ەكولوگيا • 02 قاراشا, 2021

ساف اۋا التىننان دا قىمبات

335 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستانعا كومىرتەگىنەن ارىلۋ ءۇشىن تىڭ تەحنولوگيالارعا باسىمدىق بەرۋ قاجەت. بۇعان شامامەن 650 ملرد دوللارداي كولەمىندە ينۆەستيتسيا جەتكىلىكتى. ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل قاراجات 40 جىلعا ەسەپتەلگەن.

ساف اۋا التىننان دا قىمبات

اتالعان سالىمداردىڭ ەداۋىر ۇلە­سى, ناقتى ايتقاندا 305 ملرد دوللار – ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگيا­سىن وندىرۋگە, 167 ملرد دوللار – كولىك ينفراقۇرىلىمىنا, 65 ملرد دوللار – تاۋ-كەن جانە وڭدەۋ ونەر­كاسىبىنە, سونداي-اق 57 ملرد دوللار – تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شى­لى­عىنا جانە 49 ملرد دوللار اۋىل شارۋاشىلىعىنا باعىتتالۋى ءتيىس.

ارنايى باعالاۋعا سايكەس كومىر, مۇناي جانە گاز ءوندىرۋ سەكتورىنداعى ينۆەستيتسيالار ۇزاقمەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى ازايادى دەپ بولجانۋدا.

«ايتالىق, قازىر ۇكىمەت جاڭ­عىر­ما­لى ەنەرگيا كوزدەرىنە ينۆەستيتسيا­لار تارتۋعا قاتىستى جۇمىستى قول­عا الدى. سونىڭ ءبىرى قازاقستاندا سو2 قالدىعىن ازايتۋعا ارنالعان ءىرى جوبالاردى بىرىككەن اراب امىر­لىك­تەرىمەن بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ كوز­دەل­گەن. ايتىلعان كورسەتكىشتەر مەن كومىرتەكتى بەيتاراپتىققا قول جەت­كى­زۋ ءۇشىن سالالىق ساياساتتى رە­فور­­مالاۋ قاجەت. دوكت­ري­نا­دا ازىر­لەن­­گەن ينديكاتورلاردى ورىنداۋ ءۇشىن ونەر­كاسىپتە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارت­تىرىپ, ۇنەمدەۋ جونىندەگى شارالار ەسكەرىلۋى ءتيىس.

«جاسىل» كولىكتەردىڭ (ەكولوگيا­لىق تازا كولىك تۇرلەرى) ءتيىس­تى ين­فرا­­­قۇ­رىلىمىن دامىتۋ ماق­سا­تىن­دا قولداۋ تەتىكتەرىن ازىرلەۋ كە­­رەك. تەرمو جاڭعىرتۋ ارقىلى قول­دانىستاعى تۇرعىن ءۇي قورىندا جىلۋدىڭ شىعىنىن ۇشتەن بىرگە تومەن­دەتىپ, جاڭا عيماراتتار مىن­دەت­تى تۇردە جاڭعىرمالى قۋات كوز­دەرىنە قوسىلىپ, ەنەرگيا تيىم­دىلىگىنىڭ جوعارى تالابىنا ساي بولۋى قاجەت. ورگانيكالىق ونىم­گە دەگەن الەمدىك سۇرانىستى ەسكە­رىپ, وسىمدىك شارۋاشىلىعى باعى­تىن­دا ەگىنشىلىكتىڭ ورگانيكالىق ادىستەرىنە كوشۋدى جەدەلدەتۋ ارقىلى ورگانيكالىق ءونىمنىڭ ەكسپورتىن مەم­لەكەتتىك تۇرعىدا قولداۋعا ءمان بەر­گەن ابزال. ەلىمىزدىڭ كومىرتەگىنەن بەيتاراپتى دامۋى وڭاي بولمايدى. بىراق ەكونوميكانىڭ تۇراقتى تۇردە ىلگەرىلەۋىنە نەگىز بولىپ, ين­ۆەس­تي­تسيا­لىق تارتىمدىلىقتى ارتتىرادى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

مينيستر ايتقانداي, ەكونوميكانى الەۋمەت­تىك تۇرعىدان ترانسفورماتسيالاۋ جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ اتالعان دوكترينانىڭ اجىراماس بولىگى. بۇدان بولەك, ەلىمىزدىڭ باس ەكولوگى زياندى قالدىقتىڭ كو­لە­مىن ازايتۋدا ورمان القاپتارىن ۇلعايتۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن ايتتى.

«ەلىمىزدە ورمان قورى 30 ملن گەكتاردى الىپ جاتقانىمەن ونىڭ 13,3 ملن گەكتارى عانا ورماندى القاپ سانالادى. جاس كوشەتتەر سو2-ءنى بىردەن سىڭىرە المايدى, ويتكەنى بۇعان شامامەن جەتى جىل ۋاقىت قاجەت. وسى ارالىقتا اعاش جەتىلىپ, سودان كەيىن عانا پارنيكتى گازدى سىڭى­رۋگە قاۋقارلى. كورسەتكىشتەرگە توق­تالساق, 1 گەكتارداي ورمان 3 تون­نا­عا دەيىن سو2-ءنى سىڭىرەدى ەكەن. بۇل سونشالىقتى كوپ ەمەس. سول سەبەپتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىر­­ماسىنا سايكەس ورماندى ۇلعاي­تۋ­دىڭ ماڭىزى زور.

بۇل تاپسىرما «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسىندا بەكىتىلدى. جىل سوڭىنا دەيىن 130 ملن-عا جۋىق اعاش وتىرعىزىلىپ, كوكتەمدە 80 ملن-نان استام كوشەت ەگىلەدى. كۇزدە قو­سىمشا 50 ملن اعاشتى وتىرعىزۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاعان تۇبىنە سەك­سەۋىل وتىرعىزىلىپ جاتىر», دەدى ەكولوگيا ءمينيسترى.

سوڭعى 10 جىلدا ارالدى قالپىنا كەلتىرۋ­گە بايلانىستى حالىقارالىق قورلاردىڭ قولداۋى­مەن 85 ملن دوللاردان استام قاراجاتقا ءتۇرلى جو­بالار ىسكە اسىرىلىپ, 340 مىڭ گەكتارعا سەك­سەۋىل وتىرعىزىلىپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار