وتىرىسقا مەملەكەتتىك حاتشى, «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسى قىرىمبەك كوشەرباەۆ, ۇلتتىق كوميسسيا قۇرامىنداعى ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ باسشىلارى, ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جەتەكشىلەرى, عالىمدار مەن اۋدارماشىلار قاتىستى. ەلىمىزدەگى بارلىق جوو رەكتوراتى مەن وقىتۋشىلار قۇرامى ونلاين فورماتتا قوسىلدى.
وتىرىستا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالاەۆا, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى راۋان كەنجەحان ۇلى, قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى گۇلميرا قاناي جانە عالىم-اۋدارماشى مولديار ەرگەبەك, ۇلىبريتانياداعى كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتى باسپاسىنىڭ ءبىلىم رەفورماسىنا جاۋاپتى ديرەكتورى دجەين مانن ءسوز سويلەدى.
قىرىمبەك كوشەرباەۆ ءوز سوزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ومىرگە كەلگەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ قوعام ءۇشىن اسا ماڭىزدى, كەشەندى باستاما ەكەنىن ايتتى. باعدارلاما اياسىندا بىرنەشە اۋقىمدى جوبا ىسكە استى. ولار ەلىمىزدەگى عىلىم مەن ءبىلىمدى, قوعامدىق سانانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە سەپتىگىن تيگىزۋدە. وسى ماقساتتا قازاقستاننىڭ زياتكەرلىك تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان كولەمدى دە كۇردەلى عىلىمي اۋدارما جوباسى جاسالدى.
2017 جىلدىڭ ساۋىرىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى جاريالاندى. وسى ماقالا نەگىزىندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» كەشەندى باعدارلاماسى قابىلداندى, ونى ۇيلەستىرەتىن ارنايى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا قۇرىلدى. باعدارلاما اياسىنداعى اۋقىمدى جوبالار ءتول مادەنيەتىمىزدى, ۇلتتىق ءدىلدى, قوعامدىق سانانى جاڭا ۋاقىت تالابىنا بەيىمدەپ, جاڭعىرتۋدىڭ التىن وزەگىنە اينالدى. بۇل تۋرالى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى ايدا بالاەۆا باياندادى.
«قازىرگى ۋاقىتتا «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ التى باعىتى بويىنشا 16 ارنايى جوبا ىسكە اسىرىلۋدا. وڭىرلىك جوبالىق كەڭسەلەردىڭ دە جۇمىسى جۇيەلەندى, جوبالارعا تالداۋ جانە ادىستەمەلىك قولداۋ جاسايتىن «قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ» ينستيتۋتى قۇرىلدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2021 جىلدان باستاپ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى «قوعامدىق سانانى ۇلتتىق جاڭعىرتۋ كەزەڭىنە وتكىزۋگە ارنالعان جول كارتاسى» فورماتىنا كوشىپ, ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن ۇلتتىق جوبا رەتىندە دايىندالدى. ۇلتتىق جوبا اياسىندا جوسپارلانعان ءىس-شارالار قۇندىلىق باعىتى بويىنشا جانە جاس ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەس توپتاستىرىلدى», دەدى مينيستر.
ايدا بالاەۆا باعدارلاما اياسىندا ىسكە اسقان ارنايى جوبالاردىڭ ناتيجەلەرىنە توقتالىپ ءوتتى. ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, «تۋعان جەر» جوباسى نەگىزىندە دەمەۋشىلىك قاراجات ەسەبىنەن 7 مىڭعا تارتا الەۋمەتتىك نىسان سالىندى. وسى باعىتتا وڭىرلىك ينفراقۇرىلىمدىق وبەكتىلەردى دامىتۋعا جالپى قۇنى 280 ملرد تەڭگە قۇرايتىن دەمەۋشىلىك جاسالدى. جوباعا 13 مىڭنان اسا مەتسەنات قاتىستى. ناتيجەسىندە, ەلدەگى قايىرىمدىلىق جانە مەتسەناتتىق مادەنيەت جاڭا سەرپىن الدى. «قاسيەتتى قازاقستان» جوباسى اياسىندا جالپىۇلتتىق ماڭىزى بار تانىمال ورىندار مەن نىساندار ءتىزىمى كەڭەيتىلدى. جالپىۇلتتىق ماڭىزعا يە 206 نىسان, وڭىرلىك ماڭىزعا جاتاتىن 575 نىسان انىقتالىپ, ەلىمىزدىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ كارتاسى مەن ەكى تومدىق ەنتسيكلوپەدياسى شىقتى. رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە 28 تاريحي نىسان قايتا جاڭعىرتۋدان وتكىزىلىپ, «بوزوق», «بوتاي» جانە جاڭارتىلعان «سارايشىق» قورىق-مۋزەيلەرى اشىلدى.
جيىن بارىسىندا «100 جاڭا وقۋلىق» جوباسىنىڭ ماڭىزى, گۋمانيتارلىق عىلىم سالالارىن دامىتۋداعى ءرولى, اۋدارما جۇمىسىن جۇزەگە اسىرۋ ادىستەمەسى مەن تاجىريبەسى, وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنى مەن اۋدارما ساپاسى, قازاقستاندىق اۋدارما مەكتەبىن دامىتۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن تالقىلاندى. «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى راۋان كەنجەحان ۇلى 4 جىلدا اۋدارىلعان وقۋلىقتار فيلوسوفيا, الەۋمەتتانۋ, پسيحولوگيا, ديپلوماتيا, ءدىنتانۋ, لينگۆيستيكا, سەميوتيكا, پەداگوگيكا, ينتەرنەت پسيحولوگياسى, مادەنيەتتانۋ, انتروپولوگيا, جۋرناليستيكا, ەكونوميكا, مەنەدجمەنت, ماركەتينگ, كاسىپكەرلىك, حالىقارالىق قۇقىق, زياتكەرلىك قۇقىق, كينوتانۋ, تەاترتانۋ, شىعىس فيلوسوفياسى, كوشباسشىلىق, مەديا, ەتنوگرافيا سەكىلدى باعىتتاردى قامتىعانىن اتاپ ءوتتى. اۋدارىلاتىن كىتاپتاردى تاڭداۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ بارلىق وقۋ ورنىنان ۇسىنىس جينالدى. جيناقتالعان ءتىزىم نەگىزىندە بىرنەشە رەت باسىلعان, سوڭعى باسىلىمى كەي̆ىنگى 3 جىلدا شىققان, مازمۇندىق تۇرعىدان بەي̆تاراپ دەگەن تالاپتارعا ساي̆كەس عىلىمي ادەبيەت, اكادەميالىق بەستسەللەر ەڭبەكتەر تاڭدالدى. اۋدارىلعان وقۋلىقتار گۋمانيتارلىق ءبىلىم سالاسى مازمۇنىنىڭ تۇبەگەيلى جاڭارۋىنا جول اشتى.
وتىرىسقا قاتىسۋشىلاردىڭ باياندامالارىن مۇقيات تىڭداعان قىرىمبەك كوشەرباەۆ ۇلتتىق كوميسسيا اتىنان بىرقاتار تاپسىرما بەردى.