ەكونوميكا • 28 شىلدە، 2021

9 اي «تولعاتقان» 9 پايىز

60 رەت كورسەتىلدى

قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكى بازالىق پايىزدىق مولشەرلەمەنى 9 پايىزدان 9،25 پايىزعا قىمباتتاتتى. بازالىق پايىزدىق مولشەرلەمە – ورتالىق بانكتىڭ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە نەسيە بەرەر كەزدە قولداناتىن پايىزدىق ستاۆكاسى. وسىعان سايكەس قارجى ينستيتۋتتارى ورتالىق بانكتەن العان نەسيەسىن زاڭدى جانە جەكە تۇلعالارعا تاراتىپ، ودان پايدا كورۋ ءۇشىن بازالىق ستاۆكانىڭ ۇستىنە تاعى پايىز ۇستەمەلەيدى. ءسويتىپ ءوز پايداسىن اجىراتادى.

بازالىق پايىزدىق مولشەرلەمە بانكتەر اراسىنداعى اقشا اينالىمىن رەتتەۋ جانە بانكتەر جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ساقتاۋ ءۇشىن قولدانىلادى. ونىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەتى – ينفلياتسيا دەڭگەيىن مەملەكەتتىڭ ىڭعايىنا سايكەس ۇستاپ وتىرۋ (ينفلياتسيا – تا­ۋارلار مەن قىزمەتتەر باعاسىنىڭ ۇزاق مەرزىمدە قىمباتتاۋى)، ياعني بازالىق ستاۆكانىڭ مەيلىنشە تومەن بولۋى ءتول ۆاليۋتانى قۇنسىزدانۋدان قورعايدى. تۇسىنگەنىڭىزدەي، ۇلتتىق بانك ستاۆكانى كوتەرسە، بانكتەردىڭ دە قارىزى قىمباتتايدى. بۇل كاسىپكەرلەر مەن جەكە تۇلعالاردىڭ قالتاسىنا سالماق سالادى. سويتكەن ستاۆكا 9-دان 9،25 پايىزعا قىمباتتاپ وتىر.

ۇلتتىق بانك بىلتىر 21 شىلدەدە بازالىق مولشەرلەمەنى 9،25-تەن 9 پايىزعا تومەندەتكەن ەدى. دوللاردى كەڭ كولەمدە پايدالانۋدىڭ ءوسۋ تاۋەكەلدەرى ايتارلىقتاي ازايىپ، بۇل بازالىق ستاۆكانى تومەندەتۋگە سەبەپ بولعان. سودان بەرى 9 ايعا جۋىق ۋاقىت بويى بازا­لىق مولشەرلەمە 9 پايىز دەڭگەيىندە ساقتالدى. بۇعان دەيىن بىرقاتار ساراپشى ستاۆكا تومەندەۋى كەرەك، سوندا نەسيە دە ارزاندايدى دەگەن وي ايتقان. الايدا ەكونوميست جالعاسبەك اق­بولات­تىڭ پايىمى باسقاشا.

«بازالىق مولشەرلەمە تومەندەسە، نەسيە دە ارزاندايدى، تيىسىنشە ازاماتتار ارزان نەسيە الا باستايدى. تۇتىنۋشىلىق ماقساتتا تەحنيكانى دا كوپتەپ ساتىپ الادى. ءبىر كەزدە تەحنيكاعا دەگەن سۇرانىستىڭ ارتۋىنا بايلانىس­تى ونىڭ باعالارى وسەدى. باعانىڭ ءوسۋى ينفلياتسياعا الىپ كەلەدى. ال ءبىزدىڭ بازالىق ستاۆكانىڭ ماقساتى – ينفلياتسيا­نى بارىنشا تەجەپ ۇستاپ، ونىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ»، دەيدى ساراپشى.

ستاۆكانىڭ جوعارى بولۋى ينۆەستي­تسيا­لىق كليمات ءۇشىن دە ءتيىمدى دەيدى ول. ساراپ­شىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك، بازالىق مولشەرلەمە جوعارى بولسا ينۆەستور­لاردىڭ كىرىسى دە كوبەيەدى. ال اقشانىڭ كوپ كەلۋى – ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن پايدالى.  بىرەر كۇن بۇرىن تەلەگرامداعى RiskTakersKZ كانالى بازالىق ستاۆكا ءوسۋى كەرەك دەگەن پىكىردى جاريا ەتكەن ەدى.

«ايىرباس كۋرسىن، وسىعان دەيىنگى ينفلياتسيالاردى ەسەپكە الا وتىرىپ 2021-ءدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسيا 7،2-7،4 پايىزعا جەتەدى دەپ بولجايمىز. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە، ماۋسىمدا تاۋارلار مەن قىز­مەتتەر 1،1 پايىزعا قىمباتتاپ، جىل­دىق ماندە 7،9 پايىزعا جەتكەن. ينفليا­تسيانىڭ ەڭ باستى كومپونەنتى – ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ قىمباتتاۋى 10،6 پايىزعا دەيىن كوتەرىلگەن. ءبىزدىڭ باعالاۋىمىزشا، ۇلتتىق بانك ستاۆكانى ءوسىرۋى كەرەك جانە ونى 9،25 پايىزعا كوتەرەدى دەپ بولجايمىز. بۇل ۇلتتىق بانكتىڭ كەلەسى كەزەڭدەردە ينفلياتسيالىق تاۋەكەلدەرگە دەن قويۋعا جانە نارىقتاعى رەاكتسيانى باعا­لاۋعا دايىندىعىن كورسەتۋگە مۇم­كىن­دىك بەرەدى» دەپ جازادى.

بۇل رەتتە كانال ۇلتتىق بانك ءدال قازىر­گى نەسيەلەۋ قارقىنىن تومەندەتۋگە بول­ماي­تىنىن جاقسى ءتۇسىنۋى قاجەت، سون­دىق­تان ستاۆكانى 0،5 پايىزدان جوعا­رىلا­تىپ جىبەرۋگە دە بولمايدى دەگەن بايلام جاسايدى.

ماۋسىم ايىندا ەلدەگى ينفلياتسيا دەڭ­گەيى 7،9 پايىز بولدى (مامىر ايىن­دا 7،2 پايىز بولعان ەدى). قازاقستان باعا­نى باقىلاۋداي-اق باقىلاپ وتىر. بىراق ناتيجە شىعار ەمەس. مەملەكەت باعا­نى باقىلاۋدىڭ بىرنەشە مەحانيزمىن قول­داندى. ولار – ساۋدا جەلىلەرىنە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن پايىزسىز زايم بەرۋ ارقىلى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن تومەن باعامەن ساتقىزۋ. بىراق نەسيە توقتاعاندا نە بولادى دەگەن سۇراق تۋادى. ەكىنشى مەحانيزم – تۇراقتاندىرۋ قورىن قالىپتاس­تىرۋ. الايدا سوڭعى كەزدە بۇل قورلاردىڭ جۇمىسى كوپ كۇمان تۋعىزۋعا سەبەپشى بولىپ ءجۇر. ماسەلەن، جازدا كوكونىس پەن جەمىس-جيدەك تاپشىلىعى كەزىندە قورلار كومەككە كەلە المادى.

ءيا، ينفلياتسيا بىزدە عانا ەمەس، بىر­قاتار ەلدە بايقالۋدا. وسى­عان وراي قازاق­ستاننان باس­قا ەاەو-عا مۇشە ەل­دەر­دىڭ بار­لىعى اقشا-نەسيە ساياساتىن قا­تاڭ­­داتتى. ماسەلەن، رەسەي ور­تا­­لىق بانكى ينفلياتسيانىڭ كۇ­شەيۋىنە بايلانىستى ماۋسىمدا بازا­لىق پايىزدىق ستاۆكانى 5،5 پايىزعا دەيىن كوتەردى. ودان بولەك تۇركيا، چيلي، ۋكراينا، گرۋزيا، ارمەنيا، بەلارۋس، قىرعىزستان ەلدەرى دە بازالىق پا­يىزدىق ستاۆكانى ءوسىردى. بۇل شارا­نى ولاردىڭ بارلىعى باعا وسى­مىنە قارسى دايىندالعان شەكتەۋ شاراسى رەتىندە تۇسىندىرگەن. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، بۇدان ءارى قاراي ەاەو ەلدەرىنەن كە­لە­تىن كاپيتال اعىنى مەن ينفلياتسيا يم­پورتىنا جول بەرمەس ءۇشىن ۇلتتىق ۆاليۋ­تانى جوعارى پايىزدىق ستاۆكا ارقىلى باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋگە تۋرا كەلمەك.

AERC اعا ساراپشىسى ەۆگەنيا پاك­تىڭ ايتۋىنشا، بازالىق ستاۆكانى كوتەرۋ­دىڭ پايداسى كوپ بولىپ تۇر. تۋرا قازىرگى قىمباتشىلىق جاعدايىندا.

«نەگىزى ينفلياتسيا مامىردىڭ قورى­تىن­­دىسى بويىنشا-اق 7،2 پايىز دەڭ­گەيىندە تۇردى. بىراق بازالىق ستاۆكا 9 پا­يىز دەڭگەيىندە ساقتالىپ قالا بەردى. ءسىرا، كوميتەت ەكونوميكالىق قالپىنا كەلۋدى ءالى دە تۇراقتى ەمەس دەپ باعالاپ، ستاۆكانى وزگەرتپەگەن سەكىلدى. الايدا كۇتپەگەن جەردەن «دەلتا» شتامم پايدا بولدى. ەندى بازالىق ستاۆكانى كوتەرمەسە بولمايدى. بازالىق مولشەرلەمەنى 9،25 پايىزعا دەيىن كوتەرۋ ەلدەگى ينفلياتسيا قارقىنىن تومەندەتەدى» دەيدى ە.پاك.

ۇلتتىق بانكتىڭ حابارلاۋىنشا، مول­شەرلەمەنىڭ ارتۋى تەڭ­گە­لىك اكتيۆتەر­دىڭ تارتىمدى بولا تۇسۋى­نە جول اشادى.

«ازىق-ت ۇلىك ينفلياتسياسى 2021 جىلعى ماۋسىمدا 10،6 پايىزعا دەيىن جىلدامداپ، جالپى ينفلياتسياعا نەگىزگى ۇلەس قوسۋدى جالعاستىردى. بۇل – كوكونىستەردىڭ، اتاپ ايتقاندا، كارتوپ، ءسابىز بەن قىزىل­شانىڭ كۇرت قىمباتتاۋىنا بايلانىستى. جالپى العاندا، ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ كوتەرىلۋى بۇكىل الەمدە بايقالىپ وتىر. ينفلياتسيانىڭ ازىق-ت ۇلىككە جاتپايتىن كومپونەنتى 2021 جىلعى ماۋسىمدا 6،9 پايىزعا دەيىن ۇدەدى. وندىرۋشىلەر باعاسىنىڭ ءوسۋى، سونداي-اق سۇرانىستىڭ قالپىنا كەلۋى جاعدايىندا بەنزين با­عاسىنىڭ جىلدىق ءوسۋ قارقىنى ۇدەۋىن جالعاستىردى. قالپىنا كەلە باس­تا­عان تۇتىنۋشىلىق سۇرانىس كيىم-كەشەك­تىڭ، اياقكيىم­نىڭ، اۆتوموبيلدەردىڭ، تۇر­مىس­تىق تەحنيكا مەن جيھازدىڭ قىم­بات­­تاۋىنا ىقپال ەتتى. ساۋدا ارىپ­تەس ەل­دەر­دەگى ينفلياتسيانىڭ جەدەل­دەۋى جانە شيكىزات پەن ارا­لىق ماتەريالدارعا الەم­دىك باعا­­نىڭ ءوسۋى جاعدايلارىندا يم­پورت­تىق جەت­كىزىلىمدەر باعاسى­نىڭ ءوسۋى ازىق-تۇ­لىككە جاتپاي­تىن تا­ۋار­لار­عا قو­سىم­شا پروينف­ليا­تسيا­لىق قىسىم كورسەتۋدە» دەلىنگ­ەن ۇب حابارلاماسىندا.

حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى­نىڭ بولجامىنشا، بيىل الەمدىك ەكونوميكانىڭ ءوسۋ قارقىنى 6 پا­يىز دەڭگەيىندە بولىپ، 2022 جىلى 4،4 پايىزعا دەيىن باياۋلاماق. سونىمەن قاتار ساۋدا سەرىكتەس ەلدەردە دە ەكونوميكالىق ءوسىم قالپىنا كەلە باس­تايدى دەپ كۇتىلۋدە: 2021 جىلى ەو ەكو­­نو­ميكاسى – 4،4، رەسەي – 3،8، قىتاي 8،4 پا­يىزعا وسپەك. دەگەنمەن «دەلتا» شتام­ىنىڭ ەداۋىر تارالۋى، سوعان باي­لانىستى شەكتەۋ شارالارىنىڭ قايتا كۇش الۋى ونەركاسىپ پەن قىزمەت كورسەتۋ سالا­لارىنداعى ىسكەرلىك بەلسەندىلىككە تەرىس اسەر ەتەدى. ءدال وسى «دەلتا» شتامم مۇ­ناي نا­رىعىنداعى باعانى دا كۇنىگە مىڭ قۇ­بىل­تىپ تۇرعان جايى بار. بۇل ورايدا ۇب ينفلياتسياعا قارسى فاكتورلار ۇل­عايا بەرسە اقشا-نەسيە تالاپتارىن ودان ءارى كۇشەيتۋگە دايىنبىز دەيدى. ياعني جىل­دىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ينفليا­تسيا ودان ءارى ۇدەي تۇسسە، ۇب بازالىق ستاۆكانى دا تاعى دا جوعارىلاتۋ تۋرالى شەشىم قابىل­داۋى ابدەن مۇمكىن. بازالىق مول­شەر­لەمەگە قاتىستى كەلەسى شەشىم 13 قىر­كۇ­يەكتە قابىلدانادى. تەلەگرامداعى Tengenomika كانالىنىڭ جۇرگىزگەن ساۋالنا­ماسىندا وقىرمانداردىڭ 37 پايىزى اقشا-نەسيە ساياساتى جونىندەگى كوميتەتى كەلەسى وتىرىستا ستاۆكانى تاعى دا كوتەرۋى مۇمكىن دەپ بولجام جاساعان. ال 31 پايىزى ء«سوزسىز كوتەرەدى» دەگەن جورامال ايتىپتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

مارافون نەسىمەن ماڭىزدى؟

الەم • 26 قىركۇيەك، 2021

تاعدىرى تەمىردەي شىڭداعان قايراتكەر

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

شەكتەۋدە شيرىققان شاعىن بيزنەس

بيزنەس • 26 قىركۇيەك، 2021

پياندج وزەنىندەگى ەرلىك

تاريح • 26 قىركۇيەك، 2021

ەڭبەكپەن ەسەيگەن ەر

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

بەيتانىس ساعىنىش

الەم • 26 قىركۇيەك، 2021

Astana Open ءتۋرنيرى اياقتالدى

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

شەكاراشىلار ەليتالىق اسكەر بولسا...

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

ۇلىبريتانيادا تانىستىرىلادى

وقيعا • 26 قىركۇيەك، 2021

وبلىس ورتالىعىنىڭ دەنى اۋىز سۋسىز وتىر

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

مۇراعاتتاردىڭ ءحالى مۇشكىل

قوعام • 26 قىركۇيەك، 2021

نۇر-سۇلتان اۋەجايىندا ءتۇتىن شىقتى

ەلوردا • 26 قىركۇيەك، 2021

جالعىزدىق ارالى

كينو • 26 قىركۇيەك، 2021

تەننيس: Astana Open ءتۋرنيرى اياقتالدى

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

ەلوردادا قار جاۋادى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

بالالار الاڭىنداعى تج: بالا ەسىن جيدى

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

قاراعاندى-بالقاش تاس جولى جوندەلۋدە

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا كىتاپ فەستيۆالى ءوتىپ جاتىر

ايماقتار • 26 قىركۇيەك، 2021

ماسكەۋدە جەتى جۇلدە الدىق

سپورت • 26 قىركۇيەك، 2021

ەلوردادا Astana Marathon-2021 ءوتىپ جاتىر

ەلوردا • 26 قىركۇيەك، 2021

بۇگىن ماشينا جاساۋ كۇنى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

قىزىلوردا وبلىسى «جاسىل» ايماققا ءوتتى

كوروناۆيرۋس • 26 قىركۇيەك، 2021

قانشا قازاقستاندىق ۆاكتسينا سالدىردى؟

كوروناۆيرۋس • 26 قىركۇيەك، 2021

قازاقستاندا ەڭبەك كۇنى اتاپ وتىلەدى

قازاقستان • 26 قىركۇيەك، 2021

سقو-دا جۇك كولىگى جىلۋ قۇبىرىنا سوعىلدى

ايماقتار • 25 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار