– مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا كەزەكتى جولداۋىن جاريالادى. ەسەتجان مۇرات ۇلى, سىزگە جانە ءسىز باسقاراتىن ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ قىزمەتىنە پرەزيدەنت ۇسىنعان باستامالاردىڭ قايسىسى جاقىن؟
– جولداۋدا ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە مادەني ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنداعى باستى ماسەلەلەرگە كەڭىنەن نازار اۋدارىلدى. مەن قازىر بيىلعى پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ ماتىنىندە بەلگىلەنگەن تاقىرىپتاردىڭ قايسىسى باسىمىراق ەكەنىن انىقتاپ جاتپاس ەدىم. جالپى, مەملەكەت باسشىسىنىڭ كەز كەلگەن جولداۋىن قازاقستان حالقى اسىعا كۇتەدى, سەبەبى وندا ەل ومىرىنە بايلانىستى ماڭىزدى جاڭالىقتار ايتىلادى. ءار ادام ۇيلەسىمدەر جۇيەسىندەگى ءوز ورنىن تانىپ, بەلگىلەنگەن دامۋ ۆەكتورلارىن تۇسىنگىسى كەلەدى. وڭ وزگەرىس پەن ۇدەمەلى قوزعالىسسىز كەز كەلگەن ەلدىڭ, كەز كەلگەن قوعامنىڭ ەرتەڭگى كۇنى تۋرالى ايتۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان ءبىزدىڭ ءۇمىتىمىز – ەڭ الدىمەن, جاڭا كوكجيەكتەرگە يەك ارتىپ, بۇگىنگى جاعدايدى ءدال بەلگىلەپ, ەرتەڭ نە بولاتىنىنا كوز جەتكىزۋ.
بۇگىنگى ءبىزدىڭ ۋايىمىمىز جاھاندىق كۇردەلى تولقۋلارعا بايلانىستى تۋىنداپ وتىر: پاندەميا, گەوساياسات, شەكارا تۇبىندەگى قاقتىعىس ايماعى كوڭىلدە الاڭ تۋعىزباي قويمايدى. مۇنىڭ ءبارى ەل باسشىلىعى مەن باسقارۋ جۇيەسىنە عانا قاتىستى شارۋا دەسەك قاتەلەسەمىز, بۇل سونىمەن بىرگە قوعامنىڭ ءوزىن ءبىز جوعارى باعالايتىن تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلىندا قول جەتكىزگەن بارلىق يگىلىكتى ساقتاپ قالۋعا باعىتتايدى. بۇل رەتتە ءبىزدىڭ ماقساتىمىز بار دۇنيەنى ساقتاپ قالۋ عانا ەمەس, قول جەتكەن تابىستى ارتتىرا ءتۇسۋ.
– پرەزيدەنت بۇگىنگى الەمدەگى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ باستى شارتتارىنىڭ ءبىرى ىشكى تسيفرلاندىرۋ ءىسى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. تسيفرلاندىرۋ مەن كينو سالاسى ءبىر تامىردان ءنار الاتىن ءبۇتىن دۇنيە عوي, ەندىگى جەتىستىگى قالاي, قايدا بەت تۇزەدى؟
– وتە دۇرىس, ءبىز بۇگىن تسيفرلاندىرۋ داۋىرىنە قادام باستىق. جاستار جاڭا ترەندتەرمەن تىنىستاپ, جالپى قوعام جاڭا دۇنيەتانىممەن ءومىر سۇرۋگە بەت بۇردى. پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلعان بارلىق وي – قوعامنىڭ ودان ءارى دامۋى ءۇشىن بەرىلگەن ناقتى نۇسقاۋلىق. بىراق ماعان ەكونوميكالىق بلوك وتە قىزىقتى بولىپ كورىندى, سەبەبى وندا ۇلتتىق قوردىڭ ماسەلەلەرى قوزعالعان. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ نەگىزىن قالاعان الەۋەتتى ساقتاپ قالۋ ماڭىزدى. بۇل قور – ءبىزدىڭ قاۋىپسىزدىك قالقانىمىز, وعان ۇقىپپەن قاراعانىمىز ابزال. قازىنالىق-قارجىلىق ورگاندار, وڭىرلىك قۇرىلىمدار مەن اكىمدىكتەردىڭ الدىنا بيۋدجەت قاراجاتىن جۇمساۋ جونىندە ناقتى مىندەتتەر قويىلدى.
– پرەزيدەنت ءوز سوزىندە مادەنيەتتى دامىتۋ ماسەلەلەرىن كوتەردى. سونىڭ ىشىندە جولداۋدا جىل سوڭىنا دەيىن تالانتتى جاستاردى قولداۋ ماسەلەلەرىندە مەملەكەتتىك ساياساتتى ايقىنداۋ مىندەتتەرى قويىلعان...
– ەگەر كينو مەن مادەنيەت تۋرالى ناقتى ايتاتىن بولساق, مەن بۇل سالالارعا ەرتە جاستان ارالاسقاندىقتان, قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جىل باسىندا «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جاريالانعان سۇحباتىندا ايتقان وتە ماڭىزدى مەسسەدجىن بۇگىن جولداۋدان قايىرا ءبىر ەستىگەنىمە قۋانىپ وتىرمىن. ونىڭ ءمانى, بۇگىنگى كۇنى مادەنيەتتى جەكە تۇلعالاردىڭ قالاۋى مەن پايداسىنا عانا رەتتەپ, بەيىمدەۋگە بولمايدى. مادەنيەت – كوپ ولشەمدى ۇعىم. بۇل – جاس ەرەكشەلىكتەرىنە جانە باسقا دا جاعدايلارعا قاراماستان, كەز كەلگەن تۇلعانىڭ ءوزىن ءوزى دامىتۋعا مۇمكىندىگى بار ليبەرالدى ورتا. ەگەر ءبىز «جاستارعا جول اشاتىن» بولساق, وندا تالانتى پەن تاجىريبەسى ۋاقىتپەن مويىندالعان شەبەرلەر تۋرالى دا ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. جاس پەن شەبەرلىك ءوزارا ۇيلەسىمدىلىك تابۋعا ءتيىس.
دەگەنمەن بۇگىندە ۋاقىت بىزدەن باتىل شەشىمدەردى تالاپ ەتەدى. جاستار باتىل ءارى كرەاتيۆتى دامۋعا ءتيىس. ەرتەڭ الەمدىك الاڭداردا ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىزدى كينەماتوگرافيانىڭ قانداي گەنەرالدارى مەن مارشالدارى تانىستىراتىنىن ءبىلۋىمىز كەرەك. بۇل جەردە كاسىبي دايىندىقتى وتە ماڭىزدى دەپ سانايمىن. ءسوز جوق, بۇگىندە شەتەلدىك وقۋ ورتالىقتارىندا ءبىلىم الۋ ءۇشىن ءبىزدىڭ جاس ماماندارىمىزعا ەش شەكتەۋ قويىلماعان, ولارعا بارلىق ەسىك اشىق, بىراق باسىنان اياعىنا دەيىن ۇلتتىق ءونىمدى جاسايتىن جۇيەنى قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى. سوندىقتان مەن مەنتاليتەتىمىزدە كوپتەگەن جىل بويى ساباقتاسىپ كەلە جاتقان ۇلتتىق تاربيە مەكتەبىنىڭ تۇپنۇسقالىعى مەن قاعيداتتارىن ساقتاي وتىرىپ, جاھاندىق ينتەگراتسيالانۋدى قولدايمىن. كينەماتوگرافيا ءۇشىن كاسىبي كادرلاردى دايىنداۋ جانە ولارعا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن بارلىق جاعىنان زەردەلەۋ, ولاردى دەبيۋتتەن, قىسقامەتراجدى كارتينادان تولىقمەتراجدى فيلمگە دەيىن سۇيەمەلدەۋ وتە ماڭىزدى.
ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنا كەلەتىن بولساق, ءبىز جاس كينەماتوگرافيستەردىڭ جوبالارىن قولداۋعا تىرىسامىز. مىسالى, 2020 جىلعى كونكۋرس قورىتىندىسى بويىنشا 39 جوبا مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋعا يە بولدى. اتاپ ايتقاندا, جاس رەجيسسەرلەر تۇسىرگەن 5 دەبيۋتتىك فيلم, 9 قىسقامەتراجدى فيلم, 5 انيماتسيالىق جانە 4 اۆتورلىق كوركەم جوبا بار. ال قىركۇيەك ايىندا قورعاۋعا جىبەرىلگەن بايقاۋعا قاتىسۋشىلار اراسىنداعى جاستاردىڭ ۇلەسى «اۆتورلىق كينو» (شامامەن 75%), «انيماتسيا» (85%) جانە «كەڭ اۋقىمدى كورەرمەندەر اۋديتورياسىنا ارنالعان فيلمدەر» (80%) سەكتسيالارىندا باسىم.
– «قوعامدى ۇيىستىرۋ, ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ ىسىندە ەلىمىزدىڭ تاريحي مۇراسىن جانە مادەني الەۋەتىن ءتيىمدى پايدالانۋعا باسا ءمان بەرىلەدى. بۇل ورايدا قازاقستاننىڭ مۇمكىندىكتەرى زور, سونىڭ ىشىندە ءوزىن حالىقارالىق ارەنادا ءتيىمدى تانىتا الادى», دەپ اتاپ ءوتتى مەملەكەت باسشىسى. مادەني الەۋەتتى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ قانداي جولىن اتاپ وتكەن بولار ەدىڭىز؟
– تاريحي جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردىڭ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىنى ءسوزسىز. ولار – رۋحاني بايلىقتى ساقتاۋعا ىقپال ەتەتىن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى تاربيەلىك, رۋحاني-ادامگەرشىلىك قۇرامداس بولىگى. سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت وتە ماڭىزدى مىندەت بەلگىلەدى – تاريحي جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار كارتينالار جەرگىلىكتى كورەرمەن ءۇشىن عانا جاسالماي, الەمگە تۇسىنىكتى بولعا ءتيىس.
بۇگىنگى نارىق جۇيەسى جاڭا بەلەستەردى باعىندىرۋىمىزدى تالاپ ەتەدى. بۇعان تەك كينوداعى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار مادەنيەتتىڭ باسقا دا سالالارىنداعى جەتىستىكتەرىمىز تۋرالى ايتۋعا بولاتىن ستريمينگ پلاتفورمالارىمەن سەرىكتەستىكتىڭ دامۋى ىقپال ەتەدى. مەن كينونىڭ ونەركاسىپتىك سالا ەكەنىن ءاردايىم اتاپ وتەمىن, ويتكەنى بۇل – كەرى قايتارىمدار بەرۋگە قابىلەتتى, بۇگىنگى تاڭدا كوپ مونەتيزاتسيالاناتىن مادەنيەت سالاسى. بۇگىن ءبىز «كينەماتوگرافيا تۋرالى» زاڭدى شەتەلدىك ارىپتەستەردى تارتۋ مۇمكىندىگى جاعىنا قاراي جەتىلدىرۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. ريبەيت, كوپرودۋكتسيا, كينوكوميسسيا, كينووندىرىس جەلىسىن ءارتاراپتاندىرۋ مۇمكىندىگى سياقتى تارماقتار پىسىقتالۋدا. سوندىقتان ءبىز مادەنيەت سالاسىندا جانە باسقا دا سالالاردا ۇلتتىق كرەاتيۆتى ويدى سىرتقى نارىققا شىعارا الاتىن جاستارىمىزدىڭ ۇمتىلىسى مەن بەلسەندىلىگىن قولدايمىز. بۇگىنگى تاڭدا جاھاندانۋ جانە ينتەگراتسيالانۋ پروتسەستەرى وتە قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر جانە وسى ۇلكەن لوكوموتيۆتىڭ سوڭعى ۆاگونىندا قالماۋ ءۇشىن, ارينە, بۇگىن مۇقيات ويلانۋىمىز كەرەك.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
