قازاقستان • 22 قازان، 2021

«ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋ» – ءۇش باعىتتى ۇلتتىق جوبا

584 رەت كورسەتىلدى

ۇلتتىق كودتى ساقتاپ، قۇندىلىقتار مەن سالت-ءداستۇردى ناسيحاتتاۋدى ماقسات تۇتقان «ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋ» جوباسى 3 باعىت، 7 مىندەت، 21 كورسەتكىش، 66 اۋقىمدى ءىس-شارادان تۇرادى. بۇل جونىندە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن بريفينگ بارىسىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالاەۆا مالىمدەدى.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، جوبا قوعامنىڭ مادەني دەڭ­گەيىن، تالعامى جانە رۋحىن كوتەرىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار جاستارعا جاڭا مۇم­كىندىكتەر اشىپ، ولاردىڭ ءتۇرلى باستاماسىنا جان-جاق­تى قولداۋ كورسەتەدى. جوبا­نىڭ باسىم باعىتتارىنا جەكە توقتالعان ا.بالاەۆا بايان­دا­ماسىندا: «مازمۇنى جاعى­نان بۇل ءمانى تەرەڭ، اۋقى­مى وتە كەڭ جوبا. بۇل – عا­سىر­لار بويى قالىپتاسقان حالقى­مىز­دىڭ مادەني بولمىسى، تاريحى مەن تامىرى. قازىرگى جاھاندانۋ كەزەڭىندە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاپ قالۋ، ونى ۇرپاق بويىنا ءسىڭىرۋدىڭ ماڭىزى وتە زور. ويتكەنى بۇگىنگى ۇرپاق بويىنا «ۇلتتىق كود» ۇعىمىن قانشالىقتى تەرەڭ سىڭىرسەك – بۇل ءبىزدىڭ ەرتەڭگى ۇلت بولىپ قالۋىمىزدىڭ كەپىلى بولىپ قالماق. وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن جوبانى ءۇش نەگىزگى باعىتتا ىسكە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر»، دەپ اتاپ ءوتتى.

ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقا­لاسىندا كورىنىس تاپقان «ۇلتتىق رۋحاني جاڭ­عىرۋ» جوباسىنىڭ ءبىرىنشى با­عىتى – «رۋحاني جاڭعىرۋ» قۇن­دى­لىقتارىن ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ. بۇل جەردە مەم­لە­كەت­تىك ءتىلدى دامىتۋ مىندەتى بولەك بەل­گىلەنگەن. جالپى، اتالعان بلوك بويىنشا 38 جوبا جوسپارلانسا، ولاردىڭ تۇپكى ماقساتى – ۇلت­تىڭ شىعارماشىلىق جانە زيات­كەرلىك الەۋەتىن قولداۋ جانە دامىتۋ. 2025 جىلعا
دەيىن حالىقتىڭ 88،5%-ىن «رۋ­حاني جاڭعىرۋ» باعدارلا­ما­سى­نىڭ جوبالارىمەن، مەكتەپ جا­سىن­داعى بالالاردى 100% مادەني تاربيەمەن قامتۋ، «وقي­تىن ۇلت» جوباسى شەڭ­بەرىندە حالىقتىڭ وقىرمان بەلسەن­دىلىگىن 40%-عا دەيىن ارتتىرۋ، سونداي-اق مەتسەناتتار قاراجاتى ەسەبىنەن 3000 نىسان سالۋ جانە جوندەۋ جوسپارلانعان.

ەكىنشى باعىت «ەل رۋحى» دەپ اتالادى. مۇندا مادەنيەت سا­لاسىنداعى قىزمەتتەردىڭ قول­جەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ، سونداي-اق وتاندىق مادەني ونىمدەردى، ونىڭ ىشىندە شەتەلدەردە ىلگە­رىلەتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار كەشەنى بىرىكتىرىلگەن. بۇل ءۇشىن 2025 جىلعا قاراي 13 ءىرى ءىس-شارا وتكىزۋ، 5 ناقتى ناتيجەگە قول جەتكىزۋ كوزدەلگەن. اتاپ ايت­قاندا، ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ، ونىڭ ىشىندە جاڭا مادەني وبەكتىلەر سالۋ ارقىلى اۋىل جانە شالعايداعى ەلدى مەكەندەر تۇرعىندارىنىڭ 92،5%-ى مادەنيەت سالاسى قىزمەتتەرىمەن قامتۋ قامتاماسىز ەتىلەتىن بو­لادى. ءمينيستردىڭ مالىم­دەۋىنشە، جوبا اياسىندا حالىق­تىڭ مادەنيەت نىساندارىنا بارۋ كورسەتكىشىن ەكى ەسەگە كو­بەيتۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق مادەنيەت سالاسىنداعى قىز­مەتتەر ساپاسىن ارتتىرۋعا دا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىر. «وسى ماقساتتار ءۇشىن 250 جاڭا مادەنيەت نىسانى سالىنادى جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان 1200 مادەنيەت نىسانى كۇردەلى جون­دەۋدەن وتەدى. ەلىمىزدىڭ شىعار­ماشىلىق الەۋەتىن تىكەلەي قولداۋ ارقىلى وتاندىق ما­دەني ونىمدەردى ءوندىرۋ جۇيەسى قۇرىلادى، ونىڭ ىشىندە كينو­پروكاتتاعى وتاندىق فيلم­دەردىڭ ۇلەسى 25 پايىزعا دەيىن ارتتىرىلادى. جاڭادان قۇرى­لاتىن «قازاقانيماتسيا» شىعار­ماشىلىق بىرلەستىگى بازاسىندا 40-قا جۋىق انيماتسيالىق فيلم شىعارىلادى»، دەگەن ۆەدومستۆو باسشىسى بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرىپ وتىرعان تالانتتاردىڭ 150 جوباسىنا قول­داۋ كورسەتىلەتىنىن دە ايتىپ ءوتتى.

بريفينگتە وتاندىق مادە­نيەتتىڭ بارلىق جەتىستىگىمەن ونلاين رەجىمدە تانىسۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن e-culture.kz بىرىڭ­عاي ەلەكتروندى پلاتفور­ماسى جايلى جان-جاقتى ءتۇسىن­دىرىپ بەرگەن ا.بالاەۆا مەم­لەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ – جوباداعى ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى ەكەنىنە ەرەكشە توقتالدى. «ويتكەنى «ۇلتتى ساق­تاۋ» دەگەنىمىزدىڭ ءوزى – ءتىلدى ساقتاپ، دامىتۋ ەكەنى بەلگىلى. مەملەكەت باسشىسى قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاقتا – ۇلت­ارالىق تىلگە اينالاتىنىنا سەنىم بىلدىرگەنىن بىلەسىزدەر. وعان بۇگىندە بارلىق نەگىز بار. مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قو­عامنىڭ سۇرانىسى ارتىپ كەلەدى. بۇل – ۋاقىت تالابى. سوندىقتان بۇل ماسەلەدە بىرقاتار اۋقىمدى جوبا قاراستىرىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا، مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ بويىنشا يننوۆاتسيالىق ءىت ونىمدەر ازىرلەۋ، تانىمال انيماتسيالىق جانە تانىمدىق ارنالاردى قازاقشالاۋ، ورتا ءبىلىم بەرۋدىڭ تىلگە قاتىستى باعدارلامالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ، تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ءۇشىن قازاق تىلىندەگى وقۋلىقتار ازىرلەۋ سياقتى جۇيەلى ءىس-شارالار بار»، دەدى مينيسترلىك باسشىسى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، «ۇلتتىق رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» باستى كوزدەگەنى – قوعامداعى قازاقتىلدى ورتانى بارىنشا كەڭەيتۋ، ونى تۇرمىستا عانا ەمەس، عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ، بيزنەس پەن الەۋمەتتىڭ تىلىنە اينالدىرۋ.

سونداي-اق بريفينگ بارىسىندا مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى نۇر­عيسا داۋە­شوۆ ۇلتتىق جوبا اياسىندا 20 ءىس-شارا ۇيىمداس­تى­رىلاتىنىن حابارلاسا، ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ادىلبەك قاباەۆ الداعى ۋاقىتتا «قازاق ءتىلى» مەن «قازاق ادەبيەتى» پاندەرىنىڭ بولەك وقىتىلاتىنىن مالىمدەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

مۇناي باعاسى ارزاندادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 13:23

ۇقساس جاڭالىقتار