بيىلعى وقۋ جىلىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ مەكتەپتەرىندە 75 مىڭنان ارتىق وقۋشى مەكتەپكە بارادى. بۇل بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 2,5 مىڭ بالاعا ارتىق. بالا ءوسىمى نەگىزىنەن جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ەسەبىنەن بولىپ وتىر. مەكتەپ بىتىرەتىندەردەن مەكتەپ تابالدىرىعىن ءبىرىنشى رەت اتتايتىندار سانى سانى 2,2 ەسە كوپ بولعانى قۋانتادى.
الايدا مەملەكەتتىك تىلدە وقيتىندار سانىنىڭ ۇلەسى وسىدان 10 جىل بۇرىنعىدان تومەن ەكەنى الاڭداتادى. بيىل مەكتەپ بىتىرەتىن 3 586 جاستىڭ 34 پايىزى قازاقشا وقيتىندار بولسا, مەكتەپكە كەلەتىن بالدىرعىنداردىڭ 21,4 پايىزى, ياعني 1 720 بالا عانا مەملەكەتتىك ءتىلدى تاڭداپ وتىر. وسىنىڭ وزىنەن مەملەكەتتىك ءتىلدى ناسيحاتتاۋ, وقىپ-ۇيرەتۋگە ىنتالاندىرۋ ىستەرىنىڭ جىلدان-جىلعا تومەندەپ بارا جاتقانىن كورۋگە بولادى. بيىل مەكتەپكە باراتىن 8 مىڭ بالدىرعانداردىڭ ىشىندە تەك 13 بوبەك قانا – وزگە جۇرتتىڭ وكىلدەرى. سونىڭ ىشىندە پەتروپاۆل قالاسىندا ءبىر-اق وزگە ۇلتتىڭ وكىلى قازاقشاعا بارۋدى قالاپتى. بۇل دا – مەملەكەتتىك تىلدە وقىتۋدىڭ ارتىقتىعىن جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ اتا-انالار اراسىندا ءتيىمدى جۇرگىزبەيتىنىنىڭ سالدارى. ءتيىستى شەنەۋنىكتەر مەملەكەتتىك مۇددەنى ويلاماي تەك قاعازباستىلىقپەن جوعارىدان تۇسكەن بۇيرىق, تالاپتارعا جاۋاپ بەرۋمەن كۇنىن وتكىزىپ وتىرادى. تىم بولماسا ورىسشا وقيتىن وقۋشىلار سانى مۇلدە از ارالاس مەكتەپتەردى تازا قازاق مەكتەبى قىلىپ اۋىستىرۋعا دا ىقىلاسى جوق. بىرەر اتا-انا ءسال-ءپال قارسىلىق كورسەتسە بولدى, سولاردىڭ ىعىنا جىعىلىپ, ارالاس مەكتەپكە تيىسپەيدى نەمەسە جاڭادان اشىلعانداردى دا ارالاس قىلۋعا بەيىم. مىسالى, قىزىلجار اۋدانىنىڭ ورتالىعى بەسكولدەگى ءۇشىنشى مەكتەپتى تازا قازاقشا بولادى دەگەن ەدى, ەندى قاراساق, ارالاس بولىپتى. مەكتەپتەگى 295 بالانىڭ 48-ءى عانا, ياعني 16 پايىزى عانا ورىسشا وقيدى. سول بالالاردى باسقا مەكتەپكە اۋىستىرۋعا بولار ەدى عوي, سوعان جەرگىلىكتى بيلىك كۇش-جىگەرلەرىن جەتكىزە الماعان ەكەن...
ال حالىقتى قازىر قازاقشا مەكتەپ بىتىرگەندەردىڭ ءوزى ورىسشا سويلەۋگە بەيىم بولىپ تۇرعاندا ورىسشا وقىعانداردىڭ انا ءتىلىن مۇلدە كەرەك قىلماسى مۇمكىن-اۋ دەگەن ءدۇدامال ويلار مازالايدى.
وبلىستىڭ وقۋ ءبىلىمى باسقارماسىنان العان دەرەكتەرگە قاراعاندا بيىلعى وقۋ جىلىندا بارلىق ۆاكانتتىق ورىندار تولىعىمەن جابىلادى. پەداگوگتەر قىزمەتكە كونكۋرستىق نەگىزدە قابىلدانادى. م.قوزىباەۆ اتىنداعى جەرگىلىكتى ۋنيۆەرسيتەت پەن م.جۇماباەۆ اتىنداعى جوعارى پەدكوللەدجدى بىتىرگەن مامانداردىڭ ءوزى عانا سۇرانىستى قاناعاتتاندىرادى ەكەن.
وسىنىڭ وزىنەن جاستاردىڭ مۇعالىم بولۋعا دەگەن ىنتاسىنىڭ ارتقانىن كورۋگە بولادى. قازىر مۇعالىمدەردىڭ بارىنە پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ساناتى, ماگيستر دارەجەسى, تالىمگەرلىگى, سىنىپ جەتەكشىلىگى, پاندەردى اعىلشىن تىلىندە جۇرگىزگەنى, داپتەر تەكسەرگەنى, دەنە شىنىقتىرۋ مۇعالىمدەرىنىڭ ساباقتان تىس ءىس-شارالار وتكىزگەنى ءۇشىن قوماقتى قوسىمشا اقى تولەنەدى. ونىڭ كولەمى 80-90 مىڭنىڭ, كەيبىرىنە ءتىپتى 150-160 مىڭ تەڭگەگە جەتەتىنىن جازعانبىز. ارينە, مۇنداي ىنتالاندىرۋلاردىڭ ىقپالى تيمەي قويمايدى. قازىرگى جاستار ەندى مۇعالىمدىكتەن ات-تونىن الا قاشپايتىن بولدى. ايتەۋىر قازىرگى ءمينيستردىڭ قادامدارىنا مۇعالىمدەر دە, حالىق تا ريزاشىلىعىن بىلدىرۋدە. ونىڭ بۇيرىعىمەن مەكتەپ تابالدىرىعىن العاش اتتاعان بالدىرعانداردىڭ قولتىعىنا «الىپپەنى» قىسۋ دا ءبىر قۋانىشتى جايت بولعالى تۇر.
بيىل سولتۇستىك قازاقستاندا 84 مەكتەپ جاڭعىرتىلىپ, ولاردىڭ شىعىنىنا 4 061 ملن تەڭگە قاراجات بولىنگەن. سونىڭ 3589,3 ملن تەڭگەسى 34 مەكتەپتى كۇردەلى جوندەۋگە جۇمسالعان. 78 مەكتەپتىڭ كىتاپحانالارىنا 250 ملن تەڭگەدەن اسا قاراجاتقا كوركەم ادەبيەتتەر ساتىپ الۋ كوزدەلگەن. بۇل تاماشا ۇدەرىس, ەندى تەك مەكتەپ تاراپىنان وقۋشىلارعا كوركەم كىتاپ وقۋعا دەگەن ىنتا ارتتىرىلسا عوي. ول ءۇشىن مەكتەپ بويىنشا ءبىر كىتاپتى تالداۋ مەن سارالاۋعا ارنالعان سياقتى قىزىقتى شارالار ۇيىمداستىرىلسا, نۇر ۇستىنە نۇر بولار ەدى.
قازىر وبلىس مەكتەپتەرىندەگى كومپيۋتەرلىك پارك 25 509 بىرلىكتى قۇرايدى. 2020 جىلى 1 980 كومپيۋتەر, 7 444 نوۋتبۋك, 2 586 پلانشەتتەر ساتىپ الىنعان. مەكتەپتەردىڭ 98,5%-ى (455) كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە قوسىلعان.
اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ سوڭعى جىلدارعا دەيىن شەشىلمەگەن تاعى ءبىر قاجەتتىلىگى جىلى اجەتحانا ەدى. وندايدى ايتۋعا كەڭەس جىلدارىندا ۇياتسىنىپ كەلسەك, دەنساۋلىقتى ساقتاۋداعى ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى رەتىندە قازىر بۇل ماسەلە اۋىزدان تۇسپەيدى. قۇدايعا شۇكىر, قازىر وبلىستىڭ بارلىق مەكتەبى جىلى اجەتحاناعا قول جەتكىزگەن ەكەن.
مەكتەپكە قاتىستى تاعى ءبىر شەتىن ماسەلەنى دە ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. بۇل – وقۋشى سانىنىڭ ازايۋىنا بايلانىستى مەكتەپتەردىڭ تومەنگى ساتىعا شەگەرىلۋى نەمەسە ءتىپتى جابىلىپ قالۋى. بيىل سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تايىنشا اۋدانىنداعى ماكاشەۆكا, لەونيدوۆكا, كرانوكيەۆكا ورتا مەكتەپتەرى نەگىزگى مەكتەپكە اۋىستىرىلعان. م.جۇماباەۆ, ع.مۇسىرەپوۆ اۋداندارىندا دا 3 مەكتەپتى نەگىزگى مەكتەپكە ءتۇسىرۋ جوسپارلانعان. بۇل ۇدەرىستەن باسقا اۋداندار دا قالىس قالمايتىن سياقتى. سونىڭ ىشىندە قازاقتىڭ اۋىل حالقىنان قالا حالقىنا اينالۋ ءۇردىسى ارتقان سايىن بۇل ءىستىڭ جالعاسا بەرەرى انىق.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
