ءCىز نە دەيسىز؟

شەگىرتكەمەن كۇرەسكە دە تەندەر جاريالاندى كوپ كەشىكپەي كوكتەمگى ەگىس جۇمىستارى باستالماق. وسى ورايدا استىق وسىرۋشىلەرگە كەدەرگى كەلتىرەتىن جايتتەر دە جەتكىلىكتى. سونىڭ ءبىرى – شەگىرتكە. جولىنداعىسىن جايپاپ جۇرە بەرەتىن بۇل جاندىككە الىس-جاقىن شەكارا دەگەنىڭىز تۇك تە ەمەس. وڭىردەگى بيىلعى جاعداي قالاي, شەگىرتكە بوي بەرمەي كەتىپ جۇرمەي مە؟ “ەگەمەن قازاقستاننىڭ” باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ءتىلشىسى تەمىر قۇسايىن باتىس قازاقستان وبلىستىق اۋماقتىق ينسپەكتسياسى وسىمدىك قورعاۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى فايزوللا تولەگەنوۆكە: – ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟ – اقجايىق ايماعىندا كەز­دە­سەتىن شەگىرتكەلەر نەگىزىنەن ءۇيىرلى جانە ساياق بولىپ ەكىگە ءبو­لىنەدى. 2008 جىلدان بەرى وبلىس اۋماعىندا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنا, شابىندىق پەن جايىلىمعا شاشەتەكتەن زيان كەلتىرەتىن ساياق شەگىرتكە كوبەيىپ كەلەدى. وتكەن جىلى كۇزدە ءجۇر­گىزىلگەن زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە بيىل وبلىس بويىنشا ساياق شە­گىرتكەلەر كوپ جايلاعان 62,5 مىڭ گەكتەر اۋماقتى حيميالىق ءوڭ­دەۋدەن وتكىزۋ قاجەت بولىپ تۇر. بۇل ءۇشىن وعان وبلىستىق بيۋد­جەتتەن 30 ميلليون تەڭگە ءبو­لىن­دى. وسىعان وراي وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى ساياق شەگىرتكەگە قارسى كۇرەس شارا­لا­رىن الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جونىندە تەندەر جاريالادى. رەسپۋبليكالىق فيتوساني­تاريالىق زەرتتەۋ جانە بولجاۋ ادىستەمەلىك ورتالىعى مەملەكەت­تىك باسقارماسىنىڭ وبلىستىق بولىمشەسى وسى كۇندەردە كوكتەمگى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. شالعايداعى بوكەي ورداسى, جا­ڭاقالا اۋداندارىندا يتاليالىق پرۋس كۇبىرشەگى ءبىر شارشى مەتر­گە 1-10 دانامەن “قونىستانىپ­تى”. ونىڭ ءار كۇبىرشەگىنەن كەيىن 22-25 جۇمىرتقا شىعادى. ال شەگىرتكەنىڭ ءۇيىرلى تۇرىنە كىرەتىن ازيالىق نوبايى جاڭا­قا­لا, كازتالوۆ اۋداندارىندا 1 شارشى مەترگە ارقايسىسىنان كۇنى ەرتەڭ 40-60 دەرناسىپ شىعاتىن ءبىر-ەكى كۇبىرشەكتەن كەلىپ تۇر. شەگىرتكە – كۇن قىزا كەلە كو­بەيەتىن جاندىك. وسىعان بايلانىستى شەگىرتكە جونىندەگى مالىمەت وزگەرىپ تۇرادى. ونىڭ ۇستىنە كەيبىر اۋدانداردا بيىل ىلعال مول بولدى. سوندىقتان شەگىرتكەنىڭ كوبەيەتىن كەزى ءالى الدا. مۇنداي جاعدايدا قوسىمشا كۇرەس شارالارى بەلگىلەنبەك. ورال.