«بىزدە شاعىن جانر – اڭگىمەنى جاڭا فورما, تىڭ تاقىرىپپەن بايىتا وتىرىپ, ونى جوعارى دەڭگەيگە كوتەرۋدىڭ ىزگى نىشاندارى بايقالۋدا. وعان جاس جازۋشى سايىن مۇراتبەكوۆتىڭ «مەنىڭ قارىنداسىم» اڭگىمەسىن مىسالعا كەلتىرۋگە بولادى. ويماقتاي نارسەدەن وي تۇيىندەۋگە تىرىسقان بۇل شىعارمادا مولدىرلىك, تابيعيلىق, سىرشىل ليريزم مەن ادام جانىنا بارلاۋ جاساعان پسيحولوگيزم ۇشقىندارى بار».
تاحاۋي احتانوۆ
* * *
«تابيعاتى اسەم ولكەدە تۋعان سۋرەتكەر كوزىن اشا سالا كورگەن الەمدى سوزبەن تىركەۋگە تىرىستى. ميۋالى دۇنيەنىڭ ماۋەسىن ماپەلەپ تىرلىك كەشكەن باعبان ورتانىڭ بيازى دا بيپاز ق ۇلىعىن سول قالپىندا سوزبەن جەتكىزۋگە ۇمتىلدى. شالعىننىڭ سۋسىلى مەن بۇلاقتىڭ سىلدىرىن تىڭداپ وسكەن نازىك سەزىم تىرشىلىكتى پاك قالپىندا ءتۇيسىنىپ, ءتۇسىنىپ, وزگەلەردى دە سۇلۋلىققا ەلىكتىرە بىلەدى. جيىرماسىنشى عاسىرداعى قازاق ءسوز ونەرى جارمەڭكەسىنىڭ ءبىر تورىندە – جەتىسۋ باعىنان جاڭا ءۇزىپ اكەلگەن ءبىر سەبەت ميۋاداي جۇپار اڭقىپ ءبىر ءۇيىر كىتاپتار تۇرار. ول – سايىن مۇراتبەكوۆتىڭ اڭگىمەلەرى مەن حيكاياتتارى. دەر كەزىندە جۇلىنعان جەمىستەردەي شىرىنى دا سۇيكىمىن تانىتا الاتىنداي سىندارلى تۋىڭدىلار».
ءاءبىش كەكىلباەۆ
* * *
«زەرگەر ءسوزدىڭ شەبەرى جازۋشى سايىن مۇراتبەكوۆ, ءومىردىڭ بولمىسىن شىنايى بەينەلەيتىن تاڭعى شىقتاي ءمولدىر شىعارمالارى ارقىلى وقىرمانداردىڭ جان جۇرەگىن باۋراپ, ىقىلاس-قۇرمەتىنە بولەنگەن سيرەك دارىن يەسى. سايىن ءبىزدىڭ – ۇلتتىق قۇندىلىعىمىز ونىڭ شىعارماسىنىڭ عۇمىرى ۇزاق. بۇگىن بولماسا ەرتەڭ, ۇلتىنا قاراماي-اق ءوز وقىرمانىمەن اجىراماستاي تابىساتىنى كامىل».
شەرحان مۇرتازا
* * *
«سايىن مۇراتبەكوۆ شىعارماشىلىعىنداعى شىنايىلىعى, ومىرسۇيگىشتىك قۋاتى ارقىلى بۇل كوركەمدىك تەندەنتسيانىڭ قوعام تىنىسىن اسىرەسە, جارقىن تۇستارىنان بارىنشا جان-جاقتى بەينەلەۋ تالاپتارىن جۇزەگە اسىرۋداعى ەلەۋلى ۇلەسىنە كۇمان تۋدىرمايدى. ول رومان جازعان جوق. ونىڭ رومانى – اڭگىمەلەرى. ال اڭگىمەلەرى ماڭگىلىك داڭقتىڭ يەلىگىنە شاقىرۋ العان. قالامگەر باقىتى سونداي-اق بولسىن...»
باقىتجان مايتانوۆ
* * *
«جالپى, قازاق ادەبيەتىندە شاعىن جانر, اڭگىمە جانرىن شىڭعا شىعارعان ءسوزسىز ءدۇلدۇل بەيىمبەت مايلين ەدى. ونىڭ جولىن قۋماعان, ىقپالىنا تۇسپەگەن جان پروزادا كەمدە-كەم. ءبارىمىزدى بەيىمبەتتىڭ شەكپەنىنەن شىقتىق دەپ ايتۋعا بولادى. سول بي-اعاڭنىڭ جولىن قۋعان, شاعىن جانرعا بۇكىل ءومىرىن ارناعان جالعىز جازۋشى بولسا, ول سايىن مۇراتبەكوۆ ەدى. حح عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا قازاق اڭگىمەسىن جاڭا بەلەسكە كوتەرگەن وسى قالامگەر دەسەم قاتەلەسپەيمىن. مەن سايىندى ماقتاعىم كەلمەيدى. كەز كەلگەن كوزى اشىق وقىرمان ونىڭ پروزاسىنا كوز جۇگىرتسە, ونىڭ ءىرى تالانت, جازعاندارى شەتىنەن ءدۇر دۇنيە ەكەنىنە كوز جەتكىزەر ەدى».
سماعۇل ەلۋباەۆ
* * *
«ونىڭ سۋرەتكەرلىك جانى قانداي تازا ءارى قايتالاپ ايتايىن, قايىڭنىڭ بەزىندەي قاتاڭ بولسا, فانيدەگى تىرشىلىك اياسى دا سونداي اشىق, بويىنا كىر جۇقتىرمايتىن مۇنتازداي كىرشىكسىز جانە ارتىق پىسىقتىقتى باسىنان اسىرمايتىن تۋرا مىنەزدى كىرپياز ەدى. كىشىپەيىلدەنە قالعاندا – دانالىعى قايسى, بالالىعى قايسى, كىرپيازدانا قالعاندا – اكىمدىگى قايسى, اعالىعى قايسى ەكەنى اڭعارىلماي, اڭ-تاڭ قالدىراتىن. ءوزى بالالىقتىڭ قىزىعىنا مەيىرى قانباي جەتىلگەندىكتەن شىعار, بالالاردى بار قۋانىشىمەن باۋىرىنا تارتاتىن دا, كوز قيىعىن تەز قاداپ جىبەرىپ, بولمىسىن جازباي تانيتىن. تانيتىن دا ءبىر سوزبەن قاباق تانىتاتىن. سول تۇيگەنىنە وراي ەركەلەتەتىن, نە سىرتتاتىپ جىبەرەتىن. سىرت تۇسىنەن باۋىرمالدىعى بايقالماسا دا, ءىشىن جىلىتىپ قاراعانىن كوزىنەن اڭعارۋ قيىن دا ەمەس بولاتىن. كەرىسىنشە, بالانىڭ اتى – بالا ەمەس پە, ارتىق-كەمىن جاسىرۋعا ءالى تۇيسىنبەگەن شيكىوكپەنىڭ باسىنان سيپاي سالاتىن جەردە, بايقاماعانسىپ تەرىس قاراپ كەتكەن كەزىن دە شالىپ قالدىم. شالقالاعانعا – شالقاق, اسقاقتاعانعا – اسقاق قارايتىن قايىڭنىڭ بەزىندەي قاتاڭ (قاتال ەمەس) سايىن, كەرىسىنشە: جاسقانشاق – باتىل, جاسىعان – وجەت, جارالى – داۋالى, قايعىرعان – قايسار بولسا ەكەن دەپ تىلەيتىن جانە ول ادامدى بۇرىن تانىسىن-تانىماسىن, ارالاسسىن-ارالاسپاسىن, وعان قاراماي سول ادامنىڭ مۇقتاجدىعىمەن بىرگە ءوزى دە ەرىپ كەتەتىن, وزگەنىڭ دە سول ادامعا دەمەۋ بولعانىن قالايتىن».
تۇرسىن جۇرتباي
