قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

تاعدىرى تەمىردەي شىڭداعان قايراتكەر

113 رەت كورسەتىلدى

نىعمەتجان ەسەنعارين ەسىمى تەك رەسپۋبليكاعا عانا ەمەس، ودان تىسقارى جەرلەردە دە جاقسى تانىس. ءوزىنىڭ ەڭبەك جولىن قاراپايىم بايلانىس مونتەرى رەتىندە باستاعان ول تىنباي ىزدەنۋىنىڭ ارقاسىندا كسرو جول قاتىناستارى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى، ودان كەيىن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ العاشقى كولىك ءمينيسترى، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى دەڭگەيىنە دەيىن كوتەرىلدى.

نىعمەتجان ەسەنعارين ۇلكەن جەتىس­ت­ىكتەرگە جەتۋ ءۇشىن الدىنا ماق­سات قويا ءبىلدى جانە سول ويعا العان­د­ارىن جۇزەگە اسىرا دا الدى. ونىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى مەن ءوز ىسىنە دەگەن ادالدىعى ەلدىڭ يگىلىگى جولىنداعى اۋىر مىندەتتەردى اتقارۋ كەزىندە، اسىرەسە تەمىر جول سالا­سىندا قالىپتاسىپ قالعان پروبلەمالاردى شەشۋدە ايقىن كورىنىس تاپتى. ونىڭ ءجۇرىپ وتكەن ءومىر جولى – مەملەكەت مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋ­دىڭ شىنايى ۇلگىسى.

اتا-اناسىنىڭ تۋعان جەرى – سول­تۇستىك قازاقستان وبلىسى. بىراق وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلداردىڭ سوڭىن­دا­عى قۋعىن-سۇرگىنگە بايلانىستى ولار رەسەيگە قونىس اۋدارۋعا ءماجبۇر بولدى. تۇڭعىشتارى نىعمەتجان 1941 جىلى 29 قىركۇيەكتە چەليابى وب­لى­سىنىڭ بۋرينو اۋىلىندا دۇنيە­گە كەلدى.

اكەسى قايتقاندا ول نەبارى 11 جاس­تا ەدى. وتباسى ول كەزدەردە قوس­تا­ناي وبلىسىنىڭ سەميوزەرنوە اۋىلىنا كوشىپ كەلگەن ەدى.

اناسى زىليحا ون ساۋساعىنان ونەرى تامعان شەبەر بولعان: كيىم تىگىپ، كىلەم دە توقىعان. مەكتەپتەن كەل­گەن بالالارى انالارىنا قولعا­بىس ەتىپ، ءۇي شارۋاشىلىعىن جۇر­گى­زىپ، مال ۇستادى.

7-سىنىپتان باستاپ نىعمەتجان ەڭبەككە ارالاستى. جازعى دەمالىسقا شىعا سالىسىمەن جالعىز اناسىنا بولىسۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ، تىنىم تاپپايتىن. ەڭبەك مايدانىندا شىڭدالا ءجۇرىپ، ءبىلىم الۋدى دا ەستەن شىعارمادى. جاستايىنان اۋدان­­دىق كىتاپحانانىڭ بۇكىل كىتاپ­­تارىن وقۋعا دەن قويدى. مەك­تەپ­تى وزات وقۋشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اياقتادى. ءبىر جىلدان كەيىن ورال ەلەكتر­و­م­ەحانيكالىق كولىك ينجە­نەر­لەرى ينستيتۋتىنىڭ اۆتوماتيكا، تەلەمەحانيكا جانە بايلانىس فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى.

ء«بىزدىڭ زامانداستارىمىزدىڭ ىشىندە تالانتتى جاستار كوپ بول­دى. ولاردىڭ كوبى وتباسىنا كو­مەك­­تەسۋ قامىمەن ءجۇرىپ، دارىنىن شىڭداۋعا، ءبىلىمىن ءارى قاراي دا­مىتۋعا مۇمكىندىگى بولمادى. ال مەن قانداي قيىندىق بولسا دا وقۋ­دان قول ۇزبەۋگە تىرىستىم»، دەپ ەسكە الادى سول كەزدى نىعمەتجان قا­باتاي ۇلى.

ينستيتۋتتى بىتىرگەننەن كەيىن ول تسەلينوگراد بەلگى بەرۋ جانە باي­لانىس ديستانتسياسىنىڭ بايلانىس مونتەرى، ەلەكترمەحانيگى رەتىندە ەڭبەك جولىن باستادى. بىراق كوپ ۇزاماي اسكەرگە شاقى­رىلدى. اسكەري بورىشىن وتەپ كەل­گەننەن كەيىن بۇرىنعى جۇمى­سى­نا قايتا ورالدى. ىلكىمدى ىستەرى­مەن كوزگە تۇسكەن جىگەرلى ازامات كوپ ۇزاماي باس ينجەنەر بولىپ تا­عايىندالدى. تەمىرجول كولى­گىن­دە­گى جاڭاشىلدىقتىڭ ءبارى دە سول كەزدە تسەلينوگراد تورابىندا جانە وعان ىرگەلەس ۋچاسكەلەردە ەنگىزىلىپ جاتقان. باس ينجەنەر تسەلينوگراد – جالتىر ەلەكترلەندىرۋ ۋچاسكەسىندە اۆتو­ماتيكا جانە بايلانىس جۇيە­لە­رىن قايتا جاڭارتۋ بويىنشا جۇ­مىس­تى ويداعىداي ۇيىمداستىرا ءبىلدى. وسى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا ول قاراماعىندا ءتورت ديستانتسياسى بار تسەلينوگراد تەمىر جول بولىمشەسى بايلانىس ءبولىمىنىڭ باسشىلىعىنا شاقىرىلدى.

«مەن بارىنشا ادال بولۋعا تىرىس­تىم، بىلمەگەنىمدى اعا بۋىن ارىپ­تەستەرىمنەن سۇرادىم، ەگەر شەشىمىمنىڭ دۇرىستىعىنا سەنىم­­دى بولسام، سوڭىنا دەيىن ءوز ۇستا­نى­­مىمدا قالدىم. باسشىلىق جۇ­مىستا جامان بولعان جوقپىن. بىر­اق ماعان تىرشىلىگى قايناپ جاتاتىن وندىرىستەگى جۇمىس جەتپەي تۇردى. اقىرى، قايتادان ديستانتسياعا سۇرانا باس­­­تادىم. ايلىعىم دا، قىز­مەتىم دە تومەندەپ قالاتىنىن بى­لە­مىن. بىراق مەن ءۇشىن باستى ماسەلە بۇل ەمەس ەدى. ء«الى جاسپىن، ماعان وندىرىستىك توپتى باسقارىپ، تاجىريبە جيناقتاۋ كەرەك» دەگەن وي ماعان مازا بەرمەدى. مەنىڭ ايلىعىما قاراپ وتىرعان وتباسىما دا سولاي ءتۇسىندىردىم، ولار مەنى قولدادى. ءسويتىپ، بۇرىنعى جۇ­مىسىما قايتا ورالدىم»، دەپ اعى­نان جارىلدى نىعمەتجان قابا­تاي­ ۇلى.

1970 جىلدىڭ قاراشا ايىندا ن.ەسەنعارين تسەلينوگراد بەلگى بەرۋ جانە بايلانىس ديستانتسياسىنىڭ باس­تىعى بولدى. ۇجىم ونى جىلى قا­بىلدادى. سول جىلدارى تسەلي­نوگراد – پاۆلودار ۋچاسكەسىندە ەكىنشى جولداردىڭ قۇرىلىسى باس­تالىپ، كوپتەگەن ۋچاسكەدە اۆتوماتيكا، تەلەمەحانيكا جانە بايلانىس قايتا جاڭعىرتىلىپ، جاڭا تەحنيكا ەنگىزىلىپ جاتتى.

جاس باسشى جۇمىستى جەتىلدىرۋ ءۇشىن بارىن سالدى. ورىن العان اقاۋلاردى جويۋعا دا ءوزى شىعىپ ءجۇردى، اراسىندا قارا جۇمىسقا دا كىرىسىپ كەتەتىن. ءۇستى-باسى شاڭ-توزاڭ بولىپ ۇيگە كەلگەندە اناسى وعان: «سەن باستىقپىن دەپ ءبىزدى ال­داپ جۇرگەن جوقسىڭ با؟ ءۇستى-با­سى­­ڭا قاراساڭ، قارا جۇمىس ىستەي­تىن ادام سياقتىسىڭ»، دەپ قال­جىڭ­داي­تىن.

1972 جىلدىڭ مامىر ايىندا ونى قازاق تەمىر جولى باس­قار­ما­سى­نا شاقىرتادى. جول­دىڭ باس ينجەنەرى قۇدايبەر­گەن كوبجاساروۆ ەسەنعارين­گە تەحنيكالىق ءبولىم باستىعى ءارى ونىڭ ورىنباسارى بو­لۋ­دى ۇسىندى. بۇعان دەيىن بۇل لاۋازىمدى وتە بىلىكتى ازامات، تە­مىر جول ەكونوميكاسىن بۇگە-شى­گە­سىنە دەيىن بىلەتىن، تەحنيكالىق ساياساتتى قالىپتاستىرۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىستار جۇرگىزگەن يۋري فيشبەين اتقاردى. مىنە، سول كى­سى­نىڭ ورنىنا وتە جاس ينجەنەر­دىڭ كەلگەنى كوپتەگەن ادامدى تاڭ­عال­دىر­دى. «تىم جاس ەكەنسىڭ، فيش­بەين اتقارعان جۇمىستى الىپ جۇ­رە الا­سىڭ با؟» دەپ نىعمەتجان ەسەن­عا­رينگە سەنىمسىزدىك تانىت­قان­دار دا تابىلدى.

ايتسا ايتقانداي، ول سول كەزدە نەبارى 31 جاستا ەدى جانە كەڭەس ودا­عىن­داعى تەمىر جولداعى ارىپ­تەس­تەرىنىڭ ىشىندەگى ەڭ جاسى دا ءوزى ەدى.

تەحنيكالىق ءبولىم جىلىنا ون ەكى ءىرى جوبانى قاراستىرسا، بۇل ەكى ءجۇز كيلوگرامنان استام قا­عاز ەدى. ونىڭ بارلىعىن ءتۇسىنىپ وقىپ، ارىپتەستەرىمەن تالقىلاپ، قورى­تىندى جاساۋى كەرەك. بۇل ن.ەسەنعارينگە ۇلكەن ينجەنەرلىك تاجىريبە بولدى.

قازاق تەمىر جولى ءۇش دەربەس ماگيسترالعا بولىنگەننەن كە­يىن ن.ەسەنعارين تسەليننىي جولىنا باس ينجەنەر بولىپ باردى. سول كەزەڭدەردە بۇل ماگيسترالدا بۇرىن-سوڭدى بولماعان تىڭ وزگە­رىستەر مەن جاڭاشىلدىقتار باس­تالىپ جاتقان ەدى. بۇرىنعى وداق­تاعى قارجىلىق قۇيىلىمدار كو­لەمى بويىنشا ول كوشباسشىلار قا­ت­ارىنان كورىندى. جاڭا جەلى قۇ­رى­لىسى، ۋچاسكەلەردى ەلەكتر­لەن­دى­رۋ، تەمىر جول توراپتارىن قۋاتتى دامىتۋ جۇرگىزىلدى. تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى ازىرلەۋ، ءىرى جانە كىشى نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن ۇيىم­داس­تىرۋ – ءبارى باس ينجەنەردىڭ با­قى­لاۋىندا بولدى. ول ءوز مىندەت­تەرىن قالتقىسىز اتقاردى. سول ءۇشىن دە ونى ارىپتەستەرى قۇرمەتتەدى جانە سەنىم ارتتى.

ول جەتكەن جەتىستىگىنە توق­مەيىل­سىمەي، ءبىلىمىن ءارى قاراي شىڭداۋعا بەت بۇردى. 1982 جىلى مەكتەپتى بىتىرگەن ۇلىمەن بىرگە ماسكەۋگە اتتاندى. بالاسى تىلەك بولسا، باۋمان اتىنداعى ممتۋ-عا، ال نىعمەتجان قاباتاي ۇلى كسرو مينيسترلەر كەڭەسى جانىنداعى حالىق شارۋاشىلىعى اكادەمياسىنا وقۋعا ءتۇستى.

تسەليننىي جولىندا كومىر، كەن، استىق تاسىمالى ۇزدىكسىز ءجۇ­رىپ، ماڭىزدى باعىتتارداعى قو­ماق­تى ينۆەستيتسيالاردى يگەرۋ ءۇشىن قىرۋار جۇمىس جۇرگى­زىل­دى. تاسىمالداۋ تەحنولوگياسى جە­تىل­دى­رىلدى. سالماعى 18 مىڭ تون­نا­عا دەيىنگى قۇرامدار جۇرە باستادى. بىراق تا ۇزىنقۇرامدى پويىزدار جولداردى بوگەپ، قوزعالىستى ۇيىمداستىرۋ قيىنعا سوقتى. جەلى ارقىلى ەركىن ءوتۋ ءۇشىن سالماعى 9 مىڭ توننالىق پويىزدار ەڭ قولاي­لى­سى سانالدى. ءسويتىپ، جولدار اۋىر سالماقتى قوزعالىس پوليگونى­نا اينالدى.

جوعارى لاۋازىم نىعمەتجان ەسەنعاريننىڭ اينالاسىنداعى ادامدارمەن جاقىن ارالاسۋىنا ەش كە­دەر­گى كەلتىرمەدى. ء«ومىرىمىزدى ءوزى­­مىز قالايمىز!» ۇرانى ماگيسترال جۇمىسىندا شەشۋشى ءرول اتقاردى. ول تەمىرجولشىلاردىڭ بالالارى بالاباقشادا ورنالاسقان با، مەكتەپتە وقۋ ءۇشىن جاعدايلار جاسالعان با، تۇرعىن ءۇيدى جوندەۋ جۇمىستارى قالاي ءجۇرىپ جاتىر، قازاندىقتار دۇرىس جۇمىس ىستەپ تۇر ما، مەديتسينالىق جانە ساۋدا قىزمەتتەرىنە شاعىمدار بار ما جانە ت. ب. ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە ەرەكشە دەن قويدى.

بۋراباي كۋرورتتىق ايما­عىن­دا­عى ششۋچە كولىنىڭ جاعاسىندا تەمىرجولشىلارعا ارنالعان پانسيونات سالىنىپ جاتتى. مىنە، سول قۇرىلىسقا قانداي دا ءبىر جولمەن تەمىربەتون قورىن الۋ قاجەت بولدى. وسىعان بايلانىستى وتكەن جيىندا نىعمەتجان قاباتاي ۇلى كولىك قۇرىلىسى مينيسترلىگىنىڭ قا­راۋىنداعى ورتا ازيا مەن قازاق­ستان ءۇشىن ماتەريالدىق رەسۋرستاردى بولەتىن باس باسقارما وكىلىنە: ء«سىز ماسكەۋگە پانسيوناتتار مەن دەمالىس ۇيلەرى كەرەك دەيسىز، مۇن­داي پانسيوناتتار بىزگە دە كەرەك، الدە ءبىز بۇنداي نىساندارعا لايىق ەمەسپىز بە؟» دەپ ماسەلەنى توتەسىنەن قويدى.

باس باسقارما وكىلى قىزارا قي­پاق­­تاپ، جينالىستان شىعىپ كەتتى. قاتىسۋشىلار باسقا نىسانداردى تالقىلاۋدى جالعاستىردى. جارتى ساعاتتان كەيىن وكىل قايتىپ كەلىپ، تسەليننىي جولى باسشىسىنان كەشىرىم سۇراپ: ء«بىز بۇل نىسان ءۇشىن 2000 تەكشە مەتر تەمىربەتون تاپتىق جانە دە كەلەسى جىلى پايدالانۋعا بەرەمىز»، دەپ ۋادە ەتتى.

1986 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا نىعمەتجان ەسەنعارين كسرو قاتىناس جولدارى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى. ول تەمىرجول كولىگى نىساندارىن جوبالاۋ، سالۋ ماسەلەلەرىنە جە­تەك­شىلىك ەتتى. ەڭ الدىمەن جقم مەن كولىك قۇرىلىسى مينيسترلىگى اراسىندا جاقسى قارىم-قاتىناستى ورناتا ءبىلدى. ءوزارا شاعىمدار، تاپسىرىس بەرۋشى مەن مەردىگەردىڭ قاراما-قايشىلىعى ارتتا قالىپ، تىعىز ىسكەرلىك بايلانىستار ورناتىلدى. مينيسترلىكتە جۇمىس ىستەگەن كەزىندە ن.ەسەنعارين بام قۇرىلىسى ماسەلەلەرىن شەشىپ، تۇمەن مۇناي-گاز كەن ورنىنىڭ سولتۇستىگىندە بولدى، جەر سىل­كى­نى­سى­نەن كەيىن ارمەنياداعى تەمىر جول شارۋاشىلىعىن قالپىنا كەلتىرۋدى، قازاقستان ارقىلى كەڭەس وداعى مەن قىتاي اراسىنداعى تەمىر جولدى دامىتۋدى باسقاردى.

جقم-داعى جۇمىسى نىعمەتجان­ ­ قاباتاي ۇلىنا ءبىلىمنىڭ تا­عى ءبىر بەلەسىن باعىندىرۋعا، باس­قا­رۋدىڭ ەڭ جوعارى تاجىريبەسىن الۋعا مۇمكىندىك بەردى.

الايدا بيلەۋشى كوممۋنيستىك پارتيا جۇرگىزگەن ساياسي جانە ەكونو­مي­­كالىق ءومىردى قايتا قۇرۋ، رەفورمالاۋ كۇتكەن ناتيجە بەرمەدى، داعدارىس كەزەڭى كەلدى جانە سول كەزدە ەسەنعارين رەسپۋبليكاعا قايتا ورالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى.

1989 جىلى ول الماتى تەمىر جولىن باسقاردى. ونىڭ كەلۋىمەن ماگيسترالدا جاڭا سەرپىن پايدا بولىپ، قايتا جاڭعىردى. قىتايمەن شەكارادا حالىقارالىق وتكەلدى اشۋ ءۇشىن اقتوعاي – دوستىق ۋچاسكەسى مەن دوستىق ستانساسىن دامىتۋعا كوپ كوڭىل ءبولىندى.

1991 جىلى  ن.ەسەنعارين تاۋەلسىز مەملەكەت تاريحىندا تۇڭعىش رەت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كولىك ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى. ول داعدارىس، گيپەرينفلياتسيا، بارلىق ەكونوميكالىق بايلانىستىڭ قۇل­دى­راۋى جاعدايىندا كولىكتىڭ بار­لىق ءتۇرىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن ساق­تاپ قالۋ جانە حالىقارالىق قا­تىناستاردى ورناتۋ سىندى ەل ءۇشىن ماڭىزدى جۇمىستاردى ات­قاردى. كولىك قىزمەتىنىڭ دەربەس نور­ماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسى دا وسى كەزەڭدە قالىپتاسا باستادى.

تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا مينيستر لاۋازىمىندا ءجۇرىپ نىعمەتجان قاباتاي ۇلى ەل پرەزيدەنتىمەن بىرگە جانە جەكە ءوزى جاپونيا، انگليا، گەرمانيا، قىتاي، موڭعوليا، يران جانە باسقا دا ەلدەرگە ساپارلادى. ول الەم­دىك شارۋاشىلىق جۇر­گىزۋ تا­جىري­بەلەرىمەن تانىسىپ، نا­رىق­­تىق ەكونوميكانى ۇيىم­داس­تىرۋداعى قادامداردى ۇلكەن ىقى­­­لاسپەن زەرتتەدى. ونىڭ كۇش-جى­گە­رىنىڭ ارقاسىندا ترانسازيا جانە ەۋرازيا ماگيسترالدارى قۇ­رى­لىپ، ەلىمىزدىڭ الەمدىك كولىك جە­لى­سى­نە كىرۋگە مۇمكىندىك تۋدى.

1994 جىلعى قازاندا ن.ەسەن­عا­رين رەسپۋبليكا پرەمەر-ءمي­نيسترى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولدى. وعان رەسپۋبليكاداعى بار­لىق وندىرىستىك-شارۋاشىلىق قىز­مەتپەن اينالىسۋ تاپسىرىلدى، بۇكىل ەلدەگى جاعدايدى ۇنەمى قا­دا­عالاپ وتىرۋ تالاپ ەتىلدى. وڭىر­لەر باسشىلارىمەن وتكەن اپتا سا­يىنعى سەلەكتورلىق جينالىس­تار­دا اتقارىلىپ جاتقان ىستەر بايان­دالىپ، پروبلەمالاردى شەشۋ­دە نارىقتىق تاسىلدەردى قولدانۋ ماسەلەسىن زەرتتەۋگە دەن قويىلدى.

ول مەملەكەتتىك جانە نارىقتىق ينستي­تۋتتاردى قالىپتاستىرۋ، نا­­­رىق­تىق قۇرىلىمداردى دامىتۋ ءۇشىن زاڭنامالىق نەگىز قۇرۋ، ەكو­نو­ميكانىڭ بارلىق سالالارىن جاڭ­عىر­تۋ باعىتتارىنا ەرەكشە نازار اۋداردى.

2002 جىلى ول مەملەكەتتىك قىز­­مەتتەن جانە اتقارىپ وتىرعان ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق قوعام­داستىق باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستاننان وكىل رەتىندەگى لاۋازىمىنان باس تارتتى.

«ماعان ەل يگىلىگى ءۇشىن جۇمىس ىس­تەۋگە مۇمكىندىك بەرگەن، سەنىم ارتقان ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆقا العىسىمدى بىل­دى­رەمىن»، دەپ جازدى ن.ەسەنعارين ءوز كىتاپتارىنىڭ بىرىندە.

نىعمەتجان قاباتاي ۇلى ءوزىن ءاردايىم تۋعان باۋىرىنداي ىستىق تارتىپ تۇراتىن تەمىر جول سالاسىنا قايتا ورالدى. ول «ەكو­نوم­ترانسكونسالتينگ» زەرتتەۋ-ەنگىزۋ ورتالىعىن قۇردى. جانە دە قازاقستاندىق ۇلتتىق ەكسپەديتورلار قاۋىمداستىعىنىڭ، تاسىمالداۋشىلار مەن ۆاگوندار وپەراتورلارى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى، «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولىپ سايلاندى.

رەسپۋبليكا تەمىر جولدارىنىڭ تا­ريحىن بىرتىندەپ قالپىنا كەل­تىرىپ، ءتورت تومدىق كىتاپ شىعار­دى. بۇل – شىن مانىندە ۇلكەن كۇش-جىگەردى قاجەت ەتكەن ەرەكشە قۇندىلىق. ن.ەسەنعارين ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، 30-دان استام كىتاپ پەن 400 ماقالانىڭ اۆتورى.

وسىدان 10 جىلداي بۇرىن نىعمەتجان قاباتاي ۇلى قازاق كو­لىك جانە كوممۋنيكاتسيا اكادە­ميا­سىنىڭ، قازىرگى قازاق لوگيس­تي­كا جانە كولىك اكادەمياسى مەن الماتى كولىك جانە كوممۋنيكا­تسيا كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى ءۇشىن ءبىرىنشى كولىك جانە كوممۋ­ني­كا­تسيا ءمينيسترىنىڭ اتاۋلى شاكىرتاقىسىن تاعايىندادى، ونى ءوزى­نىڭ جەكە قا­را­جاتىنان تولەدى. ستي­پەن­ديا جىل سايىن 8 ۇزدىك ستۋدەنتكە بەرىلدى.

«جارتى عاسىردان استام ۋاقىت بويى اتقارعان قىزمەتىم بارىسىن­دا مىڭداعان جاقسى اداممەن كەز­دە­سۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. تەمىر ­جول سالا­سىندا مەنى باعالاپ، مان­سا­بىم­نىڭ وسۋىنە ىقپال ەتكەن ءۇش ادام بولدى. ولار: ريپحاتۋللا مۇحا­مادي ۇلى مۇحاماديەۆ، قۇداي­بەرگەن دۇيسەن ۇلى كوبجاساروۆ، نيكولاي سەمەنوۆيچ كونارەۆ. ولار لاۋازىمى بويىنشا اعا بۋىن وكىلدەرى عانا ەمەس، سونداي-اق جۇ­مىس­تىڭ ءتۇرلى كەزەڭىندە ماعان سۇيەنىش، تىرەك تە بولا ءبىلدى»، دەيدى نىعمەتجان ەسەنعارين ءوزىنىڭ تاماشا تالىمگەرلەرىنە، جوعارى ساناتتى كاسىپقويلارىنا العىس بىلدىرە كەلىپ.

ونىڭ وسۋىنە جۇبايى راۋشان جاپارحانقىزى دا ءوز ۇلەسىن قوستى.  40 جىل­دان استام ۋاقىت بىرگە بولدى. تاتۋلىعى جاراسقان وتباسى ۇلى تىلە­گىن ۇياسىنا، قىزى ارداقتى قياسىنا قوندىرىپ، ولاردان تۋعان نەمەرەلەرى كاميلا، اسەم جانە ايسۇلتاننىڭ قىزىعىن كورىپ وتىر.

ن.ەسەنعاريننىڭ ۇستانىمى – قيىن­دىقتاردان قايمىقپاۋ، ەش­كىم­گە يەك ارتپاي، ادال ەڭبەك­پەن، ءبىلىم-بىلىگىڭمەن ومىر­دەن ءوز ورنىڭدى تابۋ. جانە دە ول ەشقاشان بۇل دۇنيەدە قۇر بوسقا ءجۇرۋدى كوز الدىنا ەلەس­تەت­كەن دە ەمەس. بۇگىنگە دەيىنگى لاۋازىمعا، جوعارى ماراپاتقا ول ادال ەڭبەگىمەن، ءمىنسىز ىسكەرلىگىمەن جەتتى. ن.ەسەنعارين – قۇرمەتتى تەمىرجولشى جانە قۇرمەتتى كولىك قۇرىلىسشىسى. كەڭەس وداعىنىڭ ەڭبەك قىزىل تۋ، حالىقتار دوستىعى، قۇرمەت بەلگىسى وردەندەرىمەن، ينتەگراتسيانى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن تاۋەلسىز رەسەيلىك «دوستىق» وردەنىمەن، ەگەمەن قازاقستاننىڭ قا­لى­پتاسۋىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن II دارەجەلى «بارىس»، «پاراسات» وردەن­دەرىمەن ماراپاتتالعان.

ء«ومىرىمنىڭ قۇر بوسقا وتپەگەنىنە قۋانامىن. شاما-شارقىمشا جۇرت­قا پايدالى ءىس تىندىرۋعا تىرىس­تىم، – دەيدى نىعمەتجان ەسەنعارين جۋرناليسكە بەرگەن سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە. – كەز كەلگەن ادامنىڭ ومىرىندە جاقسى دا، جامان دا بولادى. قيىندىقتارى مەن قىزىقتى، قۋانىشتى ساتتەرى دە اۋىسىپ كەلىپ وتىرادى. وتكەنگە وكىنۋدىڭ ەش قاجەتى جوق، وتكەندى تۇزەتۋ دە مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان ەڭ باستىسى، ءوزىڭ وكىنبەيتىندەي ءومىر سۇرە ءبىلۋىڭ كەرەك».

 

اسەل تولەگەنوۆا

سوڭعى جاڭالىقتار

6 ءوڭىر «جاسىل» ايماقتا تۇر

كوروناۆيرۋس • كەشە

دەپۋتاتتى پىشاقتاپ كەتتى

الەم • 15 قازان، 2021

شەتەلدىك ۆاكتسينالار اقىلى بولادى

كوروناۆيرۋس • 15 قازان، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار