تسيفرلى قىزمەت كورسەتۋ, ستريمينگ الاڭ, سمارتفون سەكىلدى بايلانىس ءتۇرى كينونىڭ قولايىنا جاعادى-اق, ءتىپتى كينونى ۇيدەن شىقپاي-اق تەلەديداردان تاماشالاۋ داعدىسى كەڭ قالىپتاسقان كەزەڭدە كينوتەاتر ىزدەۋ ابەستىك سەكىلدى كورىنەر. بىراق بۇل ونەردىڭ كەرەمەتى سوندا, ونى ۇلكەن ەكران, كەڭ فورماتتا تاماشالاعاندا عانا اسەرى ارتا تۇسەدى. اسىرەسە, اۆتورلىق كينونىڭ ساپاسىن باسقا بىردە-ءبىر تەحنولوگيا جەتىستىگى ارتتىرا المايدى.
ءبىر دەمدە بۇكىل تابىسىنان ايىرىلعان وتاندىق كينوتەاترلارعا بۇگىندە وڭاي سوعىپ وتىرعان جوق. سوعان قاراماستان, تولىق قۋاتىمەن كىرىسە الماسا دا, جۇمىسىن جارتىلاي جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك تاپقانىن داتكە قۋات ەتپەسكە امالى جوق. دەگەنمەن لوكداۋندار مەن جاڭا قاۋلىلار سەكىلدى بىرقاتار سەبەپكە بايلانىستى, قاراپايىم كورەرمەن بۇل تۋرالى بىلمەۋى مۇمكىن. داعدارىستا قالعان سالانىڭ باسىنداعى قيىندىقتاردى تالداۋدى قىزمەتىنىڭ نەگىزگى قىرى سانايتىن ۇلتتىق كينو ورتالىعى جىل بويى قاڭىراپ بوس قالعان كينوتەاترلارعا كورەرمەندەردى قايتارۋدى باستى مىندەتى رەتىندە بەلگىلەپ وتىر.
COVID-19 پاندەمياسىنىڭ الەمدىك كينويندۋستريانى ءدۇر سىلكىندىرگەنى بەلگىلى. الەم بويىنشا كينوتەاترلار بىرىنەن سوڭ ءبىرى جابىلىپ, ءدۇبىرلى كينوفەستيۆالدار كەيىنگە شەگەرىلىپ, ۇلكەن فيلمدەردىڭ تۇساۋكەسەرلەرى بەلگىسىز مەرزىمگە اۋىستىرىلعانى بەلگىلى.
الايدا كۇردەلى كەزەڭدى باستان وتكەرە وتىرىپ تا, ۋاقىت وتە كەلە, كينو سالاسى جاڭا ءومىردىڭ تالاپتارىنا داعدىلانا باستادى. شەكتەۋلەرگە قاراماستان جاڭا فيلمدەر ءتۇسىرىلىپ, الەمدىك كينوفەستيۆالدار ءوتىپ جاتىر جانە ەڭ باستىسى, كينوتەاترلارعا ۇلكەن فيلمدەر – بلوكباستەرلەر ورالا باستادى.
مىسالى, Marvel كوميكستەرىنىڭ جەلىسى بويىنشا شىعارىلعان «چەرنايا ۆدوۆا» ءفيلمى COVID-19 پاندەمياسى كەزىندە كورسەتىلىمىن رەكوردتىق كورسەتكىشپەن باستادى. تۇساۋكەسەرىنىڭ وزىندە كارتينا الەم كينوتەاترلارى بويىنشا $158 ملن جينادى (اقش-تا - $80 ملن), تاعى $60 ملن-دى كارتينا Disney+ ستريمينگ الاڭى ارقىلى جيناعان. بۇل Marvel-ءدىڭ وتكەن ەكى جىل ىشىندە شىعارعان ءبىرىنشى ءفيلمى, ال ونىڭ تۇساۋكەسەرى كوروناۆيرۋستىڭ كەسىرىنەن بىرنەشە رەت شەگەرىلگەن بولاتىن.
سونىمەن بىرگە «فورساج 9», «كرۋيز پو دجۋنگليام», «تيحوە مەستو 2», «مورتال كومبات», «گودزيللا پروتيۆ كونگا» سياقتى ءىرى جوبالار جانە Pixar ستۋدياسىنىڭ «دۋشا» اتتى انيماتسيالىق ءفيلمى الەمدىك پروكاتتا جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزدى. ال تامىزدا تاعى ءبىر كوپتەن كۇتكەن فيلم – «وترياد ساموۋبيتس: ميسسيا نا ۆىلەت» اتتى فانتاستيكالىق ءفيلمنىڭ الەمدىك تۇساۋكەسەرى ءوتتى, بۇل كارتينا دا كورەرمەندەردىڭ كينوعا قايتا ورالۋىنا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزۋى ءتيىس.
ال ءبىزدىڭ ەلدەگى كينووندىرىستىڭ جاعدايى قالاي بولىپ جاتىر؟ جىل باسىنان كينوتەاترلار ءبىر جابىلىپ, ءبىر اشىلدى, بارلىعى دا وڭىردەگى ەپيدەميالىق جاعدايعا باعىندى. ءدال قازىر قازاقستان كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋ قارقىنى بويىنشا «قىزىل ايماقتاعى» ورنىن باسقا تۇسپەن الماستىرا قويعان جوق, بىراق ۇلكەن قالالارداعى كينوتەاترلار كارانتين شارالارىن ساقتاي وتىرىپ, جۇمىسىن جالعاستىرۋدا.
ەلىمىزدىڭ باس سانيتارلىق دارىگەرىنىڭ سوڭعى قاۋلىسىنا سايكەس, Ashyq جوباسىنا قاتىساتىن كينوتەاترلارعا جۇمىس كۇندەرى بەلگىلى ءبىر ۋاقىتقا دەيىن جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرىلگەن (جاقىندا دەمالىس كۇندەرى دە جۇمىس ىستەۋگە رۇقسات بەرىلدى).
ەلىمىزدەگى كينوپروكاتتىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى Chaplin Cinemas كوممەرتسيالىق ديرەكتورى دميتري كيريەنكو بىلاي دەيدى: «كورەرمەن, وكىنىشكە قاراي, ساۋدا ورتالىقتارى مەن كينوتەاترلاردىڭ جۇمىس ۋاقىتىن, شەكتەۋ قاعيداسىن كوپ جاعدايدا تۇسىنگىسى كەلمەيدى. مىسالى, ەگەر ادامدى كيىم بۋتيگىنەن ساعات 17.00-دە شىعارىپ جىبەرسە, كينوتەاتردىڭ جۇمىس ىستەپ تۇرعانىنان حاباردار بولا تۇرا, وعان كينوعا بارۋ دەگەن وي كەلمەيدى. ول ءۇشىن دۇكەن جابىق بولسا, ساۋدا ورتالىعى دا جابىق دەگەن ءسوز. ال جابىق ساۋدا ورتالىعى – جابىق كينوتەاتر دەگەن ءسوز. كورەرمەندەر كينوكورسەتىلىمنىڭ قازىرگى ەرەكشەلىكتەرىن مۇمكىندىگىنشە تۇسىنەر دەپ ۇمىتتەنەمىن».
Chaplin Cinemas كوممەرتسيالىق ديرەكتورىنىڭ ايتۋىنشا, وسى ءىرى بلوكباستەرلەردىڭ ارقايسىسى («چەرنايا ۆدوۆا», «وترياد ساموۋبيتس») ءارتۇرلى شەكتەۋلەرگە بايلانىستى ءوز الەۋەتىنىڭ كەم دەگەندە جارتىسىن جوعالتقان. ونىڭ ايتۋىنشا, ەڭ اۋىرى — دەمالىس كۇندەرى جۇمىس ىستەۋگە رۇقساتتىڭ بەرىلمەۋى. «جۇمىستى 20.00-گە دەيىن نەمەسە ءتىپتى تۇنگى 00.00-گە دەيىن شەكتەۋ ەشتەڭە ەمەس, بۇل تەك تۇتىنۋشى ءۇشىن قولايسىزدىقتار تۋعىزادى. بىراق دەمالىس كۇندەرى لوكداۋن جاريالاۋ تاجىريبەسى بىرنەشە اپتا بويى جۇرگىزىلىپ كەلەدى, سونىڭ وزىندە سىرقاتتانعاندار سانى وسۋدە. بۇل ەكى ماسەلەنىڭ اراسىندا ەشقانداي بايلانىستىڭ جوقتىعىن كورسەتەدى. بىراق ونىڭ ءبىز ءۇشىن زاردابى كوبىرەك. ءبىز كينوزالدا كورەرمەندەر اراسىندا قاشىقتىقتى ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سانيتارلىق وڭدەۋلەر جۇرگىزۋ, ساۋدا ورتالىعىنىڭ كىرەبەرىسىندە دە, كينوتەاتردىڭ كىرەبەرىسىندە دە Ashyq باعدارلاماسىنىڭ بولۋى سياقتى كوپتەگەن تالاپتاردى ورىندادىق. كورەرمەننىڭ ەڭ از شوعىرلانۋىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ قيسىندى شەشىمى – ساۋدا ورتالىقتارى مەن كينوتەاترلارعا تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرۋ», دەپ ويىن ساباقتاي ءتۇستى كيريەنكو.
«كورەرمەندى كينوعا قالاي قايتارۋعا بولادى؟» دەگەن سۇراققا د.كيريەنكو بىلاي جاۋاپ بەردى: «كينوعا كورەرمەندى قايتارۋ ءۇشىن سالاعا تۇراقتىلىق قاجەت. ستۋديالار ءۇش اي بويى تۇراقتى جۇمىس ءجۇرىپ جاتقانىن كورۋى ءتيىس. بۇل كونتەنتتى جوسپارلاۋعا, ونى تەحنيكالىق تۇرعىدان دايىنداۋعا, كينوتەاترداعى رەتتىلىكتى, ءتيىستى دەڭگەيدەگى پروموۋشندى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ال كورەرمەن وسى جاعدايلاردى باقىلاي وتىرىپ, مىندەتتى تۇردە كينوتەاترعا ورالادى».
كورەرمەندى كينوعا قايتارۋداعى تاعى ءبىر ماڭىزدى فاكتور – وتاندىق فيلمدەردىڭ ۇلەس سالماعىن قاداعالاۋ. ويتكەنى پاندەميا كەزىندە پروكات جۇيەسىندە كوپ وزگەرىس بولدى. ەندى بلوكباستەرلەردىڭ الەمدىك تۇساۋكەسەرلەرى كينوتەاترلاردا دا عانا ەمەس, ستريمينگ سەرۆيستەردە دە قاتار جۇرەدى. كوبىسى بۇعان كەلىسپەگەنىمەن, ستۋديالاردىڭ تاڭداۋى وسىلاي بولىپ وتىر, بۇعان قارسى تۇرار امال دا بولماي تۇر. بۇل ماسەلەنى دە ءار ەل وزىندەگى نارىق تاسىلىمەن رەتتەپ جاتىر.
مىسالى, كورشىلەس رەسەيدە وتكەن جىلى, ەپيدەميا ءورشىپ تۇرعان ۋاقىتتا, كورسەتەتىن تۇك بولماعان سوڭ, وتاندىق فيلمدەرگە ءۇمىت ارتتى. ۇمىتتەرى اقتالدى. كورەرمەندەر كينوعا قۋانا قايتىپ ورالدى, ال 1,175 ملرد رۋبل (19 ملن دوللار) جيناعان «كونەك-گوربۋنوك», «پوسلەدني بوگاتىر 2» (2,105 ملرد. رۋبل) جانە «سترەلتسوۆ» (4 ملن دوللاردان كوپ) سياقتى وتاندىق فيلمدەرى پروكات ۇزدىكتەرى اتاندى.
ال پاندەمياعا دەيىن ءبىزدىڭ ەلدەگى كينواحۋال قانداي بولعان ەدى؟ وتاندىق كينووندىرىستىڭ تامىرىنا قان جۇگىرىپ, سەرپىلىس سەزىلە باستالعان ەدى. قازاقستاندىق كارتينالاردىڭ كوپشىلىگى ءبىرىنشى رەت پروكاتتا باتىس بلوكباستەرلەرىمەن تەڭ دارەجەدە تالاسقا تۇسە الاتىن ءباسىن بايقاتتى. كوممەرتسيالىق كينونىڭ كوش باسىنداعى نۇرلان قويانباەۆ «بيزنەس پو-كازاحسكي ۆ كورەە» جانە «My love is Aisulu» اتتى ەكى جوباسىمەن 4 ملن دوللاردان استام قاراجات تاۋىپ, رەكورد جاڭارتتى.
قازىردىڭ وزىندە سول قويانباەۆتىڭ «بيزنەس پو-كازاحسكي ۆ تۋرتسي» ءفيلمى تولىقتاي دايىن, ال «I go to school» ءفيلمى دە اياقتالۋعا جاقىن. نۇرتاس ادامباي (كوپشىلىك كۇتىپ جۇرگەن وتاندىق كارتينالاردىڭ ءبىرى «كەلينكا سابينا 3»), قۇرالاي اناربەكوۆا («تويحانا») سياقتى جانە تاعى باسقا تابىستى رەجيسسەرلەر شەكتەۋ شارالارىنا بايلانىستى ءوز فيلمدەرىن شىعارۋعا اسىعاتىن ەمەس.
«ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى» كينوتەاترلارعا تىكەلەي قارجىلىق كومەك كورسەتۋ بويىنشا ءوز جوباسىن ازىرلەدى. وسى تاقىرىپقا ارنالعان مادەنيەت مينيسترلىگىندە وتكەن جيىندا قارجىلىق قولداۋدىڭ قاجەتتى كولەمى بەلگىلەندى دە. بۇل ماسەلەنى قايتا-قايتا كوتەرىپ وتىرمىز, ويتكەنى كينوتەاترلار – يندۋستريانىڭ ەڭ ماڭىزدى سەگمەنتى جانە ولارسىز, ولاردىڭ قالىپتى جۇمىسىنسىز – مۇنىڭ ءبارىنىڭ دە ەش ماعىناسى جوق», دەپ اتاپ ءوتتى ۇكقمو باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان شۇكەنوۆ.
كينوتەاترلاردىڭ تولىق قۋاتپەن قىزمەتىنە كىرىسۋىن تاعاتسىزدانا كۇتىپ وتىرعان وتاندىق كينوگەرلەر «لايىقتى شارتتاردىڭ بولماۋىنا بايلانىستى كوپتەگەن كينوتەاترلار جابىلىپ, ونسىز دا قيىن كەزەڭدەردى باستان وتكەرىپ جاتقان كينويندۋستريا ۇلكەن شىعىندارعا ۇشىراۋى مۇمكىن» ەكەنىن قايتالاپ ايتۋدان جالىقپاي كەلەدى. دجەيمس گاننىڭ «وترياد ساموۋبيتس» فيلمىندە ايتىلاتىنداي, قازىرگى تاڭدا بارلىعىمىز ءوزىمىزدى ەمەس, الەمدى ويلاۋىمىز كەرەك جانە ءوزىمىزدى عانا ەمەس, كينوتەاترلاردى دا قۇتقارىپ قالۋىمىز ءتيىس...
