتتى تولەمدەر – ال بۇل تولەمدەر, شىن مانىندە, سالىقتار – نەلىكتەن جەكەمەنشىك كومپانياعا, ياعني تاڭبالاۋ وپەراتورىنا كەلىپ تۇسەدى دەگەن سۇراقتى قايتادان كوتەرۋگە ءماجبۇر. ماسەلەن, تاۋارلاردى تاڭبالاۋ مەن قاداعالاۋدىڭ بىرىڭعاي وپەراتورى بولىپ 49% جەكەمەنشىك قۇرىلىمدارعا تيەسىلى «قازاقتەلەكوم» اكتسيونەرلىك قوعامى ايقىندالعان. بۇل جەردە مەملەكەت باسشىسى تولەمدەرگە قاتىستى ماسەلەسىنىڭ باسىن اشىپ, ولاردىڭ جەكە تۇلعالارعا ەمەس, مەملەكەتكە ءتۇسۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرعان كادەگە جاراتۋ الىمىمەن جانە روپ-مەن ەرىكسىز سالىستىرۋعا تۋرا كەلەدى», دەدى د. ەسپاەۆا.
جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ نەگىزىندە, «اق جول» قدپ فراكتسياسى:
1) ۇلتتىق ەكونوميكالىق مۇددەلەردى قورعاۋ ماقساتىندا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسياعا تاڭبالاۋعا جاتاتىن تاۋارلار تىزبەسىن كەڭەيتۋدى توقتاتا تۇرۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزۋدى.
2) تاۋارلاردى تاڭبالاۋدى ەنگىزۋ تۇتىنۋ نارىعىنداعى باعانىڭ وسۋىمەن قاتار جۇرەتىن جەردە ودان باس تارتۋدى.
3) تاڭبالاۋ وپەراتورىنىڭ فۋنكتسيالارىن مەملەكەتكە بەرۋدى جانە تاۋارلاردى تاڭبالاۋدان قاراجاتتىڭ ەل بيۋدجەتىنە ءتۇسۋىن قامتاماسىز ەتۋدى سۇرايدى.
