عىلىم • 23 جەلتوقسان, 2021

اگرونوم پلانشەتى

435 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

وتاندىق عالىمدار «سۋ تاسقىنىن بول­جاي­­­­تىن پلانشەت» قوسىمشاسىن جاساپ شى­­­عاردى. «سۋ تاسقىنىن بولجايتىن پلان­­شەت» اگرو­نومدارعا ارنالعان كومەكشى قۇ­رال­ بول­ماق. بۇل تۋرالى جۋىردا ءبىلىم جانە عى­­­لىم مينيسترلىگى حابارلاعان بولاتىن.

اگرونوم پلانشەتى

«اگرونومعا ارنالعان پلانشەتتى» د.سەرىك­باەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ازىرلەدى. تەحنيكا عىلىمىنىڭ دوكتورى ۆالەنتينا كولپاكوۆا: «اگرونومعا ارنالعان پلانشەت» قوسىمشاسى – ۇيدە دە, دالادا دا جۇمىس ىستەۋگە ارنالعان امبەباپ قوسىمشا. بۇل اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىس­تارىندا ءپورتاتيۆتى ەلەكترونيكانىڭ ارتىق­شى­لىقتارىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ورىستەر تاريحى, كارتالار, انىقتاما­لىق­تار جانە باسقا قۇجاتتاردىڭ مۇراعاتتاردا ساقتالۋى مامان­داردىڭ شەشىم قابىلداۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتەدى. قوسىمشادا اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى اقپارات پەن ەگىس جۇمىستارىن ودان ءارى جوسپارلاۋ جونىندەگى ۇسىنىمدار دا بار», دەيدى.

عالىمنىڭ ايتۋىنشا, تەحنولوگيا اگرو­نوم­دارعا اۋىلشارۋاشىلىق القاپتارىنداعى جاع­دايدى باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, سونىڭ نەگى­زىندە ىقتيمال تاۋەكەلدەردى ەسكەرىپ, ەكونو­ميكالىق ءتيىمدى شەشىمدەر قابىلداۋعا بولادى.

اتالعان جوعارى وقۋ ورنىنىڭ زەرتتەۋ­شى­لەرى پلانشەتكە قوسا ەلىمىزدەگى اگرونوم­دارعا سۋ تاس­قىنىن مونيتورينگىلەپ, بولجاۋعا كومەك­تەسەتىن ەلەكتروندى رەسۋرس ازىرلەدى. ەلەكتروندى جۇيە­دە ينفراقۇرىلىم وبەك­تىلەرىنىڭ تسيفرلى, كوور­ديناتتىق جانە كارتو­گرافيالىق دەرەكتەرى بار.

«شىعىس قازاقستان وبلىسىندا بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە وزەندەر ارناسىنان شىعىپ, كەنتتەر مەن تۇرعىن ۇيلەردى سۋ باسۋ قاۋپى تۋادى. سوندىقتان ءبىزدىڭ الدىمىزدا وزەندەردەگى سۋ دەڭگەيىن باقىلاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىراتىن جانە ماۋسىمدىق سۋ تاسقىنىن بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن كەشەندى اقپاراتتىق-تالداۋ جۇيەسىن ازىرلەۋ مىندەتى تۇردى. وزەن گيدراۆليكاسىن جانە ىقتيمال سۋ باسۋ ايماقتارىن ءدال مودەلدەۋ ءۇشىن ءبىز MIKE باعدارلامالىق كەشەنىن, سونداي-اق ArcGIS, QGIS, NextGIS زاماناۋي گەواقپاراتتىق جۇيەلەرىن پايدالانامىز. بۇل توتەنشە جاعدايدى بولجاۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا جاعداي جاسايدى. ناتيجەسىندە ءبىز سۋ تاسقىنى مەن ەلدى مەكەندەردى سۋ باسۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قاجەتتى تولىق اقپارات الامىز», دەدى عالىم, PhD دوكتورى مارجان توعىزوۆا.

سوڭعى جاڭالىقتار