بيىلعى نوبەل ادەبيەت سىيلىعىنىڭ يەگەرى جەتىنشى قازان كۇنى جاريالانادى.
جىل سايىن جەڭىمپازدار ادامزاتقا, قوعامعا ۇلەس قوسقان ىزگىلىكتەرى ءۇشىن ماراپاتتالادى. ادەبيەت سالاسىنداعى بۇل سىيلىق قالام ۇستاعان كەز كەلگەن قالامگەر ءۇشىن ەڭ ۇلكەن سىيلىقتىڭ ءبىرى. سونىمەن, 2021 جىلعى ادەبيەت سالاسىنداعى نوبەل سىيلىعىنا كىم لايىقتى, كىم الادى دەگەن از-كەم بولجام جاساپ كورەلىك.
2021 جىلى نوبەل ادەبيەت سىيلىعى كىمگە بەرىلەتىنى تۋرالى الۋان ءتۇرلى بولجامدار بار, بىرەۋ وسىعان دەيىن ءتورت رەت ۇسىنىلعان جاپون جازۋشىسى مۋراكامي الادى دەسە, ەندى بىرەۋلەرى كانادالىق اقىن ەنن كارسوندى كورسەتىپ جاتىر. ەكەۋى دە لايىقتى. ال وزگەلەر ءوزىنىڭ ءسۇيىپ وقيتىن اۆتورلارىن اتاۋدا. ءتىپتى, توقسان ەكى جاستاعى پولياك جازۋشىسى ميلان كۇندەرانىڭ دا اتى اتالىپ ءجۇر. ال بىزگە بەيتانىس بولىپ كەلگەن كەنيا جازۋشىسى نگۋگي ۋا تيونگودا وسى سىيلىقتان دامەلى. شىعارمالارى الەم تىلدەرىنە الدەقاشان اۋدارىلىپ, كىتاپ بولىپ شىققان كەنيالىق قالامگەردىڭ باعى جانۋى دا بەك مۇمكىن. ونىڭ «جىلاما, بالاقاي», «اساۋ وزەننىڭ ەكى جاعى», «ون ءتۇيىر بيداي» سياقتى تانىمال كىتاپتارى بار. ال رەسەي اقىنى ليۋدميلا ۋليتسكايا, سومالي جازۋشىسى نۇرۋددين فاراح قاتارلىلار شۆەد اكادەمياسىنىڭ نازارىندا تۇرعان ۇمىتكەرلەر دەۋگە بولادى. وڭتۇستىك كورەيا اقىنى كو ىن دا سىيلىق الۋعا ءتيىستى اقىنىنڭ ءبىرى. ازيالىق قالامگەرلەردەن قىتاي جازۋشىلارى سان شۋە, يان ليانكى, شي شي, ءۇي حۋالار باستى تىزىمدە بار بولىپ شىقتى.
بولجامىمىز بويىنشا, كانادانىڭ قوس اقىنى مارگارەت ەتۆۋد پەن ەنن كارسوننىڭ ءبىرى بيىلعى نوبەل ادەبيەت سىيلىعىنىڭ ۇمىتكەرلەرى بولا الادى. وسىعان دەيىن ون سەگىز رومان, ون سەگىز جىر جيناعىن باسپادان شىعارعان مارگارەت ەتۆۋدتىڭ دەسى دە, بەدەلى مەن قاۋقارى دا ءنان سىيلىقتىڭ تورىنەن كورىنۋگە ابدەن لايىق. ونىڭ ديستوپيالىق ستيلدەگى «قولبالانىڭ ەرتەگىسى» اتتى رومانى دۇنيەجۇزى وقىرماندارىن تاڭداي قاقتىرعان. ال «مىسىقتىڭ كوزى» رومانى دا ۇلكەن سىيلىقتاردى ەنشىلەگەن. وسى تۇرعىدان ونىڭ ۇپايى تولىق بولىپ, جەڭىمپاز اتانىپ كەتپەسىنە كىم كەپىل؟ ال ەنن كارسون دا تالانتتى تۇلعا. «قىزىلدىڭ ءومىربايانى», «بوس ۋاقىتتاعى ادام», ء«مىنسىز كۇيەۋ» سياقتى جىر جيناقتاردىڭ اۆتورى. ونىڭ دا وسىعان دەيىن ەنشىلەگەن ادەبي سىيلىقتارى جەتەرلىك. سول ءۇشىن ەنن كارسون دا لاۋرەات اتانۋى ابدەن مۇمكىن.
ال الەمدىك كەيبىر ۇلكەن اقپارات قۇرالدارى فرانتسۋز جازۋشىسى ەنني ەرنو 2021 جىلعى نوبەل ادەبيەت سىيلىعىن الۋى مۇمكىن دەگەن بولجام جاساپ وتىر. سەكسەننىڭ سەڭگىرىندەگى ەنني دە وسال قالامگەر ەمەس. اقسۇيەكتەر وتباسىندا ەرجەتىپ, شىعارماشىلىقتا كەرەمەت تابىستارعا قول جەتكىزگەن ونىڭ الماعان سىيلىعى كەمدە كەم. «ۇيات», ء«بىر ايەلدىڭ حيكاياسى», «تازارتۋ» سياقتى شىعارمالارى وقىرماننىڭ جاقسى باعاسىن العان.
بۇگىندە فرانتسيا ازاماتى سانالاتىن ماريس كوندە دە وسى سىيلىققا ۇمىتكەرلەردىڭ ءبىرى. قارتايدىق دەپ قالامىن تاستاماعان كوندە جاھان وقىرماندارىنا ابدەن تانىس. بۇلاي دەيتىنىمىز, ونىڭ شىعارمالارى افريكاداعى قۇلدىق ءھام كولونيالىق جۇيە تۋرالى ءسوز قوزعايدى. العاشقى رومانىنىڭ ءوزى داۋ تۋدىرىپ, التى ايدان كەيىن كۇللى سورەلەردەن جينالعان ەدى. مۇنداعى سەبەپ, ونىڭ بۇل شىعارماسى افريكانىڭ ءسوتسياليزىمىن سىنعا الادى. ونىڭ «مانگروۆتى كەسىپ ءوتۋ», «مەن تيتۋبا» سياقتى تۋىندىلارى بار ەكەنىن وقىرماننىڭ ەسىنە سالامىز.
مەيلى, كىم السا دا, ارىسىن ايتقاندا, ادامزاتقا, بەرىسىن ايتقاندا ادەبيەتكە جاڭالىق اكەلگەن, ۇلەس قوسقان قالامگەر السا ەكەن. جىل سايىن وسى الپاۋىت سىيلىق بەرىلەر تۇستا ءبىزدىڭ كوكەيىمىزدە «قازاق جازۋشىسى قاشان نوبەل الادى؟» دەگەن ۇلى ساۋال تۇرادى. مۇمكىن, بۇل سۇراق ءسىزدىڭ دە ويىڭىزدا بار.
