نونسەنس

و, باستا تاقىرىپتى تاپ بۇلاي قويامىز دەپ ويلاماعانبىز. ار­تى­ن­ان الدەنە كوزگە سۋىق تارت­قان­داي بولدى. مىنا مەڭىرەۋ دۇنيەنىڭ مەڭ-زەڭ ەتەر ۇنسىزدىگىن باياعىداي قالانىڭ شۋىلى ەمەس, الەۋمەتتىك جەلىنىڭ ايقايى بۇزادى. ماڭىراعان قوي مەن جامىراعان ءتولدىڭ ءبارى دە سوندا. قۇزعىن سارى­دەن كوڭىلدى جۇدەتەدى. القارا اس­پان­نىڭ اق­باۋىر بۇلتىن جارىپ شىققان كۇننىڭ جان جىلىتار نەسى قالدى!؟ بىردە – اشىق, بىردە – سالقىن, بىردە – جاڭبىر, وعان دا ادەتتەندىك. اي دا بۇرىنعىشا ءوز ور­نىنان شىعادى, ءوز مەكەنىنە اسىق­پاي, اياڭداپ بارىپ باتادى. تەك جۇمىر جەردەگى ەستى پەندە عانا باياعىداي ەمەس. ادامزات جەل قۋالاپ, كولەڭكەسىمەن الىسىپ جۇرگەندەي...

كەشە اتاقتى اكتەر ارنولد شۆار­تسەنەگگەر قولادان قۇيىلعان ءوز ءمۇسىنىنىڭ استىندا ۇيىقتاپ جاتقان سۋرەتىن جاريالادى. جان جىلىتار فوتوعا قاراپ قايران قالاسىز! ادامنىڭ باسىندا باق ماڭگىگە قونىستانبايتىنىن ءبىر عانا سۋرەتپەن ۇقتىرعان تۇلعانىڭ ارەكەتى كوڭىل تەبىرەنتەدى. قالاي عانا, كينو الەمىندە وزىندىك قول­تاڭ­باسىن قالدىرعان سۇڭعىلا ءار­تىس­تى ءوز حالقى كوكىرەگىنەن يتەردى ەكەن؟!

قارا كۇشىمەن-اق قارا ورمان حالىقتىڭ جۇرەگىن جاۋلاعان تانىمال ءارتىس كاليفورنيا گۋبەرناتورى بولعان تۇستا وگايو شتاتىندا «كولۋمبۋس» اتتى قوناقۇي اشىپ, تۇر­عىنداردىڭ قالاۋىمەن الدىنا تۇعىرتاس ورناتادى. سودان كەيىن قوناقۇي اكىمشىلىگى وعان كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەلىپ, قالاعان بولمەسىنە جايعاسۋعا ۋادە ەتكەن-ءدى. بۇل كوپتەن بەرگى جۇرتتىڭ ارمانىن ورىنداعان گۋبەرناتورعا ىستىق ءىلتيپاتتان تۋعان پەيىل ەدى. ەندى قاراڭىزشى, قولىنان بيلىك تايعان سوڭ ويىنان اينىپ شىعا كەلىپتى. ءوزى باسقارعان مەكەنگە قىدىرىپ بارعان ەسىل ەر مۇن­داي بولارىن ويلاماسا كەرەك. باس­شىلىق بولمەلەرگە سۇرانىس جوعا­رى بولعاندىقتان تولەمدى تالاپ ەتىپ, تەگىن بولمە بەرۋدەن باس تارتقان. ارينە, ءارتىستىڭ وعان اق­شا­سى جەتپەيدى ەمەس, جەتەدى, تەك قو­عامنىڭ قۇبىلىپ بارا جاتقا­نى­نا نازالى.

سومكەسىن باسىنا جاستاپ, سۋىق قارا جەردى توسەك ەتكەن تالانت يەسى: «مەن ۇلكەن قىزمەتتە بول­عاندا, ولار مەنى ارقاشان توبەگە كو­تەردى. ال تۇعىردان تۇسكەندە تەرىس اينالدى. بەرگەن سەرتىندە دە تۇر­مادى. ءسىزدىڭ قىزمەتىڭىز دە, اقشا­ڭىز دا, كۇشىڭىز دە, ءتىپتى اقى­لى­ڭىز دا ماڭگى ەمەس» دەپ جازبا قالدىرادى.

ءيا, ءبارى وتكىنشى... باسىڭداعى باق تا, استىڭداعى تاق تا, مانساپ تا, بايلىق تا... قۇس تۇمسىعىنداي قىس­قا عۇمىردا پەرىۋايىم پەيىلىڭىز ءتۇزۋ بولسا بولعانى. باقىتتىڭ ءبىر اتى – قاناعات. دۇنيەنى كەۋدەڭە قوندىرساڭ سول بوق دۇنيەگە اينا­لا­سىڭ. ءبىز مىسالعا العان ارنولد شۆارتسەنەگگەردىڭ وقيعا­سى وسىنى دالەلدەگەندەي. ال بۇدان ماعى­نا ىزدەپ كورىڭىزشى!؟

باياعىدا تەڭىز ورتاسىندا ۇلكەن ارال بولىپتى دەسەدى. ايلاعى الپىس مەرتدى قۇرايتىن شاعىن قۇر­لىق­­تىڭ ۇستىندە الىپ تاس جاتسا كەرەك. سول تاسقا قاشالىپ جازىل­عان جازۋدى وقىعان جولاۋشى ەگىلىپ جىلايدى ەكەن. بىردە جەر ءجۇزىن ساياحاتتاپ جۇرگەن ءبىر بايەكەش الگى عاجايىپ مەكەنگە كىدىرىپتى. سودان تۇنگى وتتىڭ جالىنىنا ورانعان تاس­تا­عى جازۋ كوزىنە وتتاي باسىلادى. ونى ەجىك­تەپ وقىعان ول ەلگە كەلگەن سوڭ, جيعان-تەرگەنىن جەتىم-جەسىر مەن كەدەي-كەپشىككە ۇلەستىرىپ بەرىپتى. ال تەڭىزدەن ناپاقاسىن تاۋىپ جۇرگەن ءسىڭىرى شىققان با­لىقشى سول جازۋدى وقىعاندا قۇ­داي­عا تاۋبە ەتكەن ەكەن. ارينە, بۇل اڭگىمە ويدان قۇرىلۋى دا مۇم­كىن, بىراق ماعىناسى تەرەڭدە. الگى تاسقا جازىلعان جازۋ ءسىزدىڭ دە عۇمىرىڭىزعا ساۋلە توگەرىنە ءشۇبام جوق. ول نە دەسەڭىز ء«بارى ۋاقىتشا» دەگەن مۇڭدى تىركەس قانا. شىنىندا قايعى دا, قاسىرەت تە, قۋانىش تا, ءبارى-ءبارى ۋاقىتشا. ۋاقىتتىڭ ءوزى ۋاقىتشا ەمەس پە؟ ال سول ۋىسىڭىزدا ەرىگەن ۋاقىت­تان ماعىنا ىزدەپ كورىڭىزشى!

نونسەنس تۋرالى جازباققا وق­تال­عاندا ويىمىزعا ويلى جازۋشى تولەن ابدىكتىڭ شىعارمالارى ورالا بەردى. قالامگەردىڭ حيكايا­لارى جاندى ءبىر ىسىتىپ, ءبىر سۋىتادى. برازيليانىڭ ءبىر پروۆينتسياسىندا قولتىراۋىندار ادامدارعا, مالدارعا شابۋىل جاساپ, تىنىشتىق بەرمەگەن سوڭ, تۇرعىندار جينالىپ جىرتقىشتى تۇقىمىمەن قۇرتىپ جىبەرەدى. ايتكەنمەن, كوپ ۇزاماي سول مەكەندە ىندەت ءورشىپ, حالىقتىڭ مازاسى كەتەدى. سويتسە, قيقار قولتى­راۋىن­دار كول جاعالاعاندارعا قى­ساستىق كورسەتكەنىمەن, سۋداعى اۋرۋ تاراتاتىن باقا-شاياندارمەن قورەكتەنەدى ەكەن. قۇدايدىڭ شە­بەر­لىگىندە شەك بار ما!؟ الەككە تۇسكەن برازيليالىقتار اقىرى قىرۋار اقشاعا كورشى پروۆينتسيا­دان قولتىراۋىن ساتىپ الادى. قاراڭىزشى, بۇل ءوز اقشاڭا قيا­نات ساتىپ العانمەن بىردەي ەمەس پە؟ شىنىمەن, سانالى جان تىر­شى­لىكتە ءمان ىزدەگەندە, جاق­سى­لىق­تى جامان­دىق­تان, اقي­قات­تى جال­عاننان ءبولىپ العىسى كەلىپ جان­تالاسادى. ءسويتىپ عۇ­مىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن ءوز-وزى­مەن الىسادى. ال بۇدان ماعىنا ىز­د­ەپ كورىڭىزشى!؟

نونسەنس – ماعىناسىزدىق. ادام مىناۋ جارىق دۇنيەگە كەلگەن بەتتە الەمنەن ىزگىلىك ىزدەۋگە ۇم­ت­ىلادى. پاراساتتى پسيحولوگ ۆيكتور فرانكلدىڭ «ومىردەن ءمان ىز­دەگەن جان» كىتابىندا ء«ومىردىڭ ماق­ساتى – جاننىڭ راقاتىن ىزدەۋ ەمەس, سۇيىكتى ىسىڭىزبەن اينالىسۋ جانە ءماندى عۇمىر كەشۋ» دەپ انىق­تاما بەرەتىنى بار. فاشيستىك كونتسلاگەرلەردىڭ سۇمدىعىن باستان كەشىپ, امان شىققان عا­لىم­نىڭ قارەكەتىنە قاراپ سۇيى­نەسىز. ال ءبىز شە؟ وتكىنشى ومىردەن ءلاززات الىپ, بيلىككە ۇمتىلۋدى عانا ماقسات ەتىپ كەلەمىز. ال بۇدان ما­عىنا ىزدەپ كورىڭىزشى!؟