مايداندا شىرقالعان ءان

اكەم كەنجەبولات پەن اعاسى اسان 1942 جىلعى 7 قاڭتاردا بۋرا­بايداعى اقشوقىدان اسكەر قاتارىنا شاقىرىلىپ, مايدانعا اتتانعان ەكەن. مايدانعا بارعان­دا 35 جاستا بولعان اسان ءاب­­دى­­حالىق­ ۇلى ءبىر شايقاستا تۇتقىنعا تۇسەدى. ال اكەم كەنجەبولات 77-اتقىشتار پولكى­نىڭ قۇرامىندا ستالينگراد قالاسىن قورعاۋعا قاتىسادى. سول جىلعى ماۋسىمدا اياعىنان جارالا­نىپ, اسكەري گوسپيتالدا ەمدەلىپ شىققاننان كەيىن, لەنينگراد مايدانىنا جىبەرىلەدى. 250-اتقىش­تار بريگا­دا­سى­نىڭ قۇرامىندا جۇرگەن اكەم 1943 جىلعى 15 ناۋرىزداعى قاتتى ۇرىستا تاعى اۋىر جاراقات الادى. قانسىراپ, ەسسىز جاتقان ول كىسىنى ۇرىس دالاسى­نان وزىنە دە وق تيگەن سولدات ارقا­لاپ الىپ شىعىپتى. سانيتارلىق بولىمگە جەتكىزىلگەن اكەمدى ال­عاشقى كومەك كورسەت­كەننەن كەيىن گوسپيتالعا جىبەرەدى. وپەراتسيادان كەيىن ەسىن جيناعان وعان دارىگەرلەر تەمەكى قوراپشا­سىنا جازىلعان قولحاتتى تابىس ەتەدى. وندا: “سەن ءومىر سۇرۋگە مىندەتتىسىڭ, ۋكراين ازاماتى ۆاسيا” دەپ جازىلعان ەكەن. ءوزىنىڭ ءتىرى قالۋىنا سەبەپشى بولعان سول جىگىتتى ارتىنان كوپ ىزدەگەنمەن اكەم ونى تابا المادى. اكەي وپەراتسيادان كەيىن جارا­قاتى جازىلماي, توسەكتە جاتقاندا اسەم ءبىر اۋەن ەستيدى. ول سوعىستىڭ با­رى­سى جايلى بارلىق اقپاراتتى راديو ارقىلى حابارلايتىن كەز بولا­تىن. العى شەپتە ءجۇرىپ شاي­قاسقا كىرگەلى وتىرعاندا تالاي ەستىپ, داۋى­سىنا ءتانتى بولىپ ءجۇر­گەن سۇيىكتى ءانشىسى روزا باعلانوۆا­نىڭ ءانىن ەستىگەن اكەم مەدبيكەگە راديو­قابىل­داعىشتىڭ داۋسىن كوتەرسەڭىز دەپ وتىنسە, ول كونتسەرت راديودان ەمەس, دالا­دا ءجۇرىپ جاتىر دەپتى. الگى مەد­بيكەگە جالىنىپ, ءسۇرىنىپ-قابىنىپ اكەم كونتسەرت الاڭىنا جەتكەندە ءبىرىنىڭ اياعى, ءبىرىنىڭ باسى, ءبىرىنىڭ قولى بايلانعان, داكەدەن قان داعى كورىنگەن جارالى سولدات­تار مەن گوس­پيتال قىزمەتكەرلەرى­نەن كوز ءسۇرىن­گەندەي ەكەن. الاڭدا قۇيقىلجىتا ءان سالىپ تۇرعان كىپ-كىشكەنتاي, ءۇرىپ اۋىزعا سالعانداي سۇلۋ, جانارىنان جىلىلىق ۇشقىن­داعان جاپ-جاس نازىك قازاق قىزى ورىسشا-قازاقشا بۇلبۇل­داي سايراپ تۇرىپتى. روزا ءتاجىباي­قىزىنىڭ سول كۇنى سالعان “ستەپ دا ستەپ”, “قاراتورعاي”, “اينامكوز”, “ي كتو ەگو زناەت”, “نا سولنەچنوي پوليانوچكە”, “سىرىمبەت” اندەرى جاۋىنگەرلەر بويىنا كۇش-جىگەر بەرىپ, كوڭىلگە جاقسىلىقتىڭ نۇرىن قۇيعانداي اسەر بەرەدى. – سول كونتسەرتتى شىبىننىڭ دىبىسى ەستىلەتىندەي تىنىشتىقتا تۇرىپ تىڭدادىق. ءبىر جارىم ساعات­تىق مادەني دەمالىس كەزىندە تۋعان ەلدىڭ سامال جەلىن سەزگەندەي, ىستىق توپىراعىنان جىلۋ العان­داي, انانىڭ ايالى قۇشاعىندا بولعان­داي اسەر الدىق, – دەيتىن اكەم. وپەراتسيادان كەيىن گوسپيتالدا جاتقاندا كومانديرلەر اكەمنىڭ كەۋدەسىنە “لە­نين­گرادتى قورعاعانى ءۇشىن” مەدالىن تاعادى. “باتىر ءبىر وقتىق” بولعانىمەن “قى­رىق جىل قىرعىن بولسا دا اجالدى عانا ولەدى” دەمەكشى, ۇزاق ەمدەلۋدەن كەيىن ساپقا قايتا تۇرعان قاتارداعى جاۋىنگەر ابدىحالىق ۇلى كەنجەبولات جەڭىس حابارىن 191-گۆارديالىق ات­قىشتار پولكىنىڭ قۇرامىندا بال­تىق مايدانىندا ەستيدى. سول كەزدە “ەرلىگى ءۇشىن” جانە “گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن” مەدالدارىمەن ماراپاتتالادى. سودان كەيىن, 1945 جىلعى 20 قىر­كۇيەكتەگى كسرو جوعارعى كەڭەسى پرە­زيديۋمىنىڭ جارلىعىنا سايكەس ءتورت جانە ودان دا كوپ جاراقات العان جاۋىنگەرلەر قاتارىندا اكەم سول جىلعى 21 قازاندا ەلگە قايتارىلادى. كۇزدىڭ قارا سۋىعىندا ششۋچە ستانساسىنان جاياۋلاپ 45 شاقىرىم­داي جول ءجۇرىپ, ءتۇن ورتاسىندا ۇيىنە كەلگەن اكەم ەسىك اشقان جەڭگەسىنە: “اعاتايىمنان حابار بار ما؟”, – دەگەن ەكەن. جالعىز ىنىسىمەن سوعىسقا ءبىر كۇنى اتتانعان اتام, مۇلدە حابار­سىز كەتكەن. جەڭگەسى سونى ايتا­دى. اكەم تاڭ اتقانشا دەمالىپ, ەرتە تۇرىپ, اعاسىنان ءبىر حابار ءبىلۋ ءۇشىن قايتادان 18 شاقىرىم جول ءجۇرىپ, ۆوەنكوماتقا بارادى. كوپ ىزدەنىس, سۇرانىستىڭ ارقاسىندا ول كىسىنىڭ ءتىرى ەكەنىن ءبىلىپ, كوڭىلى تىنىشتالعان. اتام سوعىستان 1947 جىلى ورالدى. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ وتتى جىلدارى تۋعان جەرىنىڭ ازاتتىعى, جاس ۇرپاقتىڭ بولاشاعى ءۇشىن كۇرەسكەن اعايىندى ازاماتتار ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىق تويىنا جەتە المادى. كوزدەرى تىرىسىندە ەنشىلەرى بولىنبەگەن ەكى ارىس قازاقستاننىڭ ءىنجۋ-مارجا­نى اتانعان بۋراباي بوكتەرىندەگى بەيىتتە جاتىر. ەلىنىڭ ەركىندىگى مەن ازاتتىعى جولىن­دا ايقاسقان ازامات­تاردىڭ ەرلىگى ۇرپاق­تارىنىڭ ەسىنەن ەشقاشان شىق­پاق ەمەس. سول ەكى اعايىن­دى ازاماتتار سالعان ءداستۇردى جالعاستىرۋ نيەتىمەن اكەسى اسان مەن اعاسى كەنجەبولاتتى سوعىسقا شىعا­رىپ سالعاندا اناسى مەن اپاسىنىڭ جانىندا قارا شاڭىراققا يە بولىپ قالعان 7 جاستاعى, بۇگىنگى كۇنى 75 جاس­قا تولعان اعامىز ەستاي اسان ۇلى ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدى­عىندا اعايىندى ەكى جاۋىنگەردەن تاراعان 65 ۇرپاقتى اقشوقى ەتەگىندەگى بەيىتتە جاتقان اتالارىمىزعا قۇران وقىتۋعا ششۋچە اۋدانىنىڭ مادەنيەت اۋىلىنا شاقىرىپ وتىر. بۇل بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ وتتى سوعىس جىلدارىندا قاسىق قانى قالعانشا ەلىن قورعاعان جاۋىنگەر اتالارىنا دەگەن قۇرمەتى. باقىت ابدىحالىقوۆا, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى. استانا.