بۇل رەتتە, فينليانديا, وڭتۇستىك كورەيا, شۆەتسيا, اقش سياقتى وزىق ەلدەردە يپوتەكالىق ونىمدەردى تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيى 30%-دان ءسال عانا اسادى. ۇلىبريتانيادا-55%.
ءبارىن رەت-رەتىمەن قاراستىرايىق. بۇۇ-نىڭ 2020 جىلعى زەرتتەۋىندە ولاردا ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ (E-Government Development Index) دامۋ دارەجەسى بويىنشا 193 ەل قارالدى. بۇل يندەكس ورتاشا اريفمەتيكالىق ءۇش كورسەتكىشتەن تۇرادى: ونلاين-قىزمەتتەردىڭ كەڭدىگى مەن ساپاسى, تەلەكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋ دەڭگەيى جانە ادامي كاپيتالدىڭ كولەمى.
ەڭ تسيفرلانعان مەملەكەتتەر رەيتينگىندە دانيا, وڭتۇستىك كورەيا, ەستونيا, فينليانديا, اۆستراليا, شۆەتسيا, ۇلىبريتانيا, جاڭا زەلانديا, اقش جانە نيدەرلاندى كوش باستاپ تۇر. قازاقستان 29-ورىنعا جايعاستى, بۇل رەتتە تمد ەلدەرى اراسىندا ءبىرىنشى ورىنعا يە بولدى.
يپوتەكالىق قارىز الۋ پروتسەسىن تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن جوعارىدا اتالعان ەلدەردە ديدجيتاليزاتسيا بويىنشا ۇزدىك بانكتەر زەرتتەلدى. يپوتەكا الۋدىڭ كەلەسى كەزەڭدەرى قارالىپ سىنالدى: ءوتىنىم ‒ الدىن الا ماقۇلداۋ ‒ تۇرعىن ءۇيدى باعالاۋ ‒ شەشىم ‒ مامىلەنى راسىمدەۋ ‒ قۇجاتتارعا قول قويۋ ‒ كەپىلدى تىركەۋ ‒ سول ساتتە بەرۋ ‒ كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ. تالداۋ كورسەتكەندەي, حالىقارالىق مىسالداردا ونلاين پروتسەستەر وفلاين رەجيمىمەن بىرىكتىرىلگەندە گيبريدتى سىزبا قولدانىلادى.
قازاقستاندىق تسيفرلىق يپوتەكادا ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتىنا قول قويۋ ءۇشىن نوتاريۋسپەن كەزدەسۋ قاجەت بولعاننان باسقا بارلىق كەزەڭدەر تسيفرلاندىرىلعان. بۇنى قازاقستان زاڭناماسىنا سايكەس قاشىقتان جاساۋعا بولمايدى. بىراق سوڭعى قاداممەن دە يپوتەكانى راسىمدەۋ ءبىر كۇن ۋاقىتتى الادى. قاعاز قۇجاتتار تالاپ ەتىلمەيدى - جۇيەنىڭ ءوزى ولاردى مەملەكەتتىك قورلاردان جينايدى, جىلجىمايتىن م ۇلىكتى باعالاۋ ونلاين جۇرگىزىلەدى, كەپىل قاشىقتان تىركەلەدى, ال ەلەكتروندىق-تسيفرلىق قولتاڭبانى وسى پروتسەسس بارىسىندا شىعارۋعا بولادى.
جاقىندا بۇل ءونىم قازاقستان مەن رەسەي پرەمەر-مينيسترلەرى اسقار مامين مەن ميحايل ميشۋستينگە ۇسىنىلدى. رف-دا ولار وسى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باستاپ ەكسپەريمەنتالدىق تۇردە يپوتەكا الۋدى جەدەلدەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
دامىعان ەلدەر مەن قازاقستانداعى يپوتەكانى تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيى
|
مەملەكەت |
بانك |
يپوتەكانى تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيى |
تسيفرلاندىرىلعان كەزەڭدەرى |
|
قازاقستان |
Freedom Finance Bank |
90% |
نوتاريۋستا ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتىن راسىمدەۋدەن باسقا (قر زاڭناماسىنىڭ تالاپتارى), بارلىعى ونلاين وتەدى |
|
ۇلىبريتانيا |
Molo Finance |
55% |
ءوتىنىم, الدىن الا ماقۇلداۋ, تۇرعىن-ءۇيدى باعالاۋ, قۇجاتتارعا قول قويۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
جاڭا زەلانديا |
Heartland Bank |
44% |
ءوتىنىم, الدىن الا ماقۇلداۋ, قۇجاتتارعا قول قويۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
ەستونيا |
SEB BANK |
44% |
ءوتىنىم, مامىلەنى راسىمدەۋ, قۇجاتتارعا قول قويۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
نيدەرلاندى |
bijBouve |
44% |
ءوتىنىم, الدىن الا ماقۇلداۋ, قۇجاتتارعا قول قويۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
شۆەتسيا |
SBAB Bank |
33% |
ءوتىنىم, الدىن الا ماقۇلداۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
وڭتۇستىك كورەيا |
K-Bank |
33% |
ءوتىنىم, الدىن الا ماقۇلداۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
اقش |
Better |
33% |
ءوتىنىم, الدىن الا ماقۇلداۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
فينليانديا |
Nordea Bank |
33% |
ءوتىنىم, قۇجاتتارعا قول قويۋ, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
دانيا |
Nykredit |
22% |
ءوتىنىم, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |
|
اۆستراليا |
Commonwealth Bank |
22% |
ءوتىنىم, كەيىنگى قىزمەت كورسەتۋ |