بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا جىل سايىن دۇنيە جۇزىندە 50 مىڭنان استام ايەل تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتان كوز جۇمادى. زورلىق-زومبىلىقتىڭ سالدارىنىن ايەلدەر ءوز-ءوزىن قورعاۋ ماقساتىندا شەكتەن شىعىپ كەتكەنى ۇزاق مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ, اۋىر پسيحيكالىق جانە فيزيكالىق جاراقاتتارمەن اۋرۋحانالارعا تۇسەدى. بالالارى زورلىق-زومبىلىق كورىنىستەرىنە كۋا بولىپ, قاتتى كۇيزەلىسكە ۇشىرايدى. ال سالدارىنان ەنۋرەز, كەكەشتىك, پسورياز جانە ت.ب. پسيحوسوماتيكالىق اۋرۋلارعا شالدىعادى.
وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە قازاقستان وسى ستاتيستيكاعا بارىنشا اسەرىن تيگىزىپ وتىرعان ەلدەردىڭ ءبىرى. كارانتين كەزىندە ەلىمىزدەگى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ دەڭگەيى 41 پايىزعا وسكەن. وسىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «داعدارىس ورتالىقتارى وداعىنا» مۇشە ۇيىمدار 25 مىڭنان استام ايەلگە قۇقىقتىق جانە پسيحولوگيالىق كومەك پەن الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتسە, بالالار مەن جاستارعا ارنالعان №150 سەنىم تەلەفونىنا 17 000 ادام جۇگىنگەن. ال 7000-عا جۋىق بالالى ايەل الەۋمەتتىك باسپانالاردى پانالاۋعا ءماجبۇر بولۋدا.
ەلىمىزدە بەلەڭ الىپ وتىرعان وسى كەلەڭسىز جايتپەن كۇرەستى جەتىلدىرىپ, زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «داعدارىس ورتالىقتارىنىڭ وداعى» زتب «جان-سايا» ورتالىعى الماتى قالاسى الەۋمەتتىك ءال-اۋقات باسقارماسىمەن بىرلەسە وتىرىپ «زورلىق-زومبىلىقسىز قازاقستان» تاقىرىبىندا ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ, بىرقاتار شارانى جۇزەگە اسىرۋدى قولعا الدى. ونىڭ بارىسىندا «تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارىنا كومەك كورسەتۋ» جوباسى ازىرلەنىپ, بالالار قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى ماسەلەلەردى بارىنشا اشىپ كورسەتۋدى ماقسات ەتتى. وسى ورايدا بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋعا كومەكتەسۋ ماقساتىندا «ارقاشان تاڭداۋعا قۇقىعىڭ بار» كىتابى كوپشىلىككە تانىستىرىلىپ, «ايەلدەرگە قاتىستى زورلىق-زومبىلىققا قارسى ميسسياسى» قايىرىمدىلىق قىزمەتى اياسىندا «ايەل جيھازدىڭ ءبىر بولشەگى ەمەس» جانە م.تۇرسىنباي ۇلىنىڭ «زورلىق-زومبىلىقسىز قازاقستان» فوتوكورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.
«جان-سايا» داعدارىس ورتالىعى سوڭعى ءتورت جىل ىشىندە 1245 ادامدى قابىلداعان. ولاردىڭ قاتارىندا ايەلدەر مەن بالالار باسىم. قاۋىپسىز باسپانامەن قامتىلۋىمەن قاتار تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتان زاراپ شەككەن جاندار تەگىن ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى پايدالانا الادى. ورتالىق قاراماعىندا جەكە كەڭەس بەرۋگە ارنالعان پسيحولوگ جانە زاڭگەر ماماندارىنىڭ ارنايى كابينەتتەرى جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق ورتالىق جۇمىسى «№150 بالالار مەن جاستارعا ارنالعان ۇلتتىق سەنىم تەلەفونى» ارقىلى دا جۇزەگە اسىرىلادى. داعدارىس ورتالىعىنىڭ تالداۋى كورسەتكەندەي, قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ۋاقىت تالابى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق اگرەسسورلارىن جاۋاپقا تارتۋ, جابىرلەۋشىنى اگرەسسيا دەڭگەيىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان پسيحوكوررەكتسيالىق باعدارلامادان وتۋگە مىندەتتەۋ, تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارىنا كومەك كورسەتەتىن ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن رەگلامەنتتەۋ بۇگىندە سالاداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتەتىن شارالار بولىپ تابىلادى. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان اكتسيا الداعى كۇندەردە دە جالعاسىن تابادى.
الماتى