حيميا سالاسىنىڭ ساراپشىلارى, كاسىپورىنداردىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان ءىس-شارادا نەگىزگى ماسەلەلەر مەن ۇسىنىستار تالقىلاندى.
يندۋستريالىق دامۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولجاس الىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, حيميا ونەركاسىبى – ەكونوميكانىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزدى سەگمەنتتەرىنىڭ ءبىرى. ويتكەنى حيميالىق ونىمدەر كوپتەگەن سالادا قولدانىلادى.
– وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستانداعى حيميالىق ءونىم ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 469 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. 2019 جىلعى كورسەتكىش تە وسىمەن شامالاس – 466,2 ملرد تەڭگە. ال 2021 جىلدىڭ 7 ايىنداعى كورسەتكىش 294,2 ملرد تەڭگەگە تەڭ, – دەدى ولجاس الىبەكوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, سالا كاسىپورىندارى ىشكى نارىقتى قامتىپ قانا قويماي, ەكسپورتتىق نارىقتارعا دا شىعادى. ماسەلەن, بىلتىر ەكسپورت كولەمى 922 ملن دوللاردى قۇراعان. ال 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنداعى ەكسپورت كولەمى 458,2 ملرد تەڭگەگە تەڭ. حيميالىق ءونىمنىڭ نەگىزگى بولىگى رەسەيگە (18,1 پايىز), قىتايعا (9,9 پايىز) جانە وزبەكستانعا (6,9 پايىز) جىبەرىلەدى.
سوڭعى جىلدارى حيميا نارىعىنداعى ينۆەستيتسيالىق بەلسەندىلىك ارتىپ كەلەدى. ايتالىق, 2020 جىلى ينۆەستيتسيالار 84 پايىزعا (298,1 ملرد تەڭگەگە دەيىن) وسكەن. وسى جىلدىڭ جەتى ايىندا ينۆەستيتسيا كولەمى 5,1 ەسە, 315,6 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايعان. كورسەتكىشتەردىڭ ءوسۋى اتىراۋ وبلىسىنداعى مۇناي-گاز-حيميا كەشەنى قۇرىلىسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندەگى قۇرىلىسىمەن بايلانىستى.
و.الىبەكوۆ اتاپ وتكەندەي, 2010 جىلدان باستاپ يندۋستريالىق باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ حيميا ونەركاسىبىن دامىتۋعا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرگەن. وسى كەزەڭدە شامامەن 5,5 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 137,1 ملرد تەڭگەگە 83 جوبا ىسكە اسىرىلعان.
KAZHIMPROM قازاقستان حيميا ونەركاسىبى وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى ولەگ پاكتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى حيميا ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسى 0,25 پايىزعا تەڭ. بۇل باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعاندا كوپ تومەن. ماسەلەن, اتالعان كورسەتكىش رەسەيدە – 2, ازەربايجاندا – 5, وزبەكستاندا – 1, كورەيادا – 1,6, اقش-تا – 2, قىتايدا – 8, گەرمانيادا 10 پايىزدى قۇرايدى. بۇل رەتتە قازاقستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىم كولەمىندەگى حيميا ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسىن 2,5-3 پايىزعا دەيىن وسىرۋگە مۇمكىندىگى بار.
– سالانىڭ دامۋىن تەجەيتىن نەگىزگى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – شيكىزاتقا قولجەتىمدىلىكتىڭ شەكتەۋلىلىگى. سونىمەن قاتار مەتانول, اممياك, ەتيلەن, پروپيلەن, بەنزول, ەتيلەن توتىعى, كاۋستيكالىق سودا سەكىلدى بىرقاتار بازالىق حيميالىق ونىمدەرگە بيزنەستىڭ قولى جەتە بەرمەيدى. وڭدەۋ ونەركاسىبى جوبالارىن قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋعا قاتىستى دا ماسەلەلەر بار. بۇلاردى شەشۋ ءۇشىن قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگەرىس ەنگىزۋ قاجەت. ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتار بازاسىندا جانە باسقا دا الاڭداردا مەملەكەت ەسەبىنەن ونىمدەر ءوندىرىسىن ۇيىمداستىرۋ كەرەك. ونەركاسىپتى دامىتۋ قورى ارقىلى قولجەتىمدى قارجىلاندىرۋ قۇرالدارىن ۇسىنۋ, ونەركاسىپتىك گرانتتار بەرۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى قارجىلاندىرۋ ارقىلى دا سالاداعى ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بار, – دەيدى و.پاك.
QazIndustry ورتالىعىنىڭ وكىلى سالتانات ۇيسىمباەۆانىڭ ايتۋىنشا, COVID-19 پاندەمياسى الەمدىك ونەركاسىپتىڭ جاعدايىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتكەن.
