ءۇش جىلدىق بيۋدجەت ماقۇلداندى

دەپۋتاتتار الدىندا 2022-2024 جىل­دارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جانە وسى جىلدارعا ارنالعان كەپىل­دەن­دىرىلگەن ترانسفەرت تۋرالى ۇلتتىق ەكونو­ميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ, قارجى ءمي­نيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ جانە ۇلتتىق بانكتىڭ توراعاسى ەربولات دوساەۆ بايانداما جاسادى.

رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى زاڭ جوباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرە­زي­دەن­تىنىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ تاپسىر­مالارى جانە پارتيانىڭ سايلاۋالدى باع­دارلاماسى نەگىزىندە ازىرلەندى. وسى رەتتە, ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعما­تۋلين جول كارتاسىنىڭ بارلىق تار­ماق­تارى ۋاقتىلى جانە تولىق قارجى­لان­دىرىلۋى ءتيىس ەكەنىن ايتتى. بۇل ماسەلە – نۇر­وتاندىق دەپۋتاتتاردىڭ تۇراقتى باقى­لاۋىندا. وسى ماقساتتا بيۋدجەت جوبا­سىن ماجىلىستە قاراۋ بارىسىندا الەۋ­مەتتىك ينفراقۇرىلىمدى سالۋ, قايتا جا­ڭارتۋ جانە جوندەۋ جونىندەگى جوبا­لارعا, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى سۋمەن جاب­دىقتاۋعا, وڭالتۋ ورتالىقتارىن سالۋعا ارنالعان شىعىستار ۇلعايتىلدى.

جالپى وتىرىستا  «2022-2024 جىل­دار­عا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. اتالعان قۇ­جات جونىندە ءبىرىنشى بولىپ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ بايانداما جاسادى. ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلار اسەر ەتكەن.

«رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسى مۇنايدىڭ باعاسى باررەلىنە 60 دوللار دەپ ەسەپتەلدى. مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 2022 جىلعى 87,9 ملن توننادان 2026 جىلى 107,4 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايا­دى. 2022 جىلى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ناق­تى ءوسۋى 3,9 پايىزدىق دەڭگەيگە جەتەدى دەپ بول­جان­عان. 2026 جىلى 5,2 پايىزعا ۇلعايادى. 2022 جىلى 87,1 ترلن تەڭگەگە ءوسىپ, 2026 جىلى نومينالدى ىشكى جالپى ءونىم 119,9 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. 2022 جىلى تاۋارلار ەكسپورتى 60,1 ملرد دوللار دەڭگەيىنە جەتەدى دەپ بولجانعان جانە 2026 جىلعا دەيىن 79,8 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايادى. تاۋارلار يمپورتى 2022 جىلى 40,8 ملرد دوللاردان 2026 جىلى 43,4 ملرد دوللارعا وسەدى», دەدى ءا.ەرعاليەۆ.

ءمينيستردىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەن­سەك, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ كىرىس­تەرى ترانسفەرتتەردى ەسەپكە الماعاندا 2022 جىلى بولجام بويىنشا – 9,2 ترلن تەڭگەنى, 2023 جىلى – 9,7 ترلن تەڭگەنى, 2024 جىلى 10,4 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. «كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتى 2022 جىلى – 2,4 ترلن تەڭگە, 2023 جىلى – 2,2 ترلن تەڭگە جانە 2024 جىلى 2,0 ترلن تەڭگە مولشەرىندە بەلگىلەۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بۇدان باسقا, ۇلتتىق قوردان 2022 جىلى 550 ملرد تەڭگە مولشەرىندە, 2023-2024 جىلدارى جىل سايىن 400 ملرد تەڭگەدەن نىسانالى ترانسفەرت تارتۋ ۇسىنىلادى. 2022 جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 3,3 پايىز دەڭگەيىندە, 2024 جىلى 2,5 پايىزعا تومەندەيدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

وسىلايشا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ شىعىستارى 2022 جىلى 15,9 ترلن تەڭگە, 2023 جىلى – 15,6 ترلن تەڭگە جانە 2024 جىلى 16,0 ترلن تەڭگەنى قۇراماق.

بۇدان كەيىن قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ ءسوز الدى. ونىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۇسىمدەرى بيىلعى جوسپارعا قاراعاندا 432 ملرد تەڭگەگە ۇلعايىپ, 2022 جىلعا 13 ترلن تەڭگەگە جەتەتىنى بولجانىپ وتىر. ايتا كەتەرلىگى, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تۇسەتىن مۇناي تۇسىمدەرىنىڭ ۇلەسى بىرتىندەپ ازايماق. «ماسەلەن, بيىل 43,6 پايىزدان 2024 جىلعا قاراي ول 28,6 پايىزعا دەيىن تومەندەيدى. ۇلتتىق قوردان بەرىلەتىن كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرت 2022 جىلى بيىلعى جىلمەن سالىستىرعاندا 300 ملرد تەڭگەگە, ال 2023 جانە 2024 جىلدارى تاعى 200 ملرد تەڭگەگە ازايتۋ جوسپارلانعان.

كەلەسى جىلعا ۇلتتىق قوردان بەرىلەتىن نىسانالى ترانسفەرت 550 ملرد تەڭگە جانە 2023-2024 جىلدارعا 400 ملرد تەڭگە مولشەرىندە بەلگىلەندى. مۇنايعا قاتىستى ەمەس تۇسىمدەردىڭ ۇلەسى بيىلعى 56,4 پايىزدان 2024 جىلعا قاراي 71,4 پايىزعا دەيىن وسەدى دەپ بولجانعان. بيۋدجەت تاپشىلىعى 2022 جىلى ىشكى جالپى ونىمگە 3,3 پايىزدان 2024 جىلى 2,5 پايىزعا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭمەن تومەندەمەك. شىعىستار كەلەسى جىلى 15,9 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى», دەدى مينيستر.

ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ سوزىنە قارا­عاندا, ءۇش جىلدىق كەزەڭدە الەۋمەتتىك سا­لا شىعىستارى 26,7 ترلن تەڭگەنى قۇ­راي­دى. سونىڭ ىشىندە 2022 جىلى بۇل كور­سەتكىش بيىلعى دەڭگەيىنە قاراعاندا 643,2 ملرد تەڭگەگە ۇلعايىپ, 8,1 ترلن تەڭ­گەگە جەتپەك. «بيۋدجەتتىڭ جالپى كولەمىندەگى بۇل شىعىستاردىڭ ۇلەسى ەندىگى جىلى 50,8 پايىزعا دەيىن وسەدى. شىعىستار كولەمىنىڭ كوپ بولىگى ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ مەن ولار­عا كومەك كورسەتۋگە باعىتتالعان. دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋعا ارنالعان شىعىستار 2022-2024 جىلدارى 5,7 ترلن تەڭگەنى, ونىڭ ىشىندە 2022 جىلعا 1,8 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. وسى قاراجات شەڭبەرىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن. ءبىلىم جانە عىلىم جۇيە­سىن دامىتۋعا 3 جىلعا 7 ترلن تەڭگە, ونىڭ ىشىندە 2022 جىلعا 1,8 ترلن تەڭگە كوز­دەلگەن. بۇل بيىل بولىنگەن قاراجاتتان 477,1 ملرد تەڭگەگە ارتىق. ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دارى پەداگوگتەرى مەن مەديتسينا قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەرۋگە 4,3 ترلن تەڭگە, ونىڭ ىشىندە 2022 جىلعا 1,1 ترلن تەڭگە قاراستىرىلىپ وتىر», دەدى ە.جا­ماۋباەۆ.

مينيستر كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سۇيەن­سەك, ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىن قول­داۋعا جانە دامىتۋعا ارنالعان شىعىستار ورتا مەرزىمدى كەزەڭدە 3,6 ترلن تەڭگەنى, ونىڭ ىشىندە 2022 جىلعا 2,0 ترلن تەڭگەنى قۇرايدى. قاراجات «نۇرلى جەر», «نۇرلى جول», «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025», «اگ­روونەركاسىپ كەشەنى» جانە باسقا دا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋعا دا جۇمسالادى.

ايتا كەتەرلىگى, زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ بارى­سىندا بىرقاتار تۇزەتۋ ەنگىزىلگەن ەكەن. ە.جاماۋباەۆتىڭ ايتۋىنشا, تۇزە­تۋ­لەردىڭ العاشقى لەگى مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ بيىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىنا قارجىلىق قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. «ماسەلەن, 2022 جىلعا ازاماتتىق قىز­مەتشىلەردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنىڭ ەڭبەكاقىلارىن كوتەرۋگە 143,4 ملرد تەڭگە سوماسىندا قاراجات كوزدەلگەن. 2023-2024 جىلدارعا ارنالعان قاجەتتىلىك 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت جوباسىن قالىپتاستىرۋ كەزىندە ەسكەرىلەدى. تۇزەتۋلەردىڭ ەكىنشى بلوگى دەپۋتاتتاردىڭ باستاماسىنا سايكەس حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە وڭىرلەردى دامىتۋعا باعىتتالعان. وسىلايشا, «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىن ىسكە اسىرۋعا, اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى تازا اۋىز سۋمەن, سۋ بۇرۋ قىزمەتتەرىمەن قام­تا­ماسىز ەتۋگە, سونداي-اق تۇرعىن ءۇي-شا­رۋاشىلىعىن دامىتۋعا قوسىمشا قارا­جات كوزدەلگەن. 2022 جىلى وڭىرلەرگە رەس­پۋب­ليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن شامامەن 4,7 ترلن تەڭگە بولىنەدى. بۇل جالپى بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ 29,3 پايىزىن قۇرايدى», دەدى مينيستر.

سونداي-اق ەسەپ كوميتەتىنىڭ ۇسى­نىس­تارى دا ەسكەرىلگەن. وسىلايشا, ونىڭ جالپى سوماسى ءۇش جىلعا 173,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. سونىڭ ىشىندە شى­عىس­تاردى 7,1 ملرد تەڭگەگە ازايتۋ دا كىرەدى.

بۇدان كەيىن ءسوز العان ۇلتتىق بانكتىڭ توراعاسى ەربولات دوساەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى 9 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ ءوسۋى 3,4 پايىز بولعان. «مۇنايدىڭ ورتاشا باعاسى باررەلىنە 68 دوللار دەڭگەيىندە قالىپتاستى. بۇل سەرپىن قازاقستان ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ وپتيميستىك ستسەناريىنە سايكەس كەلەدى. مۇنايدىڭ ورتاشا جىلدىق باعاسى ءبىر باررەل ءۇشىن 70 دوللارىنا جەتكەندە ۇلتتىق بانك ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ 2021 جىلى 3,7-4 پايىزعا وسەتىنىن بولجايدى. الەمدىك جانە ۇلتتىق ەكونوميكالاردىڭ وسىنداي تەز قالپىنا كەلۋىنە فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ باعدارلامالارى مەن جەڭىل اقشا-كرەديت تالاپتارى مۇمكىندىك بەردى. سونىمەن بىرگە بۇل فاكتورلار تۇتىنۋشىلىق سۇرا­نىستىڭ قالپىنا كەلۋىنە جانە الەمدەگى ينفلياتسيالىق قىسىمنىڭ ايتارلىقتاي وسۋىنە اكەلدى. جىل باسىنان بەرى باعانىڭ ءوسۋ تاريحي ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەردى جاڭارتىپ وتىر. الەمنىڭ ءىرى ەكو­نوميكا­لارىندا ينفلياتسيا 13 جىل­داعى ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەرگە جەتتى. اقش-تا 5,4 پايىزعا دەيىن, ەۋروپالىق وداق­تا 3,4 پايىزعا دەيىن ءوستى», دەدى ە.دوساەۆ.

ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى ەكىنشى جارتىجىلدىقتان باس­تاپ قازاقستاندا ينفلياتسيانىڭ وسۋىنە تۇتىنۋشىلىق بەلسەندىلىكتىڭ تەز قال­پى­نا كەلۋى, ەكونوميكانى فيسكالدىق ىنتا­لان­دىرۋدىڭ جالعاسۋى جانە جەكەلەگەن تاۋار نارىقتارىنداعى باعانىڭ تۇراق­سىزدىعى اسەر ەتكەن. «ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ءوسۋى نەگىزگى ينفلياتسياعا ىقپال ەتتى. بۇل سالا جالپى ينفلياتسيانىڭ جارتىسىنان كوبىنە ۇلەس قوسادى. ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى بيىلعى قىركۇيەكتە ۋاقىتشا جانە ورنىقتى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن 11,5 پايىزعا كوبەيدى. وسى جىلعى شىلدە-تامىزدا جاز ايلارىنا ءتان ەمەس جانە ۇزاق ساقتالاتىن كوكونىستەر (كارتوپ, ءسابىز, قىزىلشا) باعاسىنىڭ سوڭعى جىلدارداعى رەكورد ءوسۋى تىركەلدى. ەت, وسىمدىك مايى جانە قانت باعاسىنىڭ ءوسۋى ينفلياتسيانى جىلدامداتۋدىڭ تۇراقتى فاكتورى بولىپ وتىر», دەدى ە.دوساەۆ.

تۇتىنۋشىلىق بەلسەندىلىكتىڭ قالپىنا كەلۋى, جانار-جاعارماي جانە ۇزاق پايدالانىلاتىن تاۋارلار باعاسىنىڭ ءوسۋى سالدارىنان قازاقستاندا ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن ينفلياتسيا 7,5 پايىزعا وسكەن. ەلەكتر ەنەرگياسى, تۇرعىن ءۇيدى جالداۋ جانە كولىك قىزمەتتەرى باعاسىنىڭ ءوسۋى اقىلى قىزمەتتەر ينفلياتسياسىن 6,8 پايىز­عا جوعارىلاتقان. «ۇلتتىق بانك ەكونو­ميكاداعى سۇرانىستىڭ وسۋىنە جا­ۋاپ رە­تىندە دەزينفلياتسيالىق اقشا-كرەديت سايا­ساتىن جۇرگىزۋ اياسىندا شىلدەدە جانە قىركۇيەكتە بازالىق ستاۆكانى 9 پايىزدان 9,5 پايىزعا دەيىن ەكى رەت كوتەردى. سۇرانىس تاراپىنان ينفلياتسياعا قارسى قىسىم بيىلعى 8 ايدا تۇتىنۋ تاۋارلارى يمپورتىن 24 پايىزعا ءوسىردى. ۇلتتىق بانك باعا تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ساياساتتى جالعاستىرادى», دەدى ە.دوساەۆ.

سونداي-اق «قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنىڭ ۇلتتىق قورىنان 2022-2024 جىل­دارعا ارنالعان كەپىلدەندىرىلگەن ترانس­فەرت تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالدى. اتال­عان ماسەلە جونىندە ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى اسەت ەرعاليەۆ بايانداما جاسادى. «زاڭ جوباسى بيۋدجەت كودەكسىنىڭ 24-بابىنا سايكەس ازىرلەندى. ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە بەرىلەتىن كەپىل­دەندىرىلگەن ترانسفەرتتىڭ مولشەرىن 2022 جىلى 2,4 ترلن تەڭگە, 2023 جىلى 2,2 ترلن تەڭگە, 2024 جىلى 2 ترلن تەڭگەگە بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى. كەپىلدەندىرىلگەن ترانس­فەرتتى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ورتاق زەينەتاقىلاردى تولەۋگە جانە مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمدەرىنە باعىتتاۋ ۇسىنىلادى», دەدى اسەت ەرعاليەۆ.

ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىع­ماتۋلين 2022-2024 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋب­ليكالىق بيۋدجەتتىڭ جوباسىن ماقۇلداۋ بارىسىندا ءبىرىنشى كەزەكتە, ادەتتەگىدەي, الەۋمەتتىك مىندەتتەردى قارجىلاندىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلعانىن اتاپ ءوتتى. ن.نىعماتۋليننىڭ ايتۋىنشا, الداعى ءۇش جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت جوباسى مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋ­مەتتىك مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. سونداي-اق ەلدى دامىتۋ ماق­ساتتارىنا ساي كەلەدى, پاندەميادان كەيىنگى قالپىنا كەلتىرۋدىڭ كۇردەلى جاعداي­لارىن ەسكەرىپ جاسالعان. بۇل رەتتە دەپۋتات­تاردىڭ دا, ۇكىمەتتىڭ دە مىندەتى – بولىنگەن قاراجاتتىڭ ماقساتتى, اشىق ءارى ءتيىمدى يگەرىلۋىن باقىلاۋ.

سونىمەن قاتار بيۋدجەتتىك زاڭ جوبا­نى تالقىلاۋ بارىسىندا مەملەكەتتىڭ تۇ­راق­تى دامۋىنا ەكونوميكالىق جانە الەۋمەت­تىك احۋالعا قاتىستى سۇراقتار جان-جاق­تى قارالدى. ناتيجەسىندە, 2022-2024 جىل­دارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەتتى ماقۇلداۋ جونىندەگى قاۋلى قابىل­داندى. ء«بىز پارلامەنتتىڭ دە, ۇكىمەت­تىڭ دە الدىندا تۇرعان  ەڭ جاۋاپتى مىن­دەتتىڭ ءبىرى – ءۇش جىلدىق بيۋدجەتتى ماقۇل­دادىق. وسى ءۇش جىلدىق بيۋدجەتتە ءبىرىنشى كەزەكتە, ادەتتەگىدەي, الەۋمەتتىك مىن­دەت­تەردى قارجىلاندىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدا­رىلدى. شىن مانىندە, بيۋدجەتتىڭ جار­تىسى وسى سالاعا ارنالدى دەۋگە بولادى. سونىمەن بىرگە ەڭبەكپەن قامتۋ, كاسىپ­كەر­لىكتى قولداۋ, بيزنەستى دامىتۋ, اۋىل­دى وركەندەتۋ ىسىنە, باسقا دا سالا­لارعا ءتيىستى قاراجاتتار قارالدى. وسى­نىڭ ناتيجەسىندە ءبىز ەلىمىزدىڭ جانە حالقىمىزدىڭ الەۋمەتتىك ەكونوميكالىق باعىتىن ودان ءارى نىعايتۋعا تاعى ءبىر ناقتى قادام جاسادىق. ەندىگى باستى مىندەت – وسى قاراجاتتاردى جوسپارعا سايكەس, ءوز ۋاقىتىندا, ءتيىمدى پايدالانۋ. وسى جولدا ۇكىمەت دەپۋتاتتىق كورپۋسپەن بىرلەسە وتىرىپ, ناتيجەلى جۇمىس اتقارادى دەپ سەنەمىز», دەدى ءماجىلىس توراعاسى.

زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارىنا بىرقاتار سۇراق قويىپ, ءوز پىكىرلەرىمەن ءبولىستى. اتاپ ايتقاندا, دەپۋتاتتار ءۇش جىلدىق بيۋدجەت جوباسىندا مۇگەدەكتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا 79,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعانىن, وسى قاراجات ەسەبىنەن مۇگەدەك ادامدار تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلەتىنىنە توقتالدى. مۇنداي قۇرالداردىڭ قاتارىنا پرو­تەز­دەر, اربالار مەن ساناتوري-كۋرورت­تىق ەم الۋ كىرەدى. سونداي-اق 84 مىڭ تەح­نيكالىق كومپەنساتورلىق قۇرال, 9,6 مىڭ ەستۋ اپپاراتى, 16 مىڭ تيفلوتەحنيكالىق قۇرال جانە باسقالارى ساتىپ الىنباق.

دەپۋتاتتاردىڭ پىكىرىنشە, 2020 جىلدان بەرى اتالعان تاۋارلاردى ساتىپ الۋ «الەۋ­مەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر پورتا­لى» دەپ اتالاتىن مينيسترلىكتىڭ اقپاراتتىق جۇيەسى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلا­دى. بىراق تۇرعىندار كوپتەگەن پروبلە­ماعا تاپ كەلگەن. ماسەلەن, تاۋارلار ساپا­سىن وزدەرى انىقتاۋى ءتيىس. ەگەر اقاۋ تابىل­عان جاعدايدا, قايتارۋ ماسەلەسىن دە ءوز ەسە­بىنەن شەشۋى ءتيىس. وسىعان بايلانىس­تى دەپۋتاتتار ءتيىستى مينيسترلىك باسشىسىنا ساۋال قويىپ, ساپالى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن كوتەردى.