ەكونوميكا • 14 قازان، 2021

ديزەل وتىنى: جەتكىزىلىم تۇراقتالسا، باعا قالپىنا كەلەدى

102 رەت كورسەتىلدى

2021 جىلى 4،9 ملن توننا ديزەل وتىنىن ءوندىرۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل – 2015 جىلدان بەرى تىركەلگەن ەڭ جوعارى كورسەتكىش. الايدا وندىرىسكە اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ جىل باسىندا جوسپارسىز توقتاپ قالۋى تەرىس اسەر ەتكەن. سونىڭ سالدارىنان زاۋىت سوڭعى 8 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بەكىتىلگەن جوسپاردان 239 مىڭ توننا ديزەلدى از وندىرگەن.

ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى اسەت ماعاۋوۆتىڭ مالىمەتىنشە، وسى جىلدىڭ تامىز-قىركۇيەك اي­­لارىندا ديزەل وتە كوپ تۇتى­نىل­دى. تامىز ايىندا 520 مىڭ تون­نا پايدالانىلدى. قىركۇيەك ايىن­داعى كورسەتكىش تە وسى شامادا.

ونىڭ سوزىنەن ۇققانىمىز، ديزەلدىڭ كوپ تۇتىنىلۋىنا قازاق­ستاننىڭ ىشكى نارىعىنداعى باعانىڭ تومەندىگى اسەر ەتكەن.

– ديزەل باعاسىنىڭ تومەن­دىگىنە بايلانىستى وسى جىلدىڭ تامىز ايىنىڭ باسىنان اتالعان وتىن ءتۇرىنىڭ قورى كۇرت تومەندەي باستادى. ماسەلەن، تامىز ايىنىڭ باسىندا بىزدەگى ديزەل وتىنىنىڭ قورى شامامەن 250 مىڭ توننانى قۇرادى. قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىنا قاراي وتىن قورى 200 مىڭ توننا دەڭگەيىندە بولدى. يمپورت جازدا 26 مىڭ توننانى قۇرادى. رەسەيدەن شامامەن 500 مىڭ توننا ديزەل وتىنىن يمپورتتاۋعا مۇمكىندىك بار ەكەنىن ەسكەرسەك، 26 مىڭ توننا دەگەن كوپ ەمەس، – دەدى ءا.ماعاۋوۆ.

وسى جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قو­رى­تىن­دىسى بويىنشا ديزەل­دىڭ ورتاشا باعاسى ليترىنە 188 تەڭگەنى قۇراعان. الايدا سوڭعى ۋاقىتتا باعا 208 تەڭگەدەن 330 تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلدى. ال 2019 جىلى ورتاشا باعا 193 تەڭگەنى قۇ­را­عان. 2019-2020 جىلدارى قىسقى ديزەل وتىنىنىڭ باعا­سى ليترىنە 255-270 تەڭگە ارالىعىندا قۇبىل­عان. ۆيتسە-مينيستر جەتكىزىلىم جاعدايى تۇراق­تالسا، باعا دا قالپىنا كەلە­دى دەپ سەندىردى.

– ىشكى نارىقتى ديزەل وتىنىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قابىلداندى. ماسەلەن، اۆتوموبيلمەن مۇناي ونىمدەرىن اكەتۋگە تىيىم سالىندى. ءساۋىر ايى­نان باستاپ ديزەل وتىنىنىڭ ەكس­پورتى توقتاتىلدى. اتىراۋ مۇ­ناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ جوسپارلى جون­دەۋى 2022 جىلعا اۋىستىرىل­دى. اتىراۋداعى زاۋىت پەن «پەترو­قا­زاقستان ويل پروداكتس» سەرىك­تەس­تىگى قوسىمشا جۇكتەمە الدى. بۇل شامامەن 29 مىڭ توننا ديزەل وتىنىنا تەڭ. پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى مۇنايدى باستاپقى وڭدەۋ كەشەنىن جوندەۋ مەرزىمىن شەگەردى، – دەپ ناقتىلادى ۆيتسە-مينيستر.

ونىڭ ايتۋىنشا، كەدەندىك ستاتيستيكا قىركۇيەك ايىندا يمپورت 17 مىڭ تونناعا تەڭ بولعانىن كورسەتكەن. ال قازان ايىنىڭ 8 كۇنىندە شەكارا ارقىلى 32 مىڭ توننا ديزەل وتىنى وتكەن.

– 11 قازانداعى جاعداي بو­يىنشا ديزەل وتىنىنىڭ جالپى قالدىعى 215 مىڭ تونناعا تەڭ. ونىڭ ىشىندە مۇناي بازالارىندا 123،4 مىڭ توننا ءونىم بار. قابىلدانعان شارالاردى، سونداي-اق وسى جىلدىڭ قازان ايىندا 330 مىڭ توننا كولەمىندە ديزەل وتىنىن ءوندىرۋدى جانە 80-100 مىڭ توننا كولەمىندە يمپورتتىق جەتكىزىلىمدەردى ەسكەرسەك، ىشكى نارىقتاعى جاعداي تۇراقتالادى. ءبىر اي بۇرىنعى، ياعني 10 قىركۇيەكتەگى جاعداي بويىنشا مۇناي بازالارىنداعى قالدىق 128،3 مىڭ توننانى قۇرادى. قازىرگى كورسەتكىشپەن شامالاس. بىراق ول ۋاقىتتا مۇنداي جوعارى سۇرانىس بولعان جوق، – دەپ ءتۇسىندىردى ءا.ماعاۋوۆ.

وسىعان بايلانىستى ديزەل وتىنىنىڭ قولدا بار قورىن جەدەل مونيتورينگىلەۋ ءۇشىن مينيسترلىك ەلىمىزدەگى مۇناي بازالارىن اۆتوماتتى ولشەۋىشتەرمەن جابدىقتاۋ ماسەلەسىن كوتەرۋدە. بۇل ارقىلى جانار-جاعارماي قالدىقتارىنىڭ دەڭگەيىن ناقتى قاداعالاۋعا مۇم­كىن­دىك بار. سونداي-اق ۆەدومست­ۆو قارجى مينيسترلىگى قار­جىلىق مونيتورينگ اگەنت­تىگىمەن جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن بىرلەسىپ، ءىرى مۇناي بازالارىندا ديزەل وتىنىن وتكىزۋدى جاساندى شەكتەۋ تۇرعىسىنان تەكسەرۋ جۇرگىزۋ قاجەت دەپ سانايدى.

ەسكە سالا كەتەيىك، قىر­كۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا ەلىمىز­دىڭ بىر­نەشە وڭىرىندە ديزەل وتى­نى­نىڭ تاپشىلىعى بايقالىپ، باعا­سى كۇرت ءوستى. بۇل تۋرالى العاش بولىپ جۇك كولىگىن جۇرگىزۋشىلەر دابىل قاقتى. جانار-جاعارماي قۇيۋ ستانسالارىندا ۇزىن-سونار كەزەك قالىپتاستى.

ءا.ماعاۋوۆ بەنزين نارىعىن­داعى جاعداي تۇراقتى دەپ مالىمدەدى.

– قازان ايىندا ءبىز شامامەن 304 مىڭ توننا اي-92 بەنزينىن ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ونىڭ ىشىندە اتىراۋ زاۋىتىندا – 130 مىڭ توننا، شىمكەنت زاۋىتىندا – 153 مىڭ توننا، پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتىندا 20 مىڭ توننا وندىرىلەدى. ايدىڭ باسىندا شامامەن 230 مىڭ توننا قالدىق بارى بەلگىلى بولدى. بۇل تۇتىنۋشىلاردىڭ سۇرانى­سىن قاناعاتتاندىرۋعا جەتكىلىك­تى. تۇتىنۋ كولەمى 340 مىڭ توننا دەڭ­گەيىندە باعالانىپ وتىر. قازان ايىنان تارىقپاي وتەمىز. قارا­شا-جەلتوقسان ايلارىندا ەكسپورتتىق كولەم پايدا بولۋى دا مۇمكىن، – دەدى ۆيتسە-مينيستر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ديلليان ۋايت قاھارىنا ءمىندى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 19:10

سينگاپۋردىڭ سوڭعى اۋىلى

الەم • بۇگىن، 17:55

پەتر يان ۇزدىكتەر قاتارىنا ەندى

جەكپە-جەك • بۇگىن، 16:05

ۇقساس جاڭالىقتار