مەديتسينا • 04 تامىز، 2021

استانادا اۋرۋى اسقىنعان ادام كوپ

96 رەت كورسەتىلدى

قانشا كۇننەن بەرى بارلىق تۇسى تۇتاس «قىزارىپ» تۇرعان قازاقستاننىڭ ەپيدەميالىق احۋالىنان كەشە شامالى بولسىن ءبىر وڭ وزگەرىس بايقالدى. 4 تامىزداعى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ ءوڭى وزگەرىپ، تۇركىستان وبلىسى «جاسىل ايماققا» ءوتتى. ەندى وسى «جاسىل» باسقا وڭىرلەرىمىزگە دە جۇعىستى بولسا ەكەن دەگەن تىلەكتەمىز. ويتكەنى كۇن تۇگىلى بىرنەشە اي بويى «قىزىلدىڭ» قۇرساۋىنان شىعا الماي جاتقان وڭىرلەرىمىز بار. ايتالىق، ەلوردامىزدىڭ «قىزۋى» كوتەرىلىپ تۇرعانىنا بەس اي بولدى.

بۇگىندە ەپيدەميالىق جاعدايى تىم كۇردەلەنىپ كەتكەن استانا «قى­زىلدان» دا اسىپ ءتۇسىپ، «قويۋ قىزىل ايماققا» ءوتىپ كەتكەن بولاتىن. نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرى سارحات بەيسەنوۆانىڭ ايتۋىنشا، «قويۋ قىزىل ايماقتا» 18 شىلدە مەن 2 تامىز ارالىعىندا قازاقستاننىڭ بەس قالاسى تۇرعان ەدى. قاۋىپ-قاتەر دەڭگەيىنىڭ وتە جوعارى كورسەتكىشى – 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 200-دەن اسا ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىننىڭ تولۋى. بۇل رەتتە كەشەدەن بەرى ينفەكتسيالىق ستاتسيونارلاردىڭ جۇكتەمەسى 69%-دى قۇراپ، ەلوردا قايتادان «قىزىل ايماققا» ءوتتى.

«بيىلعى ماۋسىمنىڭ ەكىنشى ونكۇندىگىنەن باستاپ «دەلتا» اسا كونتاگيوزدى شتامىنىڭ تارالۋىمەن استانادا ەپيدەميالىق جاعداي كۇرت ناشارلادى جانە ماۋسىم-شىلدە ايلارىندا جىل باسىنان بەرگى بارلىق سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ 55%-ى تىركەلدى. شىلدە ايىندا اۋرۋ­شاڭدىق دەڭگەيى مامىر ايىن­داعى كورسەتكىشتەن 2،4 ەسە، ماۋسىم ايىندا 2،3 ەسە اسىپ ءتۇستى»، دەدى س.بەيسەنوۆا.

4 تامىزداعى دەرەكتى كەلتىرسەك، نۇر-سۇلتان قالاسىندا 2 738 ادام ينفەكتسيالىق ستاتسيوناردا ەم قا­بىلداۋدا. سونىڭ ىشىندە 263 ادام جانساقتاۋ بولىمىندە ءومىر مەن ءولىمنىڭ اراسىندا جاتىر. وزدىگىنەن دەمالۋعا ءالى جوق 38 ادام ءوجج اپپاراتىنا جالعانعان. جالپى، جانساقتاۋ بولىمىندەگى توسەكتىك ورىن جۇكتەمەسى 83 پايىزدى قۇراپ وتىر. وسىعان قاراپ-اق بۇل ىندەتتىڭ ادام ومىرىنە وراسان قاۋىپ-قاتەر ءتوندىرىپ تۇرعانىن تۇسىنۋگە بولادى. بىراق قانشا قايعىلى جاعدايدى كورىپ-ءبىلىپ وتىرسا دا، قوعامدا بەيقامدىق ءالى دە باسىم بولىپ تۇر. استاناداعى ينفەكتسيالىق ستاتسيوناردىڭ بىرىندە جۇمىس ىس­تەيتىن جۇقپالى اۋرۋلار دارىگەرى گۇلباقىت اديجانوۆا جاعدايى اۋىر ناۋقاستاردىڭ كوپشىلىگى ەكپە الماعانىن، سانيتارلىق تالاپتاردى ەلەمەي، سالتاناتتى ءىس-شارالارعا قاتىسقانىن ايتادى.

«بىزدە ءبىر ەرلى-زايىپتىلار بولدى. تەكسەرۋ جۇرگىزگەن كەزدە ولار جاقىندا عانا ادام كوپ جينالعان مەرەيتويعا بارعانىن مويىندادى. كوزدەرىنە جاس الىپ، ەشقايدا شىقپاعانىمىز دۇرىس بولار ەدى دەپ وكىنىشىن ءبىلدىردى. ويتكەنى ول كەزدە كۇيەۋىنىڭ جاعدايى تىم ناشار ەدى. دەنساۋلىقپەن ويناماۋ كەرەك ەكەنىن تاعى دا ەسكە سالعىم كەلەدى. ەگەر ءسىز سانيتارلىق نورمالاردى ساقتاماساڭىز جانە ەكپە الماساڭىز، وندا «ماعان اۋرۋ جۇقپايدى» دەپ ەركىن جۇرە بەرۋگە بولمايدى»، دەيدى دارىگەر.

ءبىر اپتا بۇرىن قالادا سىزدى­قوۆتار وتباسى قايعىلى وقيعاعا دۋشار بولىپ، وتاعاسىنان ايىرىلدى. كوروناۆيرۋستىڭ كەسىرىنەن ەر ادامنىڭ تىنىس الۋى قيىنداپ، وكپەسى ءىسىنىپ، جانساقتاۋ بولىمىندە قايتىس بولدى. ارتىندا قالعان جانۇياسى بۇل اۋرۋعا دەر كەزىندە نازار اۋدارماعانىنا وكىنەدى.

ء«بارى كەنەتتەن بولدى. الدىمەن انام اۋىرىپ قالدى، سودان كەيىن مارقۇم اكەم. ونىڭ دەنساۋلىعى ەكى كۇن ىشىندە كۇرت ناشارلاپ كەتتى. ەكەۋى بىردەن كۆي اۋرۋحاناسى­نا جات­قى­زىل­دى. بۇرىن ەش جەرى اۋىر­­ماعان، ياعني دەنساۋلىعىندا كىنارات بولماعان ەدى. ءالى كۇنگە دەيىن اكەمىزدىڭ ءومىرىن وسى ۆيرۋس جال­­ماعانىنا سەنە الار ەمەسپىز. ءبىز ونىمەن قوشتاسىپ، جانازاسىن دا دۇرىستاپ شىعارا المادىق. بۇل ينفەكتسيا بولعاندىقتان، ونى ءمايىت­حانادان بىردەن زيراتقا الىپ كەتتى. مۇنداي قايعىنى ەشكىمنىڭ دە باسىنا بەرمەسىن»، دەيدى مارقۇمنىڭ قىزى گۇلجان سىزدىقوۆا.

سوندىقتان وكىنىپ، وپىق جەپ قال­ماۋىمىز ءۇشىن تالاپ پەن تارتىپكە باعىنىپ، قاجەتتى شارالاردىڭ ءبارىن جاساۋىمىز كەرەك. دارىگەرلەر تەك ۇجىمدىق يممۋنيتەتتى قالىپتاستىرۋ ارقىلى عانا پاندەميانى جەڭۋگە بولاتىنىن ۇدايى ايتىپ كەلەدى. ياعني ىندەتتەن قۇتىلۋدىڭ جالعىز جولى – ۆاكتسينا سالدىرۋ.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەڭبەكپەن ەسەيگەن ەر

قازاقستان • كەشە

بەيتانىس ساعىنىش

الەم • كەشە

جالعىزدىق ارالى

كينو • كەشە

ەلوردادا قار جاۋادى

قازاقستان • كەشە

بۇگىن ماشينا جاساۋ كۇنى

قازاقستان • كەشە

سقو-دا جۇك كولىگى جىلۋ قۇبىرىنا سوعىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار