حالىقارالىق باعدارلاما بۇۇ ساپالى ءبىلىم جانە تۇراقتى دامۋ مۇددەسىندەگى سەرىكتەستىك ماقساتتارىن ورىنداۋدا جۋرناليستىك ءبىلىمدى جەتىلدىرۋ مەن جاقسارتۋدىڭ جاھاندىق باستاماسى دايىنداعان رەسۋرستاردى پايدالانا وتىرىپ دامىتۋعا باعىتتالىپ وتىر.
جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا سالاسىنداعى تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى كوممۋنيكاتسيالىق جوبالارعا قولداۋ كورسەتەدى. سونىمەن بىرگە ورتالىق ازياداعى جۋرناليستيكا ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ زەرتتەۋلەرى, يۋنەسكو-نىڭ وقۋ باعدارلاماسى, گەندەرلىك اعىم جانە بۇۇ قىزمەتىمەن ۇيلەستىرۋ جوبانىڭ ينستيتۋتسيونالدىق نەگىزى بولىپ سانالادى. سونداي-اق ءباسپاسوز جانە ەلەكتروندى باق كافەدراسى قازاقستان, تاجىكستان, وزبەكستان, قىرعىزستان ۋنيۆەرسيەتتەرىندە زەرتتەۋ جۋرناليستيكاسىنداعى دەرەكتەر بويىنشا سەمينارلار ۇيىمداستىرىپ, يۋنەسكو-نىڭ نۇسقاۋلىقتارىن تاراتىپ, رەسۋرستارىمەن ءبولىسىپ, كومەك بەرۋدى ماقسات ەتەدى.
قازاقستانداعى جوبانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى گۇلميرا سۇلتانباەۆانىڭ ايتۋىنشا, جۋرناليستىك ءبىلىم بەرۋدە يۋنەسكو-نىڭ وقۋ باعدارلامالارى ورتالىق ازيانىڭ 55 ۋنيۆەرسيتەتىندە قولدانىستا. بۇگىندە ورتالىق ازيا جۋرناليستيكاسىنداعى دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى ينتەراكتيۆتى گرافيكتەر مەن ۆيزۋالدى كونتەنتتى پايدالانۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالىنا اينالىپ وتىر. بىراق بۇل كەزەڭدە ماڭىزدى فاكتىلەر مەن تاريحي دەرەكتەر جوعالۋ ىقتيمالدىعى باسىم. سوندىقتان جۋرناليستىك زەرتتەۋلەر بارىسىندا ءتيىمدى قولدانۋعا نەگىزدەلگەن دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى بويىنشا يۋنەسكو-نىڭ وقۋ باعدارلاماسىن بەيىمدەۋ ءۇشىن پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرام مەن زەرتتەۋشىلەردى دايىنداۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر.
جۋرناليستيكا دەرەكتەرىن پايدالاناتىن زەرتتەۋ جۋرناليستيكاسى ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ءالى جەكە جانرعا اينالا قويعان جوق. بۇل جوبا ورتالىق ازيا ايماعىنداعى 19 ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرىندە دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى بويىنشا ءبىلىم ساپاسىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدى ءارى زەرتتەۋ جۋرناليستيكاسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى. ۇسىنىلىپ وتىرعان جوبا يۋنەسكو-نىڭ زەرتتەۋ جۋرناليستيكاسى وقۋ باعدارلاماسىن, ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ءبىلىم بەرۋ, گەندەرلىك, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارى بويىنشا جۋرناليستىك زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن ينتەگراتسيالاۋعا جانە بەيىمدەۋگە باعىتتالعان. جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا سالاسىنداعى تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋگە ورتالىق ازيا ۋنيۆەرسيتەتتەرى جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەلەرى بولىپ تابىلاتىن جۋرناليستيكا فاكۋلتەتتەرىنىڭ عالىمدارى ۇلەس قوساتىن بولادى. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دا 2019 جىلدان بەرى يننوۆاتسيالىق «Data-جۋرناليستيكا» جانە ىستانبۇل ۋنيۆەرسيتەتىمەن قوسديپلومدىق «Big Data جانە جۋرناليستيكا» ماگيسترلىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى وقىتىلىپ كەلەدى.
ورتالىق ازيا ۋنيۆەرسيتەتتەرى IPDC جۋرناليستىك ءبىلىم بەرۋدەگى وزىق تاجىريبەلەر نەگىزىندە جاھاندىق باستاماعا سايكەس دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى بويىنشا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ مۇمكىندىگىن بەرەدى. داتا جۋرناليستيكا سالاسىندا حالىقارالىق جانە ۇلتتىق مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتەردە وقۋ جوسپارىن ازىرلەۋگە ارنالعان ترەنينگتەر الماتى, دۋشانبە, تاشكەنت جانە بىشكەك قالالارىندا وتەتىندىگى جوسپارلانعان. جاڭا ءبىلىمدى, بىلىكتىلىكتى يگەرۋگە باعىتتالعان تەرنينگتەر ناتيجەسىندە قاتىسۋشى ەلدەر اراسىندا تاجىريبە الماسۋ مەن جەتىلدىرۋ باستى ناتيجە سانالادى.
يۋنەسكو-نىڭ جۋرناليستەرگە ءبىلىم بەرۋگە ارنالعان «دەرەكتەر جۋرناليستيكاسى بويىنشا كۋرسىنىڭ» جاڭا باسىلىمى ورتالىق ازياداعى ۇلتتىق جۋرناليستيكا جانە كوممۋنيكاتسيا ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ ۇردىسىنە ىقپالداستىرۋ, وڭىرلىك اكادەميالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا جانە حالىقارالىق كوممۋنيكاتسيانى دامىتۋ باعدارلامالارىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى.
الماتى
