ونەر • 15 شىلدە, 2021

كورەرمەن كۇتكەن كەرۋەن

484 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىل اقتوبەدەگى تاحاۋي احتانوۆ اتىنداعى وبلىستىق دراما تەاترى قازاق ترۋپپاسىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولدى. ەل تاۋەلسىزدىگىن العان جىلى قازاق كاسىبي مۋزىكاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى عالىم, كومپوزيتور, ۇستاز, اكادەميك احمەت جۇبانوۆتىڭ تۋعان جەرىندە بىرنەشە ونەر ۇجىمى اشىلىپ, جۇمىسىن باستاعان بولاتىن. سونىڭ ءبىرى وسى قازاق تەاترى ەدى.

كورەرمەن كۇتكەن كەرۋەن

ۇلتتىڭ رۋحاني كەمەلدەنۋىنە, ۇلت­تىق جانە الەمدىك ادەبيەتتىڭ كيەلى ساحنا ارقىلى وقىرمانىنا جەتۋى­نە قىزمەت ەتەتىن تەاتر ونەرىنىڭ بار جاۋاپكەرشىلىگىن موينىنا العان ۇجىم العاشقى كۇننەن باستاپ بۇل ميس­سيانى تۇسىنە ءبىلدى جانە سونىڭ جولىن­دا تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ كەلەدى.

ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى مەن تەاتردىڭ قازاق ترۋپ­پاسىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىل تولۋ مەرەكەسىنە وراي وبلىستا « ۇلى دالا تەاتر كەرۋەنى» اتتى گاستارولدىك ساپار ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن. بۇل – تەاتردىڭ جاڭا جوباسى. وسى جوبا اياسىندا تەاتر ۇجىمى وبلىستاعى اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلدارعا گاسترولدىك ساپارمەن بارىپ قايتتى. جوبا ەكى باعىتتا جۇر­گىزىلدى: ءبىرىنشى توپ ابايدىڭ تۋ­عانىنا 175 جىل تولۋىنا بايلانىس­تى ۇلى ويشىلدىڭ جانە جەرگىلىكتى اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا ادەبي-تا­نىمدىق كەشتەر ۇيىمداستىردى. ال ەكىنشى باعىتتاعى توپ كورەرمەنگە س.احمادتىڭ «كەلىندەر كوتەرىلىسى» كومەدياسىن, ۇ.ەسداۋلەتتىڭ «قارا پيما» دراماسىن جانە بالالارعا ارنال­عان م.الىبەكتىڭ «الدار كوسە­نىڭ سيقىرلى ءدۇربىسى» ەرتەگىسىن ۇسىن­دى.

– بۇل جوبا  ماقساتى – كورەر­مەندى رۋحاني قۇندىلىققا تاربيە­لەي وتىرىپ, تەاتر الەمىنە قى­زى­عۋ­شى­لىعىن ارتتىرۋ, تەاتر ونە­­­رىن كاسىبي تۇرعىدا دامىتۋ,­ قا­زاق قالامگەرلەرىنىڭ شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋ, ۇل­تىمىزدىڭ مادەنيەتىن, سالت- ءداس­تۇرىن جانداندىرۋعا اتسالىسۋ, تۇر­عىنداردىڭ وتكەن شارادان العان پىكىرىن سارالاي وتىرا, تەاتر ونەرىن وركەندەتۋدىڭ  سراتەگيالىق جوسپارىن جاساۋ, – دەيدى تاحاۋي احتانوۆ اتىن­داعى اقتوبە وبلىستىق دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى ولجاس يبراەۆ. 

تەاتر ۇجىمى شالقار, ايتەكە بي, العا اۋداندارى سەكىلدى بىرنەشە ەلدى مەكەندەگى كورەرمەنىمەن قاۋىشتى. سوڭ­عى ءبىر-ەكى جىلدىقتا الەمدى جاي­لاعان قاۋىپتى ىندەتتىڭ سالدارىنان كارانتيندىك شەكتەۋلەر جاريالانىپ, ءبىر-بىرىمەن ەركىن ارالاسۋعا دا مۇمكىندىگى بولماعان اۋدان, اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن تەاتر­دىڭ كەلۋى قۋانىشتى جاڭالىق بولدى. تەاتر­دىڭ بۇل جوباسى وسى رۋحاني وقشاۋ­لانۋدىڭ ورنىن تولتىرعانداي بولدى.

ماۋسىم ايىنىڭ اياعىندا تەاتر ۇجىمى بەرشۇگىر, شالقار, قارا­بۇتاق, اقاي, قاراقوبدا اۋىلدارىنا بارىپ, بىرنەشە قويىلىمدى كورەرمەن نازارىنا ۇسىندى. ال ەكىنشى توپ شالقار, ايتەكە بي اۋداندارىندا «اباي الەمى» اتتى ادەبي-پوەزيالىق كەش وتكىزدى. بۇل ادەبي شارانىڭ ماقساتى – جاستاردىڭ قازاق ادەبيەتىنە, مادەنيەتىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتارىن وياتىپ, اباي شىعارماشىلىعىن ناسيحاتتاۋ. ونەرپازدار اباي ولەڭدەرىمەن قوسا قازاقتىڭ حالىق اندەرىن ورىنداپ, جيىلعان كورەرمەنگە دە اقىننىڭ قاراسوزدەرىن كەزەكتەسە وقۋعا مۇم­كىن­دىك بەردى. اسىرەسە, بالالار بەل­سەندى بولدى.

– كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارى­نىڭ جەڭىلدەۋىنە بايلانىستى گاس­ترولدىك ساپارىمىزدى اۋدانداردان باستادىق. تەاترىمىز وزگە وڭىر­لەرگە ۇزدىك قويىلىمدارىمەن ۇلگى بولۋى كەرەك. بۇل ءىس-شارامىز ەڭ اۋەلى ساح­نا مايتالماندارىنا شىعار­ماشىلىق تاجىريبە سىيلادى, ءارى ىزدەنىسكە جول اشتى, – دەيدى تەاتر ديرەك­تورىنىڭ ورىنباسارى جاندوس ءجاۋمىت ۇلى.

گاسترول اياقتالار تۇستا تەاتر ۇجىمى العا اۋدانىنداعى اقاي, قاراقوبدا سەكىلدى بىرنەشە اۋىلعا بارىپ قايتتى. بالالارعا ارنالعان مەيىرجان الىبەكتىڭ «الدار كوسەنىڭ سيقىرلى ءدۇربىسى» ەرتەگىسىندە قازىر­گى شەتەلدىك مۋلتفيلمدەردىڭ ور­مەكشى ادام, ماكۋين, ماشا سەكىلدى كەيىپكەرلەرى دە ساحناعا شىعا­رىلعان بولاتىن. ونى كورگەن بالالار وزدەرى وبرازعا كىرىپ, ءماز بولىستى.  ال كەشكى ۋاقىتتا تاياۋدا عانا تەاتردا پرەمەراسى وتكەن ۇلىقبەك ەسداۋلەتتىڭ «قارا پيما» پسيحولوگيالىق دراماسى ۇسىنىلدى.

– ەل اراسىندا ءتۇرلى پروبلەما بولادى. كورەرمەن بۇل قويى­لىم­­دى ىقىلاسپەن تاماشالادى. كورەر­مەننىڭ پىكىرىن تىڭداپ, قوعام­داعى «ماسكۇنەمدىك» ماسەلەسى­نىڭ ەشقاشان ەسكىرمەيتىندىگىن بايقادىق, – دەدى تەاتر ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى جاندوس ءجاۋمىت ۇلى.

ال وسىدان بىرنەشە اي بۇرىن رەجيسسەر ايدىن سالبانوۆ ساحنا­لاعان بارزۋ ابدۋرازاكوۆتىڭ «اينا­لايىن» دراماسىندا ەكى كەيىپكەر عانا بار: انا مەن بالا.

– قويىلىمدا انا ءرولىن سومداعان اكتريسا مايرا يلياسوۆانىڭ بۇل وبرازى ەرەكشە بولدى: اكتريسا جۇرە­گى نازىك تە, قايسار انا ءرولىن ءوز بيىگىندە ورىنداپ شىقتى. انا مەن بالا­نىڭ ديالوگى ءاربىرىمىزدىڭ جۇرە­گىمىز­دىڭ تۇكپىرىندە جاتقان سەزىم­دەردى ويات­قانداي بولدى, – دەيدى كورەرمەندەر.

 

مەيرامگۇل راحاتقىزى

 

سوڭعى جاڭالىقتار