تاياۋدا وبلىس ورتالىعىنان شالعاي جاتقان قاراجال قالاسىندا 215 وتباسى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلدى. مۇنداي يگى ءىس بوس تۇرعان كوپقاباتتى ءۇيدى قايتا قالپىنا كەلتىرۋدىڭ ناتيجەسىندە مۇمكىن بولدى.
بۇدان بولەك قالادا جەرگىلىكتى بيۋدجەت قارجىسىنا بوس تۇرعان جەتى كوممۋنالدىق پاتەرگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. بۇل 32 وتباسىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى.
قاراجال قالاسىنىڭ تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى, جولاۋشىلار كولىگى, اۆتوموبيل جولدارى, قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى ءبولىمى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى نۇرسۇلتان ساۋتباەۆ بىلتىر قايتا قۇرۋ جۇمىستارى باستالعان ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى وسى جىلدىڭ قازان ايىندا اياقتالاتىنىن ايتادى.
– قايتا قۇرۋ ناتيجەسىندە 215 وتباسى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلەدى, بۇل كەزەكتى 50%-عا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىندە قاراجال-جايرەم ايماعى بويىنشا مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەكتە 425 ادام تۇر, – دەيدى ن.ساۋتباەۆ.
ايتا كەتۋ كەرەك, بارلىق كوممۋنيكاتسيا رەسپۋبليكالىق جانە قالالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن جوندەلەدى. ۇيلەر ورتالىق جىلۋعا قوسىلادى. جالپى, قالاداعى ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – قالپىنا كەلتىرۋگە جاتپايتىن بوس تۇرعان ۇيلەردى بۇزۋ. وتكەن جىلى ءدال وسىنداي سەگىز ءۇيدى بۇزۋ جۇمىستارى اياقتالعان. سونىمەن قاتار قاراجال قالاسى مەن جايرەم كەنتىندە بوس تۇرعان توعىز ءۇيدى بۇزۋعا سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستاردى باستاۋ جوسپاردا بار ەكەن.
مۇنىڭ سىرتىندا, وبلىستا قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى جانىنداعى «زەكەت» قايىرىمدىلىق قورى مۇقتاج جانە كوپبالالى وتباسىلارعا, سونداي-اق ەرەكشە بالا تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلارعا پاتەرلەر مەن ۇيلەر ساتىپ الدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بيىل «ەل ۇلەسى – پاتەرگە!» جوباسى اياسىندا قاراعاندى وبلىسىندا 13 وتباسى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلگەن بولاتىن.
«زەكەت» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى جاۋاپتى وكىلى مۇحيت جارىمبەتوۆ مۇنداي يگى شارۋالاردىڭ الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تاباتىنىن جەتكىزدى.
– بىزگە از قامتىلعان وتباسىلاردان وتىنىشتەر كەلىپ تۇسۋدە. ءبىزدىڭ كوميسسيا بۇل ادامداردىڭ تۇرعىن ۇيگە قانشالىقتى مۇقتاج ەكەندەرىن تەكسەرەدى. سودان كەيىن ءبىز پاتەرلەردى الا باستايمىز. جاقىندا قاراجالدا ءبىر وتباسىن باسپانامەن قامتاماسىز ەتتىك. مۇنداي يگى ىستەردى ودان ءارى جالعاستىرامىز, – دەيدى ول.
ايتا كەتۋ كەرەك, از قامتىلعان وتباسىلار ءۇشىن قايىرىمدىلىق ارقىلى تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋدى ماقسات ەتەتىن «ەل ۇلەسى – پاتەرگە!» جوباسى 2018 جىلى قۇرىلعان. جالپى, وسى جوبا اياسىندا رەسپۋبليكادا 400-دەن استام وتباسى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلگەن ەكەن.
باسپانا ماسەلەسىن ايتقاندا, تاياۋدا بولعان مىنا قايىرىمدى ءىستى دە نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى. قارقارالى اۋدانىنداعى بورلىبۇلاق بولىمشەسىنىڭ تۇرعىندارى تۇركىستان وبلىسىنان كوشىپ كەلگەن ەكى وتباسىنا ءۇي تارتۋ ەتكەن. قىرعىز اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى بورلىبۇلاق بولىمشەسىندە تۇرعىندارىنىڭ سانى 225 ادامدى قۇرايتىن 47 وتباسى تۇرادى.
بولىمشەدە جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ بار. سوعان قاراماستان, جاس وتباسىلار مەن جاستار اۋىلدا تۇراقتاماي ءجۇر ەكەن. مەكتەپ جاسىنداعى بالالاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جەرگىلىكتى مەكتەپتىڭ ورتا مەكتەپتەن باستاۋىش مەكتەپكە اۋىسۋىنا قاۋىپ ءتوندىرۋى مۇمكىن. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تۇركىستان وبلىسىنداعى وتباسىلاردى ءوز اۋىلدارىنا كوشىپ كەلۋگە شاقىرعان.
جاڭا جەردە باسپانالى بولعان تۇرعىننىڭ ءبىرى – مۇزافار ماحاماداليەۆ. ول – بەس بالا تاربيەلەپ وتىرعان ۇلكەن وتباسىنىڭ يەسى. بالالارىنىڭ ۇلكەنى 18 جاستا, قالعان تورتەۋى ءالى مەكتەپتە وقيدى ەكەن.
– كوشكەنگە دەيىن ءبىز تۇلكىباس اۋدانىندا تۇردىق. ءبىزدىڭ ءۇيىمىز جانە جۇمىسىمىز بولدى. بىراق وندا حالىق كوپ, تيىسىنشە, مال دا كوپ. ال جايىلىمدىق جەرلەر جەتىسپەيدى. بىزگە قاراعاندى وبلىسىنا كوشۋدى ۇسىنعاندا, ويلانعانىمىز راس ەدى. الدىمەن وسىندا كەلىپ, جەرگىلىكتى ادامدارمەن تانىستىق. بارلىعى ۇناعان سوڭ, كوشۋگە بەل بۋدىق. مۇندا حالىقتىڭ تىعىزدىعى تۇركىستان وبلىسىنداعىداي ەمەس, جەر دە جەتكىلىكتى. جۇمىس تا بار, – دەيدى ول.
قىرعىز اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى باۋىرجان قاپاشەۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭتۇستىكتەن كەلىپ قونىستانعان ەكى وتباسىنا ارنالعان ءۇي جوندەۋدەن وتكىزىلگەن. تۇركىستاندىق ازاماتتار بولاشاقتا جىلىجاي سالىپ, كوكونىس وسىرۋمەن اينالىسپاقشى. ال جەرگىلىكتى تۇرعىندار بولسا, ۇساق مالدى تەگىن بەرۋگە نيەت تانىتىپ وتىر.
تاياۋدا ونلاين فورماتتا وتكەن جاستار ءىسى جونىندەگى كەڭەستىڭ وتىرىسىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك قازىرگى تاڭدا جاس وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ باستى نازاردا ەكەنىن ايتتى.
اتالعان جيىندا جاستاردى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ءوڭىردىڭ جاستار رەسۋرستىق ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى. بۇگىندە وبلىستا 8 مىڭعا جۋىق جاس تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇر.
جاستار ساياساتى ماسەلەلەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءبىرجان ءالىمجانوۆ تۇرعىن ءۇي الۋعا كەزەكتە تۇرعان جاستاردىڭ كوپشىلىگى جەتىم بالالار جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار ساناتىنا جاتاتىنىن جەتكىزدى.
– وبلىس اكىمىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا 2020-2022 جىلدارعا ارنالعان تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى ازىرلەندى. ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا 72 پاتەر بەرىلدى, – دەدى ول.
سونداي-اق وتىرىستا جاس ماماندار ءۇشىن قولجەتىمدى يپوتەكا تۋرالى ماسەلە كوتەرىلدى. قازىر جۇمىس ولشەمشارتتارىن انىقتاۋ ءۇشىن «وتباسى بانكپەن» كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلۋدە.
ءوڭىر باسشىسى «جاستار يپوتەكاسى» وبلىستىق باعدارلاماسى جاس قاراعاندىلىقتاردى قولداۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالىنا اينالعانىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا ول يەلەرى جەڭىلدەتىلگەن يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋگە ۇمىتتەنە الاتىن ماماندىقتار ءتىزىمىن مۇقيات قاراستىرۋدى تاپسىردى.
قاراعاندى وبلىسى