بيىلعى اشىق قورعاۋعا «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ 42 جوباسى جىبەرىلدى. كينوجوبالارعا قارجى ءبولۋ بويىنشا شەشىم قابىلدايتىن ارنايى ساراپتاما كەڭەسى قۇرىلىپ, كينو ءوندىرىسى سالاسىنداعى جەتەكشى ماماندار مەن پروديۋسەرلەردەن, رەجيسسەرلەر مەن كينوتانۋشىلاردان تۇراتىن كەڭەس ماقساتى ءار جوبانى مۇقيات تالداپ, ماڭىزدىلىعىنا وراي تۇجىرىم جاساۋعا باعىتتالعان ەدى. مەملەكەت قارجىسىن باقىلاپ, باسەكەگە قابىلەتتى كينوونىم تۋدىرۋ ماقساتىندا وتاندىق كينونىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەتىن بۇل قادام قوعامنان دا قىزۋ قولداۋ تاپقانى بەلگىلى. ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى كينوستۋدياسىنىڭ قالاي دامىپ جاتقانىن, الداعى جىلى قانداي فيلمدەر ۇسىناتىنىن جانە ول كينوتۋىندىلاردىڭ قانداي تاقىرىپتى قوزعاپ, قاي باعىتتا تۇسىرىلەتىنىن باقىلاپ وتىرۋ وسى ساراپتاما كەڭەسىنىڭ مىندەتى بولىپ بەكىتىلگەن-ءدى. قۇرىلعالى بەرى قۇرامى ءجيى جاڭارتىلىپ جاتاتىن ساراپتاما كەڭەسى مۇشەلەرىنىڭ ءبىراۋىزدان: «ەگەر ءبىز ۇلتتىق كينونى قولداۋ تۋرالى ايتاتىن بولساق, ەڭ الدىمەن, ۇلتتىق كينوستۋدياعا ەرەكشە نازار اۋدارۋىمىز كەرەك», دەگەنى دە ەسىمىزدە.
مىنە, ەكى كۇن بويى وتكەن اشىق قورعاۋدىڭ العاشقى ناتيجەسى بويىنشا «قازاقفيلمنىڭ» قورجىنىنا كەلىپ تۇسكەن شىعارماشىلىق تۋىندىلار تۋرالى از-كەم قورىتىندى جاساۋدىڭ مۇمكىندىگى تۋدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جولداۋىن نەگىزگە العان كينوستۋديا بۇل جولى ءوزىن سان ءتۇرلى جانردا سىناپ كورۋدەن جالىقپايتىن جاس رەجيسسەرلەرگە سەنىم ارتتى. جاڭاشىلدىقتى باستى باعىت ەتىپ ۇستاناتىن جاس تولقىن رەجيسسەرلەردىڭ شىعارماشىلىعىندا پوستاپوكاليپتيكالىق كيبەرپانكتەردەن باستاپ پسيحولوگيالىق تريللەرلەرگە دەيىنگى ارالىقتاعى جانرلار تۇتاس قامتىلعان. جانر, ستيل جانە وقيعالاردىڭ الۋان تۇرلىلىگى ساراپتاما كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرىن ءتانتى ەتتى.
الداعى ۋاقىتتا ءوزىن كينوپروديۋسەر رەتىندە سىناپ كورۋگە بەل بۋعان تانىمال اكتريسا اسەل ساعاتوۆا بىردەن ەكى بىردەي قىزىقتى جوباسىن تانىستىردى. ءبىرىنشىسى – فەنتەزي ستيلىندەگى كيبەرپانك, ول رەفەرەنس رەتىندە Marvel ستۋدياسىنىڭ «دجەسسيكا دجونس» اتتى تانىمال سەريالىن العان. بۇل جوبا ءساتتى جۇزەگە اسىرىلاتىن بولسا, وتاندىق كينودا العاشقى سۋپەرقاھارمان ايەل بەينەسى پايدا بولماق. جوبا اۆتورلارى فيلم رەجيسسەرى رەتىندە جاسۇلان پوشانوۆتى لايىق كورىپ وتىر. ەكىنشىسى, «ەلەس قالا» تۋرالى ميستيكالىق تريللەر. پروديۋسەر ءفيلمدى ارقالىق قالاسىندا ءتۇسىرۋدى ۇسىنادى. ءا.ساعاتوۆانىڭ ايتۋىنشا, تۇرعىندارىنىڭ دەنى باسقا ايماقتارعا قونىس اۋدارىپ, ەسىك-تەرەزەلەرى ۇڭىرەيىپ, جارتىلاي قاڭىراپ بوس قالعان قالا مۇنداي جوبانى ءتۇسىرۋ ءۇشىن اسا قولايلى.
ىلگەرىدە «تۇلعالىق ءوسۋ ترەنينگى» اتتى ءساتتى تۇسىرىلگەن تۋىندىسىمەن تانىمالدىلىققا قول جەتكىزگەن رەجيسسەر فارحات شاريپوۆ بۇل جولى «دەتي ۆوينى» دەگەن جاڭا جوباسىنىڭ تيزەرىن ۇسىندى. بولاشاقتا تۇسىرىلەتىن فيلم اۋقىمدىلىعىمەن جانە جان-جاقتى دايىندىعىمەن ساراپتاما مۇشەلەرىنە جاقسى اسەرىن قالدىردى. سونداي-اق اسكەري دراما جانرىندا كەڭەس وداعىنىڭ ەكى مارتە باتىرى, ۇشقىش تالعات بيگەلدينوۆ تۋرالى «شتۋرموۆيك 13» كارتيناسىنىڭ جوباسى دا سونىلىعىمەن نازار اۋدارتتى. دەگەنمەن ساراپتاما كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى بۇل جوبانى ءالى دە پىسىقتاۋ قاجەت ەكەنىن ەسكەرتتى. سونىمەن قاتار ساراپتاما كەڭەسى جاس رەجيسسەر راسۋل شارافەددينوۆكە «وتدەل» فيلمىنەن تەلەارنالارعا ارنالعان كوپبولىمدى سەريال جاساۋدى ۇسىندى. بۇل كەڭسە قىزمەتكەرلەرىنىڭ كۇندەلىكتى ءومىرى تۋرالى فيلم بولماق جانە اۆتورلار رەفەرەنس رەتىندە ايگىلى «وفيس» سەريالى مەن «گاراج» ءفيلمىن مىسال ەتتى.
بيىلعى ۇسىنىلعان جوبالاردىڭ كوپشىلىگى پسيحولوگيالىق تريللەر مەن وتباسىلىق دراما جانرلارىندا بولىپ شىقتى. وتاندىق كينەماتوگرافيستەردى نە سەبەپتى وسى سارىنداس تاقىرىپتاردىڭ كوبىرەك تولعاندىراتىنى بەلگىسىز, بىراق قازاقستاندىق كينوكونتەنتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزى بار, رۋحاني جانە ادامگەرشىلىككە تاربيەلەيتىن فيلمدەرگە باسىمدىق بەرەتىن ەرەكشەلىگىن ەسكەرگەندىكتەن, ۇلكەن ۇلەس العانىن توپشىلاۋعا بولادى. بۇل تاراپتا تەررەنس ماليكتىڭ «درەۆو جيزني» ءفيلمىنىڭ ستيلىندە «پرينتسەسسا داريا» كارتيناسىن ءتۇسىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان جاس رەجيسسەر بەرىك جاحانوۆتىڭ تۇجىرىمداماسىنا وڭ باعا بەرىلدى.
ساراپتاما كەڭەسى ەليا گيلماننىڭ «دنەۆنيك لۋننوگو سۆەتا» اتتى جوباسىن ۇزاق تالقىلادى. ە.گيلماننىڭ جوباسى الماتى تۇرعىندارىنا جاقسى تانىس اسەت ەسىمدى ومىردە بولعان جىگىتتىڭ شىنايى وقيعاسىنا قۇرىلعان. اسەت ءتۋابىتتى مۇگەدەك, دياگنوزى – دتسپ, بىراق وسىعان قاراماستان ول كوپ جىلدار بويى اباي جانە دوستىق كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا «جول رەتتەۋشى» بولدى. مىنە, بۇل سيۋجەتكە رەفەرەنس رەتىندە اۆتورلار وسكار سىيلىعىنا يە بولعان «چەلوۆەك دوجديا» جانە «فوررەست گامپ» كارتينالارىن اتاپ ءوتتى.
ءومىردىڭ شىنايى دەرەگى, تاڭباسى وشپەگەن تاريحي وقيعالار, تاعدىرىن ەل مۇراتى جولىنا بايلاعان تۇلعالار, وتكىر الەۋمەتتىك ماسەلەلەر, تولعاۋى توقسان تىرشىلىك, تۋعان جەردىڭ تۇمسا تابيعاتى – مۇنىڭ ءبارى دەرەكتى فيلم تاقىرىبى. ءومىر ايناسى ىسپەتتى دەرەكتى كينو جانرىنىڭ قىسقا ادىممەن بولسا دا, وزگە جانرلاردان قالىسپاي, دەڭگەيلەس دامىپ كەلە جاتقانى ساراپتامالىق كەڭەستە انىق كورىندى. دەرەكتى فيلمدەر سەكتسياسى ۇسىنعان جوبالاردىڭ تاقىرىپتارى جاڭالىققا تۇنىپ تۇر. بۇل رەتتە, بەلگىلى دەرەكتانۋشى قانات بەيسەكەەۆتىڭ «توي» جوباسىن جەكە-دارا اتاپ وتۋگە بولادى. ءىس-شارانىڭ مودەراتورى, كينوسىنشى ولەگ بورەتسكي ايتقانداي, بۇل كارتينا كورەرمەندى كينوتەاترعا دەرەكتى فيلم ءۇشىن بارۋعا جەتەلەي الاتىن العاشقى فيلم بولۋى ابدەن مۇمكىن.
ۇلتتىق مۋزىكالىق اسپاپتاردى زەرتتەۋ تاقىرىبىنا ارنالعان جوبالار دەرەكتى كينونىڭ ءوز الدىنا ءبىر بولەك جاتقان كەڭ ارنالى, سۇبەلى سالاسى ەكەنىن قاراپايىم كورەرمەن بىلە بەرمەيدى. مۇندا شاكارىمنەن ىبىرايعا, دينا نۇرپەيىسوۆادان يسااك يدكيندكە دەيىنگى بەلگىلى مۋزىكا ونەرىنىڭ قايراتكەرلەرى تۋرالى فيلمدەردىڭ كوپتىگى كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ وزىنە باس شايقاتتى. اراسىندا «قازاقفيلمنىڭ» ءوزى تۋرالى دا جوبالار بولدى, بىراق بۇل جوبالار بولەك باسقوسۋدىڭ تاقىرىبى بولعاندىقتان, كەيىنگى تالقىلاۋعا قالدىرىلدى.
قىسقامەتراجدى فيلمدەر سەكتسياسىندا پاۋلو كوەلو رومانىنىڭ نەگىزىندە جاسالعان, ايەل ماحابباتى مەن جالعىزدىعىنا ارنالعان «نا بەرەگۋ بولشوي الماتينكي سەلا يا ي زاپلاكالا» كارتيناسىنا جانە «جىلى ءتۇن, سالقىن سىرا» كومەدياسىنا ساراپتاما كەڭەسى جەكە توقتالدى.
جەتى قازىنانىڭ ءبىرى يت تۋرالى كارتينالارعا رەجيسسەرلەر الابوتەن قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, وتە كوپ جوبا ازىرلەپ اكەلگەندەرى دە كۇتپەگەن توسىن جاعداي رەتىندە قابىلداندى. بۇكىل اۋىلدى اشتىقتان قۇتقارعان شوپان ءيتى تۋرالى تولىقمەتراجدى «اقتوس» ءفيلمى (ايگىلى «حاتيكونىڭ» قازاقستاندىق بالاماسى) جانە بەلكا مەن سترەلكانىڭ الدىندا عارىشقا جىبەرىلگەن يتتەر تۋرالى «بايقوڭىر-عارىشكەر» انيماتسيالىق ءفيلمى كەلەر جىلعا جولداما الاتىن قىزىقتى جوبالاردىڭ قاتارىنا قوسىلدى.
ىرىكتەۋگە قاتىسقان 42 ءفيلمنىڭ بارلىعىنىڭ ساراپتاماسىنا توقتالىپ ءوتۋ مۇمكىن ەمەس, بىراق بيىل ءوزىنىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتىپ جاتقان ەلىمىزدىڭ باستى كينوستۋدياسى وسىنداي ىلكىمدى قادامدار, تىڭ يدەيالار مەن ىرگەلى جوبالارى ارقىلى رۋحانيات دامۋىنىڭ باستاۋ-بۇلاعىندا تۇرعانىن ايقىنداي ءتۇستى.
الماتى
