ءبىر تاڭدانارلىعى, قۇرمانبەكتىڭ ومىرلىك جارى دا تەمىرجولدا ەڭبەك ەتكەن. ەسىمى – گۇلدەن. ەكەۋى 1974 جىلى وتاۋ قۇرعان. سودان بەرى ەرلى-زايىپتىلار وزدەرى شامشىراعىن جاققان شاڭىراقتىڭ شۋاعىنا بولەنىپ كەلەدى. ءتورت ۇلى مەن ءۇش قىزىنان وتىزدان استام نەمەرە-جيەن, ەكى شوبەرە ءسۇيىپ وتىر.
– ەڭبەك جولىمدى 1969 جىلى قۇرمانعازى اۋدانىنداعى ورلى ورتا مەكتەبىن بىتىرگەن سوڭ ءشوپ شاباتىن مەحنيزاتورعا تىركەۋشى بولىپ باستادىم. سول جىلى كۇزدە اسكەر قاتارىنا شاقىرىلدىم. ەكى جىلدىق اسكەردەن ورالىپ, 1971 جىلى تەمىر جول سالاسىنا بەت بۇردىم. باستاپقىدا گانيۋشكيندەگى №57 ديستانتسياسىندا جول جوندەۋشى بولدىم. ەكى جىلدان كەيىن ديستانتسيا باسشىلارى جامبىل قالاسىنا 11 ايلىق كۋرسقا جىبەردى. بۇل كۋرستىڭ تەمىرجولشى رەتىندە ءبىلىمىمدى شىڭداۋعا كوپ سەپتىگى ءتيدى, – دەيدى ومىرلىك كاسىبىن تەمىرجولمەن بايلانىستىرعان قۇرمانبەك كەنجەشوۆ.
كۇنى-ءتۇنى باتىس پەن شىعىسقا اۋىر-اۋىر ۆاگوندار قۇرامىن سالدىر-گۇلدىر قوزعاپ, الىس ستانسالارعا سۇيرەگەن تەپلوۆوزداردىڭ توقتاۋسىز جۇرۋىنە تىكەلەي سەپتىگى تيگەنىنە مارقايادى. ويتكەنى ءار ستانسانىڭ جانىنان «ىسقىرىپ» وتەتىن, كەيدە ساعاتتاپ كىدىرەتىن تەپلوۆوزداردىڭ توقتاۋسىز ءجۇرۋى جول جوندەۋشىلەر مەن مونتەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىنە تىعىز بايلانىستى. سول سەبەپتەن 11 ايلىق كۋرستان كەيىن 4-دارەجەلى مونتەرلىك كاسىپتى مەڭگەرگەن قۇرمانبەك كەنجەشوۆ ءوز ءىسىن جاۋاپكەرشىلىكپەن اتقارۋدان جاڭىلمادى. ەڭبەكقورلىقتى باستى قاعيداسىنا اينالدىرعان كەيىپكەرىمىز باسشىلار جۇكتەگەن ءار تاپسىرمانى تياناقتى ورىنداپ, اسىرەسە جاستارعا ونەگە كورسەتتى. سودان شىعار, 1974 جىلى №8 تەمىر جول بەكەتى اشىلىپ, تەمىرجولشىلارعا جەتەكشىلىك ەتەتىن بريگاديرلىك مىندەت قۇرمانبەككە جۇكتەلدى. باسشىلاردىڭ مۇنداي تاڭداۋى ونى ودان ءارى شيرىقتىرا ءتۇستى.
وعان ومىرلىك جارى گۇلدەن مۇحامەدجانوۆا ۇدايى قولداۋ كورسەتتى. سەبەبى ەكەۋى دە دانا اباي ۇلاعات ەتكەندەي, «ەڭبەك قىلماي, تاپقان مال داۋلەت بولماس, قاردىڭ سۋى سەكىلدى تەز سۋالار» دەگەندى باستى قاعيداسىنا بالادى. ەكەۋىنىڭ ۇستانىمى – ادال ەڭبەك ەتۋ. ماڭداي تەرمەن تاپقان ناننىڭ ءدامى ءتاتتى بولارىن ءبىلدى.
– قۇرمانبەكتىڭ وتباسىنا 20 جاسىمدا كەلىن بولىپ تۇسكەن ەدىم. اتا-ەنەم – ومىردەن تۇيگەنى مول, وتە كەرەمەت جاندار. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان اتامىز بەيبىت كۇننىڭ, ادال ەڭبەكتىڭ قادىرىن بىلەتىن. العاشقى نەمەرەسى ومىرگە كەلگەندە, قۋانىشىندا شەك بولمادى. ال ەنەمىز مەنى قىزىنداي كورىپ, باۋىرىنا تارتتى. بىلمەگەنىمدى ۇيرەتتى, اقىل-كەڭەسىن بەردى. ەكەۋى دە «تاتۋ-ءتاتتى, قايىرىمدى, قاراپايىم بولىڭدار, بىرلىككە ۇيىڭدار» دەپ وتىراتىن. وسىنىڭ ءبارى قايتالانبايتىن ونەگەگە تولى تاربيە عوي. قازىر كەلىندەرىمنىڭ ماڭدايىنا شاڭ تيگىزگىم كەلمەيدى. ءبىر ۇيدە ەكى بالا-كەلىنمەن بىرگە تۇرامىز, – دەپ اقتارىلا سىر شەرتەدى گۇلدەن مۇحامەدجانوۆا.
اتا-ەنەسىنەن العان وسىناۋ ءتالىمدى گۇلدەن بويىنا ءسىڭىرىپ, ساناسىنا ءتۇيدى. قينالعان جانعا كومەك بەردى. قايىرىمدىلىق تانىتۋدان جالىقپادى. قۇرمانبەكتىڭ ۇلكەن اپكەسى ومىردەن وتكەندە ارتىندا قالعان ءتورت بالاسىنا بار مەيىرىن توگىپ, باۋىرىنا باستى. قايىناعاسىنىڭ بەس بالاسىنا دا سونداي شاراپاتى ءتيدى. ءبارىن ءوز بالاسىنداي تاربيەلەدى.
ەرلى-زايىپتى تەمىرجولشىلار ۇلاعاتتى ۇرپاق تاربيەلەدى. بالالارى ءار سالادا ەڭبەك ەتەدى. ايبەك پەن تولەبي مۇناي سالاسىن تاڭدادى. مەيرامگۇل مەن انارگۇل – مۇعالىم, باقىت – مەملەكەتتىك قىزمەتشى. مەديتسينالىق كوللەدجگە وقۋعا تۇسكەن ماحامبەت قازىر اسكەر قاتارىندا بورىشىن وتەپ ءجۇر. وتباسىلىق كاسىپتىڭ ءىزىن جالعاعان اسىلبەك 2006 جىلدان بەرى ۆاگون قۇراستىرۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى.
– تەمىر جول سالاسىن تاڭداۋىما اكە-شەشەمنىڭ ەڭبەكقورلىعى اسەر ەتتى. قۇرمەتتى تەمىرجولشى اتانعان اكەم مەن وعان قولداۋ بىلدىرگەن شەشەمدى ۇلگى تۇتامىن. ولاردىڭ ابىرويلى ءىسىن جالعاستىرۋ – پارىزىم, – دەيدى ۇلى اسىلبەك.
قازىر ەكەۋى دە زەينەتكەر بولعانىمەن, ۇيدە قول قۋسىرىپ وتىرمايدى. وتاعاسى شارباعىنا سيىر مەن تۇيە بايلاپ, قوي وسىرەدى. ال وتاناسى ون جىلدان بەرى باقشاسىن باپتاپ, نەمەرەلەرىن ەڭبەككە باۋلىپ كەلەدى. «ابىرويدىڭ دا, بەرەكەنىڭ دە باستاۋى – ادال ەڭبەكتە. ەڭبەكقور ادامنىڭ ابىرويى بيىك, ەڭسەسى تىك بولادى. ەشكىمنىڭ الا ءجىبىن اتتاماي, جۇمىس ىستەۋدەن جالىقپادىق. ءبىزدى ەڭبەكقورلىق قانا ابىرويلى, تانىمال ەتتى», دەيدى ەرلى-زايىپتى تەمىرجولشىلار ءبىر-ءبىرىنىڭ ويىن وقىپ قويعانداي.
اتىراۋ وبلىسى