قازاقستان • 08 قاراشا, 2021

قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعاندار اقتالۋى ءتيىس

3232 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردادا ونلاين رەجىمدە «قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعى ءۇشىن كۇرەسكەن جەكە-دارا تۇلعالاردى, قوعامدىق جانە ساياسي ۇيىمداردىڭ قوزعالىستارىنا قاتىسۋشىلاردى, سونىمەن قاتار قىزمەت بابىندا, عىلىمي, مادەني جانە باسقا دا سالادا مەملەكەتتىك قۋدالاۋ مەن قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعانداردى اقتاۋ جونىندە ۇسىنىستار دايىنداۋ ءۇشىن ماتەريالدار جيناۋ بويىنشا تاجىريبە الماسۋ تۋرالى» تاقىرىپتىق سەمينار ءوتتى.

قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعاندار اقتالۋى ءتيىس

سەميناردى ساياسي قۋعىن-سۇر­گىن قۇرباندارىن تولىق اق­تاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميس­سيا­نىڭ قىزمەتىن قولداۋ جونىن­دەگى جوبالىق كەڭسە مەن اقتو­بە وبلىسىنىڭ اكىمدىگى ۇيىمداس­تىر­دى. وعان رەسپۋبليكانىڭ بار­لىق وبلىسىنان وڭىرلىك كو­ميس­سيا­لار جۇمىس توپتارى­نىڭ وكىل­دەرى, مەملەكەتتىك قىز­مەت­كەر­لەر, عالىمدار, قوعام قاي­رات­كەرلەرى, ماماندار, ەرىكتىلەر قاتىستى.

سەميناردىڭ ماقساتى – وڭىر­­لىك كوميسسيالاردىڭ مامان­­دان­دىرىلعان جۇمىس توپتا­رىنىڭ سە­ميناردا تالقىلانعان تا­قىرىپ بو­يىنشا اتقارعان جۇمىستارى ­تۋرالى ەسەبىن تىڭداۋ, جۇرگىزىلىپ جات­­قان عىلىمي زەرتتەۋلەر بويىن­شا تاجىريبە الماسۋ, وڭىرلىك كو­ميس­­سيالاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇ­­­مىسىن جەتىلدىرۋ جولدارىن قا­­راس­­تىرۋ جانە ولاردىڭ مەم­لە­­كەت­تىك كوميسسيانىڭ جۇمىس توپتارىمەن ءوزارا ارەكەتتەستىگىن دامىتۋ.

ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇر­بان­دارىن تولىق اقتاۋ جونىندەگى وب­لىستىق كوميسسيانىڭ ءتورايىمى, اقتوبە وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى بۇلبۇل ەلەۋسىنوۆا كىرىسپە ءسوز سوي­لەدى. ول سەمينار تاقىرىبى بو­­يىنشا وبلىستا اتقارىلىپ جات­قان جۇمىستار جونىندە اقپارات بەردى.

جيىن بارىسىندا ءسوز العان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ قىزمەتىن قولداۋ جونىندەگى جوبالىق كەڭسە باسشىسى سابىر قاسىموۆ قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان 30 جىل ىشىندە قازاقستاننىڭ بوستاندىعى مەن تاۋەلسىزدىگى, اۋماقتىق تۇتاستىعى ءۇشىن كۇرەسكەندەردى تولىق قۇ­قىقتىق جانە ساياسي وڭالتۋ تۋرا­لى ارنايى مەملەكەتتىك اكت قا­بىل­داماعانىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ 1993 جىلعى 14 ساۋىردەگى «جاپ­پاي ساياسي قۋعىن-سۇرگiندەر قۇر­بان­دارىن اقتاۋ تۋرالى» زاڭىندا قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ بۇل ساناتى مۇلدە اتالماعان. دەگەنمەن بۇل قۋعىن-سۇرگىن ۋاقىتى جاعى­نان ەڭ ۇزاق, ەڭ جۇيەلى, ەڭ جاسىرىن جۇزەگە اسىرىلعان. وتكەن ۋا­قىت مەرزىمىنە قاراماستان, قا­زاق­ستاننىڭ بوستاندىعى مەن تاۋەل­سىزدىگى ءۇشىن كۇرەسىپ قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان حالىق, ساۋاتتى تۇردە كۇرەسە بىلگەن ساياسي جانە قوعامدىق ۇيىمدار, قوعامدىق-ساياسي, رۋحاني, قىزمەتتىك, عىلىمي, مادەني جانە شىعارماشىلىق سالالاردا قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان تۇلعالار اقتالۋعا ءتيىس.

وسىعان بايلانىستى جۇمىس تو­بى جان-جاقتى تەكسەرۋ جۇرگىزىپ جا­تىر. اتالعان ساناتتاعى بارلىق زارداپ شەككەندەردى تولىق ساياسي-قۇ­قىقتىق اقتاۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا بىرقاتار ۇسىنىس ەنگىزبەك.

ماسەلەن, قازاقستاندا كەڭەس وكى­مەتىن كۇشتەپ ورناتۋعا قار­سى كۇرەسكەندەردەن باستاپ, قازاق­ستاننىڭ ازاتتىعى مەن تاۋەل­سىزدىگى جولىنداعى ۇلت-ازاتتىق كۇرەسكە قاتىسۋشىلار وسى سا­ناتقا ەنبەك. سونداي-اق كوپ ادام شىعى­نىن اكەلگەن اعايىندىق ازامات سوعىسى مەن تاپتىق قارسىلىقتى جاساندى تۇردە ەنگىزۋگە قارسى كۇرەسكەندەر دە تىزىمگە الىنادى.

ايماقتىق قوزعالىستاردىڭ كوش­باسشىلارى جانە الاش پار­تياسىنىڭ بەلسەندىلەرى, الاشور­دا ۇكىمەتىنىڭ, الاش اسكەري قۇرا­مالارىنىڭ مۇشەلەرى, سونداي-اق ولارعا ۇيىمداستىرۋشىلىق, قارجىلىق جانە ماتەريالدىق كو­مەك كورسەتكەن تۇلعالار دا وسى ساناتقا قوسىلماق.

س.قاسىموۆ قازاقستاننىڭ مۇد­­دەسى, بوستاندىعى مەن تاۋەل­سىز­دىگى ءۇشىن تەك قازاقتار عانا ەمەس, وسى كۇرەسكە قارۋلى قاقتى­عىس­­تارعا دا  جانە ساياسي-يدەو­لو­گيا­لىق مايدانعا دا شىن جۇرەك­­تەن قاتىسقان جۇزدەگەن, مىڭ­دا­­عان ورىس, وزبەك, ەۆرەي, ۋك­راين, قىرعىز جانە باسقا دا حا­لىق­­تار­دىڭ وكىلدەرى رەپرەسسياعا ۇشىرا­عانىن ءسوز ەتتى. بىراق ولار تۋرا­لى بىلەتىن ادامدار سانى وتە از. سون­دىق­تان ولاردىڭ ەرلىگىن جاڭعىر­تۋ, ەسىمدەرىن قازاقستاندا ماڭگى­لىككە قالدىرۋ وتە ماڭىزدى جانە بىزگە مىندەت ەكەندىگىنە دە باسا نازار اۋداردى. ء«بىز قازاق حال­قىنىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرى مەن قۇ­قىق­تارىن قورعاعان نەمەسە ازات­­تىق, تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەسكە شا­قىر­عان عالىمداردىڭ, زەرتتەۋ­شى­لەردىڭ, جازۋشىلاردىڭ, ونەر قاي­رات­كەرلەرىنىڭ, رەجيسسەرلەردىڭ ەڭ­بەكتەرى مەن تاعدىرلارىن زەرت­تەپ جاتىرمىز جانە ساياسي-قۇقىق­تىق اقتاۋعا  ۇسىناتىن بولامىز جانە ولار جوعارىدا اتالعان قىز­مەتتەرى ءۇشىن قۋعىن-سۇرگىننىڭ ءار­تۇرلى فورمالارىنا ۇشىراعان», دەدى س.قاسىموۆ.

جيىن بارىسىندا مەملەكەت­تىك كوميسسيانىڭ جۇمىس توبى تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا وراي قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعى ءۇشىن كۇرەس­كەندەردىڭ ەرلىگىن كوپەتنوستى حال­قى­مىزدىڭ ەڭ جوعارى ۇلتتىق مۇ­راسى دەپ تانۋدى ۇسىندى.

ەلىمىزدىڭ بارلىق 17 ايما­عى­نىڭ وكىلدەرى – وڭىرلىك كوميس­سيا­لار­دىڭ جۇمىس توپتارىنىڭ باس­شى­لارى مەن مۇشەلەرى دە بايانداماشىلار رەتىندە ءوز ويلارىن ءبىلدىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار