ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الەۋمەتتىك عىلىمدار فاكۋلتەتى ءدىنتانۋ كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى ا.قابىلوۆا قازىرگى ۋاقىتتا جاستاردىڭ دىنگە قاتىستى قاراپايىم ءبىلىمىنىڭ بولۋى وتە ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى. سول سەبەپتى دە پروفەسسور جوعارى وقۋ ورىندارى, ورتا ءبىلىم بەرەتىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق, ماماندانعان جۇمىسشى كادرلارىن دايارلايتىن تەحنيكۋم مەن كوللەدجدەردىڭ بارلىق فاكۋلتەتتەرىنە مىندەتتى تۇردە ءدىنتانۋ ءپانىن ەنگىزۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىسىن ءبىلدىردى. «قازىرگى تاڭدا ادامزات تاريحى بۇرىن-سوڭدى بولماعان ءدىني الاۋىزدىق, داۋ-جانجالدار مەن ۇلتارالىق قاقتىعىستارعا كۋا بولىپ ءجۇر. الەم بۇگىندە وسى وتكىر ماسەلەمەن بەتپە-بەت كەلۋدە. سوندىقتان دا وڭ-سولىن ەندى تانىپ, بولاشاعىن ەندى باعامداپ جۇرگەن جاستارىمىزدىڭ ساناسىن تەرىس ارنادان امان ساقتاۋ, ءداستۇرلى ءدىنىمىزدىڭ ساباقتاستىعىن ساقتاپ قالۋ جەمە-جەمگە كەلگەندە ۇلكەن مەملەكەتتىك ماسەلە ەكەنىن ەسكەرۋىمىز قاجەت» دەيدى ول. جاستاردىڭ دىنگە قاتىستى دۇنيەتانىمىن كەڭەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ءسوز ەتكەن پروفەسسور «بۇل باعىتتا جاس بۋىنعا ءبىلىم بەرۋ – قاۋىپسىز كەڭىستىكتى قۇرۋدا قاجەتتى فاكتورلاردىڭ ءبىرى» ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بىزدە وكىنىشكە قاراي, ءدىني كوزقاراستاردى شامادان تىس اسىرا باعالاۋ تەندەنتسياسى ءجيى بايقالادى. بۇل دۇرىس ەمەس. سوندىقتان مۇنداي كوزقاراستارعا بەيتاراپ كۇيدە, زايىرلى ەتيكا كونتەكسىندە قاراستىرۋدى ادەتكە اينالدىرۋ قاجەت. قالىپتاسقان دوگمالار, ادەت-عۇرىپتار مەن داستۇرلەردىڭ كوزدەرى, قاسيەتتى كىتاپتار, عىلىمي ەڭبەكتەردى زاماناۋي قۇندىلىقتارمەن ساباقتاستىرا وتىرىپ ءسىڭىرۋدىڭ ماڭىزى وتە زور. ءاربىر جەكە تۇلعانىڭ دۇنيەتانىمى بۇكىل الەمدى قۇراتىن ۇساق وبەكتيۆ رەتىندە قاراستىرىلىپ, ءارتۇرلى دۇنيەتانىمداردىڭ «ينگرەديەنتتەرىن» ساراپتاي ءبىلۋ دە اسا قاجەت. قوعامداعى دۇرىس, سالاۋاتتى اتموسفەرانى نىعايتۋ ءۇشىن جاستاردىڭ ءدىني ساۋاتىن, ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋگە ەرەكشە ءمان بەرىلۋ كەرەك. ويتكەنى بۇل – بۇگىن ايتىپ, ەرتەڭ اياقتالا سالاتىن ۋاقىتشا ماسەلە ەمەس. قازىرگى ۋاقىتتا الەمدەگى قاراپايىم ءارى امبەباپ ساۋاتتىلىقتى دامىتۋدا جاستارىمىزدىڭ داعدىلاردى يگەرۋگە دايىن بولۋى دا اسا ماڭىزدى. سول سەبەپتى دە ەلىمىزدەگى بارلىق جوعارى جانە كاسىبي ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنىڭ فاكۋلتەتتەرىندە 2 كرەديتتىك ءدىنتانۋ ءپانىن ەنگىزۋ كەرەك. بۇل باستاما ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى دەڭگەيىندە بۇيرىق تۇرىندە بەكىتىلىپ, بارلىق وقۋ ورىندارىنا مىندەتتى ارنايى ءپان تۇرىندە بەرىلۋى قاجەت», دەيدى ا.قابىلوۆا.
پروفەسسور ا.قابىلوۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە دىنگە سەنەتىن جاستاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. سوندىقتان دا بىزگە دەسترۋكتيۆتى ءدىني اعىمدارعا قاتىستى وتكىر ماسەلەنىڭ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي تۇرعانىن ۇمىتپاعان ءجون. بۇل جايىندا پروفەسسور: «جات كوزقاراستى تەز جانە ەركىن قابىلدايتىنداردىڭ اراسىندا جاستار وتە كوپ. نەگە؟ ويتكەنى ولاردىڭ كوپشىلىگىنىڭ جالعان ءدىني اسەرگە يممۋنيتەتتەرى تىم ءالسىز. ونىڭ ۇستىنە ءدىني ساۋاتتىلىق دەڭگەيلەرى تومەن. بۇگىندە ينتەرنەت پەن جوعارى تەحنولوگيالار داۋىرىندە, اقپارات اعىنى تولاسسىز, ال ونىڭ اسەرى مەن ىقپالى وراسان زور. ەڭ باستى ءارى ءبىرىنشى «سۇزگى» ءار جاستىڭ وتباسى بولۋى كەرەك. ءاربىر اتا-انا ءوسىپ كەلە جاتقان ۇل-قىزىنىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىنا, ءتىپتى سويلەگەن ءسوزى مەن كيىم كيۋىنە, قانداي دا ءبىر وقيعا مەن جاڭالىققا كوزقاراسى مەن ايتقان ويىنا ءجىتى ءمان بەرگەنى دۇرىس. يسلامداعى ءداستۇرلى باعىتتىڭ قايسىسى وڭ, قايسىسى تەرىس اعىم ەكەنىن دۇرىس ءتۇسىنۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن قوعامنىڭ كوزى اشىق بولۋى كەرەك. سوندىقتان دا ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتى بۇل ماسەلەگە ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, مەملەكەتىمىزدىڭ زايىرلى سيپاتى – قازاقستاننىڭ تابىستى دامۋىنىڭ ماڭىزدى شارتى ەكەنىن ءتۇسىنۋى قاجەت», دەدى ا.قابىلوۆا. ويىن «قازىرگى جاستار ءداستۇرلى جانە ءداستۇرلى ەمەس دىندەردىڭ ارا جىگىن اجىراتا بىلگەنى دۇرىس» دەپ تۇيىندەگەن ساراپشى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكىزىلىپ كەلە جاتقان ءدىني دارىستەردىڭ جالپى مازمۇنىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ءدىنتانۋ كافەدراسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جاستاردىڭ ءدىني ساۋاتتىلىعىنا ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا عانا ەمەس, باق پەن الەۋمەتتىك جەلىلەر ارقىلى دا ەرەكشە دەن قويىپ كەلەدى. «مۇنداي باستاما اقپاراتتىق ورتادا ءدىني احۋالدىڭ قولايلى جانە تۇراقتى قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى» دەيدى ول.
عىلىمي-تاجىريبەلىك جەكە جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جۇرگەن كافەدرا وقىتۋشىلارىنىڭ ءبىرى ەكسترەميزگە قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى زاڭنامانى زەرتتەسە, ەندى ءبىرى دارىستەرىندە ءار ستۋدەنتتەن ادامگەرشىلىگى مول, كرەاتيۆتى جانە ساۋاتتى ازامات دايىنداۋ بارىسىندا «ۇلتتىق تاربيە يدەالىن» ناسيحاتتاپ كەلەدى. سونداي-اق كافەدرا ۇستازدارى «جاستار اراسىندا دەسترۋكتيۆتى ءدىني سەنىمدەردىڭ تارالۋى» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە دارىستەر وقىپ, ستۋدەنتتەر اراسىندا ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك, ءدىني كەلىسپەۋشىلىكتى جەڭۋ, مادەني ديالوگقا شاقىرۋ, رۋحاني جانە تاجىريبەلىك جەتىلۋدە تايم-مەنەدجمەنت ۇلگىسىن ۇسىنىپ, مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ساياساتىنىڭ زاماناۋي تالاپتارىن ءساتتى جۇرگىزۋدە. بۇگىنگى جاستاردىڭ تەرىس اسەرلەرگە بەيىم دەۆيانتتى مىنەز-ق ۇلىق كورسەتەتىن ءارتۇرلى الەۋمەتتىك جانە ەتيكالىق ورتادان شىققان توپتارمەن ساۋالداما جۇرگىزۋدە كافەدرا ۇستازدارى ءدىني مادەنيەتتەر مەن ساناتتاردى ءتۇسىنۋ مەن سەزىنۋگە دە كوپ كومەك جاساپ وتىر.
جاستاردىڭ ءدىني ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن ماڭىزدى قادامدار جاسالۋى كەرەك ەكەنىن ايتقان ا.قابىلوۆا بۇل ماسەلەگە قاتىستى ويىن: «دەسترۋكتيۆتى سيپاتتاعى جاستار سۋبمادەنيەتىن وڭداۋعا باعىتتالعان ءىس شارالاردى دۇرىس جولعا قويۋ كەرەك. ۇستازدارعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا سپورت جانە جاستار ساياساتى دەپارتامەنتى وكىلدەرى جاستاردىڭ اگرەسسيۆتى, ەكسترەمالدى كوڭىل كۇيىنىڭ كورىنىستەرىن ورنىقتىرۋ ءۇشىن زاڭناما نەمەسە نورمالار اياسىنداعى «جازالاۋ» تۇرىندە ەمەس, قاۋىپتى ەلەمەنتتەرى بار الپينيزم, سپيدۆەي, سنوۋبورد, پاركۋر ت.ب. ەكسترەمالدى سپورت تۇرلەرىن دامىتۋ الاڭىن قۇرۋ ارقىلى, جاعىمسىز ەنەرگيانى فيزيكالىق دەنە شىنىقتىرۋ ارقىلى سىرتقا شىعارىپ تاستاۋعا ىقپال ەتسە, وڭالۋدا وڭ باعىتتا سەپتىگىن دە تيگىزەر ەدى» دەگەن قوسىمشا ۇسىنىستارمەن تۇيىندەدى.
