رەسمي دەرەكتىڭ ءبىرى ۇلىتاۋ اۋدانىنداعى الاپات ءورتتىڭشىعۋىنا اشىق كۇنى ويناعان نايزاعايدىڭ سەبەپشى بولعانىنايتادى. ابدەن مۇمكىن. ءتىپتى ءشوپشىنىڭ شالعىسى تاسقا ءتيىپ, سودان وت شىعۋى نەمەسە تەمەكى شوعىنان دا لاپ ەتىپ تۇتانۋىابدەن مۇمكىن-تۇعىن. قازىر ول, ارينە, ماڭىزدى ەمەس. ەڭماڭىزدى بولىپ تۇرعانى – مال-جاننىڭ اماندىعى...
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى جەڭىس قاسىمبەك تاراتقاناقپاراتقا ساي, ەلدى مەكەندەرى وتقا ورانعان ۇلىتاۋاۋدانىندا ءتۇرلى تەحنيكانىڭ 175 بىرلىگى, قۇتقارۋشىسى مەن ەرىكتىلەرى بار, بارلىعى مىڭعا جۋىق ادام كۇن-تۇنگە قارامايورتپەن الىسىپ جاتىر. كەيبىر دەرەكتەرگە قاراعاندا, اۋداناۋماعىندا دالا ءورتىنىڭ 17 وشاعى بولعان. قىزىل ازىرەيىل, اسىرەسە, كەرەگەتاس, ويشىبار, قالىباي, دەمەۋباي, سارىساي, قىزىلساي, ەرمەك, بورسەڭگىر, پيونەر, بايقوڭىر, شەڭبەراۋىلدارى تۇسىندا ەرەكشە قۇتىرىنعان.
ءالى تۇپكىلىكتى انىقتالماعان كەيبىر دەرەكتەرگە قاراعاندا, ءورت قورشاۋىندا قالعان اۋىلداردا مال شىعىنى بولعان. مىسالى, جانگەلدى اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى «ابدىبەكوۆ» شارۋا قوجالىعىنىڭ 200 قويى مەن ون شاقتى سيىرى وتقاكۇيىپ ءولىپتى. سونداي-اق بايقوڭىر اۋىلىندا 300-گە تاياۋ قويورتەنىپ كەتكەندىگى جايلى حابار الەۋمەتتىك جەلىلەردە ءجۇر.
ەڭ وكىنىشتىسى سول, قوسكول اۋىلىنان قىرىق شاقىرىمجەردەن ورتەنىپ كەتكەن ۋاز اۆتوكولىگى قاڭقاسىنىڭ جانىنان23 جاستاعى ەر ادامنىڭ مۇردەسى تابىلدى. رەسمي دەرەكتەربويىنشا, قازا تاپقان ازامات ءورت ءسوندىرۋشى ەرىكتىلەردىڭقاتارىندا بولماعان ەكەن. قازىرگى ۋاقىتتا قايعىلىوقيعانىڭ ءمان-جايىن جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىانىقتاۋ ۇستىندە.
جاسىراتىنى جوق, ءورت باستالعاننان بەرى الەۋمەتتىكجەلىلەردە نەشە ءتۇرلى اقپارات, فوتو جانە بەينەجازبالار لەگىدۇركىن-دۇركىن جاريالانىپ جاتىر. «مال اشۋى – جان اشۋى» دەگەن, قولىنداعى ازىن-اۋلاق مالىنان ايىرىلعاناعايىننىڭ ءورت سوندىرۋشىلەر مەن قۇتقارۋشىلارعا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىككە ايتار وكپە-رەنىشى دە جوق ەمەس. ماسەلەن, بايقوڭىر اۋىلىنىڭ ءبىر تۇرعىنى ۇلىتاۋاۋدانىنداعى ءورتتىڭ شىلدە ايىنىڭ باسىندا باستالعانىنايتادى. «ءبىزدىڭ اۋدانعا كەلگەن ءورت ءسوندىرۋشى قىزمەتكەرلەرىنىڭ سانى وتە از بولدى. ءبىز ءوزىمىز قولىمىزعاشۇبەرەك الىپ, ءورتتى سونىمەن سوندىردىك», دەپ مۇڭىن شاقتىول.
شىنىندا دا, ءبىر تامشى جاڭبىر جاۋماعان اپتاپ ىستىقتاءورت بولۋى مۇمكىن-اۋ دەپ باس اۋىرتپاعان, اپاتتىڭ الدىن الۋقامىن جاساۋ-
عا تىرىسپاعان جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك پەن توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنە قانداي سىن ايتسا دا ورىندى. البەتتە, بۇلكەمشىلىكتەرگە ءتيىستى ورگاندار تالداۋ جاساپ, قورىتىندىسىنشىعارا جاتار. ال مالى قىرىلىپ, شابىندىق جەرلەرى تۇگىقالماي جانىپ كەتكەن شارۋالارعا دەگەن كومەك جان-جاقتىبولۋى ءتيىس. بۇل ماسەلەنى تۇبەگەيلى شەشۋ ءۇشىن قازىرگىۋاقىتتا ارنايى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەپ جاتقان كوميسسيا ەرەكشە نازار اۋدارادى دەگەن ويدامىز.
دەگەنمەن اتتارىنا قانشا سىن ايتىلسا دا, توتەنشەجاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنتكە قاراستى قىزمەتتەرورتپەن جان اياماي ايقاسۋدا.
– جۇمىس تۇندە دە توقتاتىلمادى. قابىلدانعان شارالارقاۋىپتى سەيىلتتى. كۇش پەن قۇرالدار جەتكىلىكتى. قۇتقارۋقىزمەتتەرى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن تىعىز جۇمىسىستەۋدە. اكىمدىكتەر قاجەتتى ماتەريالدىق-تەحنيكالىقجابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋدە. تۇرعىندار تۇسىنۋشىلىكپەنقاراۋدا, بەلسەندى قولداۋ كورسەتىپ, ءتىپتى ءوز ۇيلەرىندەقۇتقارۋشىلاردى تاماقتاندىرۋدا, – دەدى وبلىستىق تج دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مۇرات قاتپانوۆ.
ءورت قۇشاعىندا قالعان ۇلىتاۋعا وبلىس اكىمى جەڭىسقاسىمبەكتىڭ بارعانى دۇرىس بولدى. سايىپ كەلگەندە, مۇنىڭءوزى قالىپتاسقان جاعدايدا تىعىرىقتان شىعۋ جولدارىنىزدەستىرۋگە يگى اسەرىن تيگىزگەنى ءسوزسىز. ونىڭ ۇستىنە, ءوڭىرباسشىسىنىڭ ارنايى كەلگەنى شىعىنعا بەلشەدەن باتىپ, تاياقۇستاپ قالعان شارۋالارعا دەم بەردى, ەرتەڭگى كۇنگە دەگەنسەنىمىن وياتتى. ويتكەنى مالىنان ايىرىلعان جەرگىلىكتىتۇرعىنداردى قازىرگى ۋاقىتتا بارىنەن بۇرىن وتەماقى ماسەلەسىنىڭ قاتتى مازالاپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس.
ۇلىتاۋدا بولعانىندا وبلىس اكىمى جاعداي تولىقتايباقىلاۋدا ەكەنىن مالىمدەدى. «قاۋىپتى ۋچاسكەلەردى جويۋ ءۇشىنقاجەتتى كۇشتەر مەن قۇرالدار جەتكىلىكتى. جەزقازعان جانەساتباەۆ قالالارىنان اكىمدىكتەر 20 توننا كولەمىندە جانار-جاعارماي مەن ازىق-ت ۇلىك جەتكىزۋدى ۇيىمداستىردى», دەپمالىمدەدى جەڭىس قاسىمبەك.
توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنتتىڭ كەيىنگىتاراتقان مالىمەتتەرى كوڭىلگە دەمەۋ بولارلىقتاي. «جەدەلشتاب قۇرىلدى. دالانىڭ تابيعي ءورتى بويىنشا جاعداي جەدەلقىزمەتتەر جانە اتقارۋشى بيلىك ورگاندارىنىڭ ايرىقشا باقىلاۋىندا. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەر ءورت سوندىرۋشىلەرمەن ءۇش«Iridium» جەر سەرىگى تەرمينالى بويىنشا ۇنەمىبايلانىستا», دەپ حابارلادى تجد-نىڭ رەسمي وكىلى.
دەگەنمەن سوڭعى جەتكەن اقپاراتتارعا قاراعاندا, دالاداعىءورت تۇگەل ءوشتى دەۋگە ءالى ەرتە. ءتىپتى ول ۇلىتاۋدان باسقااۋدانداردا دا اياقاستىنان لاپ ەتە قالۋى ابدەن مۇمكىن. مۇنى ەسكەرمەسە, بولمايدى. ماسەلەن, كەشەلەرى جاڭاارقا, شەت جانە اقتوعاي اۋداندارى اۋماعىندا ءورت شىعىپ, ولاردەر كەزىندە سوندىرىلگەن.
ال ۇلىتاۋ اۋدانىنداعى جانگەلدى, اقتاس, شەڭبەر جانەامانگەلدى اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە دالا ءورتىن ءسوندىرۋجۇمىستارى ءالى دە جالعاسىپ جاتىر. بۇل ماڭداعى ورتپەنكۇرەسكە 370 ادام مەن 45 تەحنيكا بىرلىگى جۇمىلدىرىلعان.
اۋا رايىن بولجاۋشىلار الداعى كۇندەرى ۇلىتاۋاۋدانىندا نايزاعاي ويناپ, جاڭبىر جاۋى مۇمكىن دەگەنبولجام ايتادى. ولاي بولسا, مۇنىڭ ءوزى ورتپەن الىسىپ, ابدەن تيتىقتاعان توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنە كورسەتىلگەنكومەكتىڭ ۇلكەنى بولار ەدى. ال ورىستەگى مالى ورتەنىپ نەمەسەتۇتىننەن تۇنشىعىپ قىرىلىپ قالعان, سونىمەن قاتارشابىندىعىنداعى ءشوبى قىلتاناعى قالماي جانىپ كەتكەنشارۋالار كومەكتى جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتەن كۇتەدى. ءيا, ۇلىتاۋ كومەكتەن كەندە قالماۋى ءتيىس.
قاراعاندى وبلىسى,
ۇلىتاۋ اۋدانى
