ايماقتار • 07 شىلدە، 2021

ۇلىتاۋداعى ءورت. قامدانباساق قاپى قالاتىنىمىزدى كورسەتتى

461 رەت كورسەتىلدى

قاسيەتتى ۇلىتاۋدىڭ ۇلان-عايىر دالاسى ءورتقۇشاعىندا قالدى. شىلىڭگىر شىلدەگە دەيىن كوكتەن ءبىرتامشى تامباي، تۇگىن تارتساڭ مايى شىعاتىنىرزىقتى وڭىردەگى وسىمدىك اتاۋلى قۋراپ كەتكەن ەدى. ءبىرعانا ۇشقىن سارى دالانى جولىنداعىنى تۇگەلجالماعان قىپ-قىزىل تاجالدىڭ قۇشاعىنا يتەرەسالدى...

رەسمي دەرەكتىڭ ءبىرى ۇلىتاۋ اۋدا­نىنداعى الاپات ءورتتىڭشىعۋىنا اشىق كۇنى ويناعان نايزاعايدىڭ سە­بەپشى بولعانىنايتادى. ابدەن مۇم­كىن. ءتىپتى ءشوپشىنىڭ شالعىسى تاس­قا ءتيىپ، سودان وت شىعۋى نەمەسە تەمەكى شوعىنان دا لاپ ەتىپ تۇتانۋىابدەن مۇمكىن-تۇعىن. قازىر ول، ارينە، ماڭىزدى ەمەس. ەڭماڭىزدى بولىپ تۇرعانى – مال-جاننىڭ اماندىعى...

قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جە­ڭىس قاسىمبەك تاراتقاناقپاراتقا ­ساي، ەلدى مەكەندەرى وتقا ورانعان ۇلىتاۋاۋدانىندا ءتۇرلى تەحنيكانىڭ 175 بىر­­لىگى، قۇتقارۋشىسى مەن ەرىكتىلەرى بار، بارلىعى مىڭعا جۋىق ادام كۇن-تۇنگە قارامايورتپەن الىسىپ جاتىر. كەيبىر دەرەكتەرگە قاراعاندا، اۋداناۋماعىندا دالا ءورتىنىڭ 17 وشاعى بولعان. قىزىل ازىرەيىل، اسىرەسە، كەرە­گەتاس، ويشىبار، قالىباي، دەمەۋباي، سارىساي، قىزىلساي، ەرمەك، بورسەڭگىر، پيونەر، بايقوڭىر، شەڭبەراۋىلدارى تۇسىندا ەرەكشە قۇتىرىنعان.

ءالى تۇپكىلىكتى انىقتالماعان كەي­بىر دەرەكتەرگە قاراعاندا، ءورت قورشا­ۋىندا قالعان اۋىلداردا مال شىعىنى بولعان. مىسالى، جانگەلدى اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى «ابدىبەكوۆ» شارۋا قوجالىعىنىڭ 200 قويى مەن ون شاق­تى سيىرى وتقاكۇيىپ ءولىپتى. سونداي-اق بايقوڭىر اۋىلىندا 300-گە تاياۋ قويورتەنىپ كەتكەندىگى جايلى حابار الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءجۇر.

ەڭ وكىنىشتىسى سول، قوسكول اۋىلىنان قىرىق شاقىرىمجەردەن ورتەنىپ كەتكەن ۋاز اۆتوكولىگى قاڭقاسىنىڭ جانىنان23 جاستاعى ەر ادامنىڭ مۇردەسى تابىلدى. رەسمي دەرەكتەربويىنشا، قازا تاپقان ازامات ءورت ءسوندىرۋشى ەرىكتىلەردىڭقاتارىندا بولماعان ەكەن. قازىرگى ۋاقىتتا قاي­عىلىوقيعانىڭ ءمان-جايىن جەرگىلىك­تى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىانىقتاۋ ۇستىندە.

جاسىراتىنى جوق، ءورت باس­تال­عاننان بەرى الەۋمەتتىكجەلىلەردە نەشە ءتۇرلى اقپارات، فوتو جانە بەينەجازبالار لەگىدۇركىن-دۇركىن جاريالانىپ جاتىر. «مال اشۋىجان اشۋى» دە­گەن، قولىنداعى ازىن-اۋلاق مالى­نان ايىرىلعاناعايىننىڭ ءورت سون­دىرۋشىلەر مەن قۇتقارۋشىلارعا، جەر­گىلىكتى اتقارۋشى بيلىككە ايتار وكپە-رەنىشى دە جوق ەمەس. ماسەلەن، باي­قوڭىر اۋىلىنىڭ ءبىر تۇرعىنى ۇلى­تاۋاۋدانىنداعى ءورتتىڭ شىلدە ايى­نىڭ باسىندا باستالعانىنايتادى. «ءبىز­دىڭ اۋدانعا كەلگەن ءورت ءسوندىرۋشى قىز­مەتكەرلەرىنىڭ سانى وتە از بولدى. ءبىز ءوزىمىز قولىمىزعاشۇبەرەك الىپ، ءورتتى سونىمەن سوندىردىك»، دەپ مۇڭىن شاقتىول.

شىنىندا دا، ءبىر تامشى جاڭبىر جاۋماعان اپتاپ ىستىقتاءورت بولۋى مۇمكىن-اۋ دەپ باس اۋىرتپاعان، اپات­تىڭ الدىن الۋقامىن جاساۋ­-
عا تى­رىس­پاعان جەرگىلىكتى اتقا­رۋ­­شى بيلىك پەن توتەنشە جاع­داي­لار قىز­مەتىنە قانداي سىن ايتسا دا ورىندى. البەتتە، بۇلكەمشىلىك­تەرگە ءتيىستى ورگاندار تالداۋ جاساپ، قورىتىندى­سىنشىعارا جاتار. ال مالى قىرى­لىپ، شابىندىق جەر­لەرى تۇگىقالماي جا­نىپ كەتكەن شارۋا­لار­عا دەگەن كو­مەك جان-جاقتىبولۋى ءتيىس. بۇل ما­سەلەنى تۇبەگەيلى شەشۋ ءۇشىن قازىرگىۋاقىتتا ارنايى قۇرى­لىپ، جۇمىس ىستەپ جاتقان كوميسسيا ەرەك­شە نازار اۋدارادى دەگەن ويدامىز.

دەگەنمەن اتتارىنا قانشا سىن ايتىلسا دا، توتەنشەجاعدايلار جو­نىندەگى دەپارتامەنتكە قاراستى قىز­مەتتەرورتپەن جان اياماي ايقاسۋدا.

جۇمىس تۇندە دە توقتاتىلما­دى. قابىلدانعان شارالارقاۋىپ­تى سەيىلت­تى. كۇش پەن قۇرالدار جەتكىلىكتى. قۇتقا­رۋقىزمەتتەرى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن تىعىز جۇمىسىستەۋدە. اكىمدىكتەر قاجەتتى ماتەريالدىق-تەحنيكالىقجابدىقتارمەن قام­تا­ماسىز ەتۋدە. تۇرعىندار تۇسىنۋ­شى­لىكپەنقاراۋ­دا، بەلسەندى قولداۋ كور­سەتىپ، ءتىپتى ءوز ۇيلەرىندەقۇتقارۋ­شىلاردى تا­ماقتاندىرۋدا، – دەدى وبلىستىق تج دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مۇرات قاتپانوۆ.

ءورت قۇشاعىندا قالعان ۇلىتاۋ­عا وبلىس اكىمى جەڭىسقاسىمبەكتىڭ بارعانى دۇرىس بولدى. سايىپ كەلگەندە، مۇنىڭءوزى قالىپتاسقان جاعدايدا تىعىرىقتان شىعۋ جولدارىنىزدەس­تىرۋگە يگى اسەرىن تيگىزگەنى ءسوزسىز. ونىڭ ۇستىنە، ءوڭىرباسشىسىنىڭ ارنايى كەلگەنى شىعىنعا بەلشەدەن باتىپ، تاياقۇستاپ قالعان شارۋالارعا دەم بەردى، ەرتەڭگى كۇنگە دەگەنسەنىمىن وياتتى. ويتكەنى مالىنان ايىرىل­عان جەرگىلىكتىتۇرعىنداردى قازىرگى ۋاقىتتا بارىنەن بۇرىن وتەماقى ماسە­لەسىنىڭ قاتتى مازالاپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس.

ۇلىتاۋدا بولعانىندا وبلىس اكىمى جاعداي تولىقتايباقىلاۋدا ەكەنىن مالىمدەدى. «قاۋىپتى ۋچاسكەلەردى جويۋ ءۇشىنقاجەتتى كۇشتەر مەن قۇرالدار جەتكىلىكتى. جەزقازعان جانەساتباەۆ قالالارىنان اكىمدىكتەر 20 توننا كولەمىندە جانار-جاعارماي مەن ازىق-ت ۇلىك جەتكىزۋدى ۇيىمداستىردى»، دەپمالىمدەدى جەڭىس قاسىمبەك.

توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنتتىڭ كەيىنگىتاراتقان مالىمەتتەرى كوڭىلگە دەمەۋ بولار­لىقتاي. «جەدەلشتاب قۇرىلدى. دالا­نىڭ تابيعي ءورتى بويىنشا جاعداي جەدەلقىزمەتتەر جانە اتقارۋشى بي­لىك ورگاندارىنىڭ ايرىقشا با­قى­لاۋىندا. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر ءورت سوندىرۋشىلەرمەن ءۇش«Iridium» جەر سەرىگى تەرمينالى بويىنشا ۇنەمىبايلانىستا»، دەپ حابارلادى تجد-نىڭ رەسمي وكىلى.

دەگەنمەن سوڭعى جەتكەن اقپارات­تارعا قاراعاندا، دالاداعىءورت تۇگەل ءوشتى دەۋگە ءالى ەرتە. ءتىپتى ول ۇلى­تاۋ­دان باسقااۋدانداردا دا اياقاستى­نان لاپ ەتە قالۋى ابدەن مۇم­كىن. مۇنى ەسكەرمەسە، بولمايدى. ماسەلەن، كە­شەلەرى جاڭاارقا، شەت جانە اق­توعاي اۋداندارى اۋماعىندا ءورت شىعىپ، ولاردەر كەزىندە سوندىرىلگەن.

ال ۇلىتاۋ اۋدانىنداعى جانگەل­دى، اقتاس، شەڭبەر جانەامانگەلدى اۋىل­دىق وكرۋگتەرىندە دالا ءورتىن ءسون­دىرۋجۇمىستارى ءالى دە جالعاسىپ جاتىر. بۇل ماڭداعى ورتپەنكۇرەسكە 370 ادام مەن 45 تەحنيكا بىرلىگى جۇ­مىل­دىرىلعان.

اۋا رايىن بولجاۋشىلار الداعى كۇندەرى ۇلىتاۋاۋدانىندا نايزاعاي ويناپ، جاڭبىر جاۋى مۇمكىن دە­گەنبولجام ايتادى. ولاي بولسا، مۇ­نىڭ ءوزى ورتپەن الىسىپ، ابدەن تيتىقتا­عان توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنە كورسەتىلگەنكومەكتىڭ ۇلكەنى بولار ەدى. ال ورىستەگى مالى ورتەنىپ نەمەسەتۇتىننەن تۇنشىعىپ قىرىلىپ قال­عان، سونىمەن قاتارشابىندىعىندا­عى ءشوبى قىلتاناعى قالماي جانىپ كەتكەنشارۋالار كومەكتى جەرگىلىك­تى اتقارۋشى بيلىكتەن كۇتەدى. ءيا، ۇلىتاۋ كو­مەكتەن كەندە قالماۋى ءتيىس.

 

قاراعاندى وبلىسى،

ۇلىتاۋ اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان مۇرتازانىڭ ءۇيى

ادەبيەت • كەشە

«جاسىل» ايماقتا ەكى ءوڭىر

كوروناۆيرۋس • كەشە

بۇگىن - انالار كۇنى

قازاقستان • كەشە

الماتىدا تەگىن ءدارى-دارمەك قاتارى ارتتى

مەديتسينا • 18 قىركۇيەك، 2021

الەمدە ەپيداحۋال قانداي؟

الەم • 18 قىركۇيەك، 2021

توكيو مارافونى 2022 جىلعا شەگەرىلدى

سپورت • 18 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا تاۋ بوكتەرى ورتەنىپ جاتىر

ايماقتار • 18 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار