قازاقستان • 27 شىلدە، 2021

مەتالدى تەرەڭ وڭدەۋگە بەت الدى

95 رەت كورسەتىلدى

قازاقستان مەتالىنىڭ كوپ بولىگى شيكىزات كۇيىندە شەتەلگە ەكسپورتتالاتىنى بەلگىلى. دەگەنمەن، قولعا الىنعان يندۋستريالاندىرۋ باعدارلامالارىنىڭ ناتيجەسىندە، ەلىمىزدە مەتالدان دايىن ونىمدەر الۋعا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلۋدە. اسىرەسە اليۋميني وندىرىسىندە جاقسى قادامدار جاسالعانىنا جۇرت كۋا.

البەتتە، اليۋميني ءوندىرىسى دەگەندە پاۆلودار ءوڭىرى ويعا ورالادى. مۇندا اليۋميني جانە ەلەكتروليز زاۋىتتارى جۇمىس ىستەيدى. QazIndustry قازاقستاندىق يندۋستريا جانە ەكسپورت ورتالىعى سالالىق دامۋ ديرەكتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رينات قابىلبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، ءدال وسى اليۋميني ءوندىرىسى قايتا وڭدەۋ تۇرعىسىنان العاندا ەرەكشە قارقىن كورسەتۋدە. بۇدان بولەك مەتاللۋرگيانىڭ باسقا دا باعىتتارىندا مەتالدى جوعارى دارەجەدە قايتا وڭدەۋ بويىنشا بىرقاتار جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلعانى ايان.

– باستاپقى اليۋميني ءوندىرىسىن جەتىلدىرۋ ءونىمدى قايتا وڭدەۋگە نەگىز بولدى. سونىڭ ناتيجەسىندە، وتاندىق كومپانيالار اليۋميني ءپروفيلىن، رادياتورلار مەن سىمداردى شىعارۋعا مۇمكىندىك الدى. سونداي-اق اليۋميني قورىتپالارىن ءوندىرۋدى دە جاقسى يگەردى. ماسەلەن، وتاندىق «كيك پاۆلودار» سەرىكتەستىگى اۆتوكولىك دوڭگەلەكتەرىنە ارنالعان ديسكىلەر شىعارادى. سول سەكىلدى ءتۇستى مەتاللۋرگيادا Giessenhaus كومپانياسى «پاۆلودار» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنىڭ اۋماعىندا قوسپالى اليۋميني الۋدى جولعا قويدى. ال قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدا­نىندا Sary-Arka Copper Processing جشس كاتودتى مىس شىعارۋدى يگەردى، – دەيدى رينات قابىلبەكوۆ.

مۇنداي جوبالار بىرنەشە سالادا قامتىلعان. ايتالىق قازىرگى ۋاقىتتا جۇ­زەگە اسىرىلىپ جاتقان ماڭىزدى جو­با­لاردىڭ قاتارىنا تارازداعى «اراي­سترويماركەت» كومپانياسىنىڭ اليۋميني جانە بيمەتالدى رادياتور­لار ءوندىرىسىن جاتقىزۋعا بولادى. بۇدان بو­لەك شىمكەنتتە KazAlPack سەرىك­تەس­­تىگى سۋسىندارعا ارنالعان اليۋميني بانك­الاردى شىعارادى.

سونىمەن قاتار قىزىلوردالىق «با­لاۋ­سا» جشس الەمدىك مەتاللۋرگيا ءۇشىن ۇلكەن سۇرانىسقا يە ليگاتۋرا­نى – ۆانادي مەن فەرروۆاناديدىڭ بەس توتىعىن ءوندىرۋدى قولعا الماق. ال قازاقستان مەن ءۇندىستاننىڭ بىرلەسكەن كاسىپورنى («وسكەمەن تيتان-ماگني كومبيناتى» اق جانە MIDHANI كومپانياسى) وتاندىق ELI تيتان قو­رىت­پا­سى­نىڭ نەگىزىندە تيتان بيويمپلانتتارى مەن مەديتسينالىق اسپاپتاردى وندىرۋگە نيەتتى.

مەتالدى ءدال وسىلاي بىرنەشە رەت وڭدەۋدىڭ ناتيجەسىندە الىناتىن ونىمدەر ءوندىرۋ سەكتورىندا دا بارشىلىق. ما­سە­لەن، Kaz Minerals Aktogay جۇمىس ىس­تەپ تۇرعان ءسۋلفيدتى فابريكانىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ ارقىلى اقتوعاي كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قايتا وڭدەۋ قۋاتىن كەڭەيتپەك. بۇگىندە قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى جالعاسۋدا. جوبا اياقتالعان سوڭ 700-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى دەپ كۇتىلۋدە. سونداي-اق «جايرەم تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتى» اق-تا قولدانىستاعى ءوندىرىستى – كەن بايى­تۋ فابريكاسىن جاڭعىرتۋ جۇ­مىستارى جۇرگىزىلۋدە. سونىڭ ناتي­جە­­سىندە قو­سىم­شا 381 جۇمىس ورنى قۇ­رى­لماق.

ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، قارا مەتال­لۋر­گيانىڭ جوعارى دارەجەدە قايتا وڭدەلۋىن دامىتۋعا قاراعاندىداعى فەرروسيليتسي وندىرەتىن YDD Corporation جشس، «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنداعى «پرەميۋم» كلاستى گاز گەرمەتيكالىق قوسىلىستارى بار جىكسىز بولات قۇبىرلار شىعاراتىن «تەناريس» قۇبىر كەسۋ زاۋىتى، بولات بليۋمىن شىعاراتىن شىمكەنتتىك Shymkent Temir اق ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقان.

– وسى جوبالاردىڭ بارلىعى جۇزەگە اسىرىلعان جاعدايدا قازاقستاننىڭ اليۋميني جانە مىس سالالارى مەتالدىڭ 4-ءشى جانە 5-ءشى تەحنولوگيالىق قايتا وڭدەلۋىن يگەرەتىن بولادى. مەتاللۋرگيا ونەركاسىبى ەل ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى بولى­گىنە اينالعانى بەلگىلى. سون­دىق­تان سالاداعى جەتىستىكتەر جالپى ساياسي تۇراقتىلىقپەن جۇرگىزىلگەن قۇرى­لىم­دىق جانە ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمالارمەن، سونداي-اق وتە قولايلى سىرتقى ەكونوميكالىق كونيۋنكتۋرامەن نەگىزدەلىپ وتىر، – دەپ ناقتىلادى ر.قابىلبەكوۆ.

مەتالل ونىمدەرى باعاسىنىڭ جو­عا­رىلىعى، ونىڭ ەكسپورتىن ۇلعاي­تۋ­داعى مۇمكىندىكتەر سوڭعى جىلدارى رەس­پۋبليكانىڭ ىشكى جالپى ونىمىندەگى مەتال­لۋرگيا ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسىن ايتار­لىق­تاي ارتتىردى. بىلتىر ىشكى جالپى ونىمدەگى مەتاللۋرگيانىڭ ۇلەسى 4،5 پايىزدان 5،3 پايىزعا ءوستى. بۇگىنگى تاڭدا مەتاللۋرگيا ونەركاسىبى نەگىزگى كور­سەتكىشتەردىڭ وسۋىنە ۇيىتقى بولۋدا. ماسەلەن، 2020 جىلى وتاندىق مەتاللۋرگيالىق كاسىپورىندار 5،7 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىردى. بۇل 2019 جىل­دىڭ كورسەتكىشىنەن 16،2 پايىزعا جوعارى.

بيىلعى كورسەتكىشتەر دە جامان ەمەس. 2021 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ءونىم شىعارۋ كولەمى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي وسكەن. وسى جىلدىڭ قاڭتار-ءساۋىر ايلارىندا مەتاللۋرگيا ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتى 25،4 پايىزعا ارتىپ، 3،7 ملرد دوللاردى قۇرادى.

مەتاللۋرگيالىق ونىمدەر ەكس­پور­تى­نىڭ نەگىزگى كولەمىندە مىستىڭ (31 پا­يىز)، فەرروقورىتپانىڭ (19 پايىز) جانە تەگىس يلەمنىڭ (15 پايىز) الار ورنى ەرەكشە. بۇل رەتتە مىس – وڭدەۋ ونەركاسىبى ەكسپورتىنداعى جەتەكشى تاۋارلىق پوزيتسيا. ونىڭ ۇلەسى – 18 پا­يىز. قازاقستان مەتالى وتكىزىلەتىن نەگىزگى نارىقتار قاتارىندا قىتاي، رەسەي، تۇركيا جانە ۇلىبريتانيا بار.

QazIndustry قازاقستاندىق يندۋس­تريا جانە ەكسپورت ورتالىعىنىڭ ما­لى­مەتىنشە، ەلدەگى ءىرى مەتاللۋرگيالىق كاسىپورىندار جىل سايىن 481 مىڭ توننا مىس، 131 مىڭ توننا قورعاسىن، 319 مىڭ توننا مىرىش جانە 264 مىڭ توننا اليۋميني وندىرەدى. اتالعان مەتالداردىڭ بارلىعى ەكسپورتقا باعدارلانعان. بۇل رەتتە قوسىلعان قۇنى الدەقايدا جوعا­رى ءونىم ءوندىرۋ ءۇشىن ىشكى نارىق تا قام­تاماسىز ەتىلۋدە.

رەسپۋبليكاداعى قورعاسىننىڭ نەگىزگى وڭدەۋشىسى – «قاينار اكب» جشس. ال ەل ىشىندە مىرىشتى تۇتىناتىن جالعىز كاسىپورىن بار. ول – «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق. ونى بولات يلەمىن مىرىشتاۋ ءۇشىن پايدالانادى. مىستى «قازكات» جشس، Casting، ء«تۇستى مەتالداردى وڭدەۋ زاۋىتى» اق كادەگە جاراتسا، ءاليۋمينيدى «قازەنەرگوكابەل» اق، Aluminium of Kazakhstan جشس، «ۋپتك ازيا-ەلەكتريك»، «تسۆەتليت»، Giessenhaus كومپانيالارى وڭدەيدى.

قازاقستاندا مەتاللۋرگيا ونەر­كا­سى­بىندە تىركەلگەن كاسىپورىندار سانى ايتارلىقتاي كوبەيدى. البەتتە، بۇل نا­رىقتاعى كۇشتى باسەكەلەستىككە جول اشا­دى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنشە، قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە 402 مەتاللۋرگيالىق كومپانيا جۇمىس ىستەيدى. سالادا 117،6 مىڭ ادام ەڭبەك ەتۋدە.

سوڭعى جاڭالىقتار

قازاقستاندا قانشا ادام ۆاكتسينا الدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 10:42

ۇقساس جاڭالىقتار