ەلىمىزدە «دەلتا» شتامى, ياعني ء«ۇندى» شتامىنىڭ انىقتالۋىنا بايلانىستى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ شەشىمىمىن ەلوردادا كارانتين شارالارى كۇشەيتىلدى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار الاڭىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ جان-جاقتى مالىمەت بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتى. سوڭعى ايدا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن اۋرۋ دەڭگەيى 1,7 ەسەگە تومەندەدى. ستاتسيونارلىق ەم قابىلداپ جاتقان ناۋقاستار سانى 2,1 ەسەگە, ال امبۋلاتورلىق ەمدەلۋدەگى ناۋقاستاردىڭ سانى 1,7 ەسەگە ازايدى. ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىنداردىڭ قورى جەتكىلىكتى. بۇگىندە ونىڭ 25 پايىزى, ال رەانيماتسيالىق توسەكتىك ورىنداردىڭ 21 پايىزى عانا قولدانىستا. دەگەنمەن قازىر الەمدە ىندەت جۇقتىرۋدىڭ ارتىپ جاتقانى بايقالادى. ونىڭ ىشىندە اۋرۋدىڭ جاڭا شتامدارى دا كوپتەپ تارالۋدا.
– نۇر-سۇلتان قالاسىندا سovid-19-بەن اۋرۋ دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى ۆيرۋستىڭ مۋتاتسياعا ۇشىراۋ ىقتيمالدىلىعىنا قاتىستى سكرينينگ جۇرگىزىلگەن. الدىن الا ناتيجەلەرى ۆيرۋس مۋتاتسياسىنىڭ انىقتالعانىن جانە بۇل «دەلتا» شتامىنا ءتان ەكەنىن كورسەتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ جۋىردا جاساعان مالىمدەمەسىندە ايتىلعانداي, تۇپكىلىكتى قورىتىندى تولىق گەنومدىق زەرتتەۋ اياقتالعاننان كەيىن بەلگىلى بولادى. بۇل شتامم كورشى ەلدەردە دە انىقتالعان. ددۇ مالىمەتتەرىنە سايكەس «دەلتا» شتامى بۇگىندە الەمنىڭ 74 ەلىندە انىقتالىپ وتىر, – دەدى ە.توعجانوۆ.
كوروناۆيرۋستىڭ بۇل شتامىنىڭ اۋرۋحاناداعى ناۋقاستاردىڭ سانىن ارتتىرۋ جانە ولىمگە سوقتىرۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى. سونداي-اق ء«ۇندى» شتامى باسقا شتامدارعا قاراعاندا 60% جۇقپالى ەكەن, ورتا ەسەپپەن ءبىر ادامنان 5-6 ادام ىندەتتى جۇقتىرادى. سوندىقتان قاۋىپتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ۆاك شەشىمىمەن كارانتين تالاپتارى قاتاڭداتىلدى.
بىرىنشىدەن, ۆاكتسينا سالدىرماعان قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ۇلكەن ۇجىمدار ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە شەكتەۋلەر ەنگىزىلەدى. ەكىنشىدەن, كۆي-عا قارسى ۆاكتسينادان باس تارتاتىن جانە ۆاكتسينالاۋعا مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەرى جوق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ, ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ جانە وزگە دە ۇيىمداسقان ۇجىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن مىندەتتى پتر-تەستىلەۋ تالابى ەنگىزىلەدى. ۇشىنشىدەن, Ashyq جوباسىنا جاڭا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن قوسۋ ءۇشىن, سونداي-اق جوبا شەڭبەرىندە جۇمىس ىستەپ تۇرعان سۋبەكتىلەردىڭ جۇمىسىن جالعاستىرۋ ءۇشىن ساۋدا نۇكتەلەرىنىڭ بارلىق پەرسونالى مەن جالعا الۋشىلارىن ۆاكتسينالاۋ قاجەتتىلىگى بويىنشا تالاپ ەنگىزىلەدى. تورتىنشىدەن, Ashyq جوباسىنا ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, ساۋدا ۇيلەرى جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس بازارلار ەنگىزىلەدى.
– Ashyq جوباسى ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ جاتىر, بۇل 9 مىڭنان اسا بيزنەس سۋبەكتىسىنە پاندەميا كەزىندە جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەردى.
4 ملن-نان اسا قولدانۋشى تىركەلگەن, ەل بويىنشا ءار مينۋت سايىن مىڭ ادامنىڭ مارتەبەسى تەكسەرىلەدى. سونداي-اق جوبا كەيبىر ازاماتتاردىڭ ءوز مارتەبەسىن ءبىلىپ, سانيتارلىق تالاپتاردى بۇزۋدى جالعاستىرىپ جاتقانىن كورسەتتى. ساۋىردەن باستاپ Ashyq ارقىلى 9,6 مىڭنان اسا كارانتين رەجىمىن بۇزۋشى انىقتالدى, ولاردىڭ جارتىسىنان كوبى – پتر-تەستتىڭ وڭ ناتيجەسى بار ادامدار. ازاماتتاردىڭ بۇل ساناتى ەل حالقىنا ناقتى قاۋىپ توندىرەتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. وسىعان بايلانىستى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى كارانتين رەجىمىن بۇزۋشىلارعا 30 اەك نەمەسە 87 510 تەڭگە سوماسىندا اكىمشىلىك ايىپپۇل سالۋدى كوزدەيتىن قوسىمشا ەرەجەلەر قابىلدادى. بۇگىندە 19 ادامعا قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى, ونىڭ ىشىندە 5 ادامعا ايىپپۇل سالىندى. بۇل جۇمىس جالعاسادى, بارلىق تالاپ بۇزۋشىلار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. تاعى دا ەسكە سالىپ وتەيىن, ەگەر سىزدە پتر-تەست ناتيجەسى وڭ بولسا نەمەسە ناۋقاسپەن تىعىز بايلانىستا بولساڭىز, وندا ۇيدە كارانتيندە بولۋىڭىز كەرەك, ويتكەنى ءسىز باسقالارعا قاۋىپ توندىرەسىز! دەدى ۆيتسە-پرەمەر.
اتالعان ناقتى شارالار – قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنا, ادامدار كوپ جينالاتىن ورىندارعا قاتىستى شەكتەۋلەر. بۇدان ءارى شەشىم ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى قابىلدانباق. ال جالپى, رەسپۋبليكا كولەمىندە لوكداۋن ەنگىزۋ كۇن تارتىبىندە جوق ەكەن.
ىندەتكە تويتارىس بەرۋدىڭ بىردەن-ءبىر امالى ساقتىق شارالارىن قاتاڭ ۇستانىپ, ۆاكتسينا سالدىرۋ ەكەنى تۇسىنىكتى. الايدا ەلىمىزدە قولجەتىمدى ۆاكتسينالار قامتىلىپ, قاجەتتى جاعداي جاسالعانىمەن, ەكپە سالدىرۋ قارقىنى ارتار ەمەس.
– قازىر ءبىز ازاماتتاردىڭ ۆاكتسينا الۋىنا جاعداي جاساۋىمىز كەرەك. قاجەتتى ۆاكتسينا كولەمى قازاقستاندا بار. العاشىندا مۇنى ەرىكتى تۇردە دەپ جاريالاعان ەدىك. بىراق جاڭا سىن-قاتەرلەردى ەسكەرە وتىرىپ, قوسىمشا شارالار قابىلداۋعا ءماجبۇر بولدىق. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا 2,4 ملن دوزا ۆاكتسينا قورى بار. وعان قوسىمشا ەكى اپتادا تاعى 2 ملن ۆاكتسينا جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەمىز. شىندىعىندا, ۆاكتسينالاۋ قارقىنى كوڭىل كونشىتپەي وتىر. بۇل بىرقاتار وبلىس پەن نۇر-سۇلتان قالاسىنا قاتىستى. سوندىقتان ۆاكتسينالاۋ سانىن ارتتىرۋ تالاپتارى كۇشەيەدى, تاۋلىگىنە 70 مىڭ دوزاعا دەيىن جەتكىزۋ مىندەتىن قويىپ وتىرمىز. وسى مەجەگە ۇمتىلامىز, – دەدى ە.توعجانوۆ.
بريفينگ بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ء«ۇندى» شتامىنىڭ بەلگىلەرى الماتى قالاسىندا دا بايقالعانىن اتاپ ءوتتى.
– ء«ۇندى» شتامىنىڭ ەلدە قالاي تارالاتىنىن ءتۇسىنۋ وتە ماڭىزدى. نۇر-سۇلتاننان باسقا الماتىدا بۇل شتامنىڭ ىقتيمال بەلگىلەرى پايدا بولدى. ءتىپتى ءبىر جاعداي انىقتالدى. سينحرونداۋ نەگىزىندە ءبىز ەل بويىنشا كەڭىرەك كورىنىستى كورە الامىز. جالپى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى رەاكتسيا بەرۋ بويىنشا قايتا قۇرىلدى. رەزەرۆتىك توسەكتىك ورىن قورىن كەم دەگەندە ەكى ەسە كوپ ورنالاستىرۋعا بولادى. دارىلىك زاتتاردىڭ قويمالاردا ءۇش ايلىق قورى بار, جەكە قورعانىس قۇرالدارى دا جەتكىلىكتى, – دەدى ا.تسوي.