كوروناۆيرۋس • 25 ماۋسىم، 2021

«ءۇندى» شتامى ۇرەيدى ۇدەتتى

23 رەت كورسەتىلدى

ادامزاتقا اۋىر سىناق بولىپ كەلگەن Covid-19 ىندەتىن اۋىزدىقتاۋ قيىنعا سوعۋدا. اۋرۋعا قارسى تۇرۋدىڭ نەبىر امالىن جاساپ، كۇرەسىمىزدى كۇشەيتىپ جاتساق تا، بۇل ارەكەتىمىزدى جويقىن «جاۋ» جاۋاپسىز قالدىرماي وتىر. بۇگىندە الەمدە كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا شتامدارى پايدا بولىپ، ىندەت قايتا كۇش الىپ كەلەدى. وكىنىشكە قاراي، قازاقستاندا دا ء«ۇندى» شتامى انىقتالىپ، ۇرەيىمىزدى ۇدەتتى. بۇل جاعداي ەپيدەميالىق احۋال ۋشىعىپ بارا جاتقان ەلىمىزدە كارانتين شارالارىن كۇشەيتۋگە ماجبۇرلەدى.

ەلىمىزدە «دەلتا» شتامى، ياعني ء«ۇندى» شتامىنىڭ انىق­تالۋىنا بايلانىستى ۆەدوم­ستۆو­ارالىق كوميسسيانىڭ شەشىمىمىن ەلور­دادا كارانتين شارالارى كۇشەيتىلدى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيا­لار الاڭىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ جان-جاقتى مالىمەت بەردى. ونىڭ اي­تۋىنشا، قازاقستانداعى ەپيدەميالىق جاعداي تۇراقتى. سوڭعى ايدا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىمەن اۋرۋ دەڭگەيى 1،7 ەسەگە تومەندەدى. ستا­تسيونارلىق ەم قابىلداپ جات­قان ناۋقاستار سانى 2،1 ەسەگە، ال امبۋلاتورلىق ەمدەلۋدەگى ناۋ­قاستاردىڭ سانى 1،7 ەسەگە ازايدى. ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىنداردىڭ قورى جەتكىلىكتى. بۇگىندە ونىڭ 25 پايىزى، ال رەانيماتسيالىق تو­سەك­ت­ىك ورىنداردىڭ 21 پايىزى عانا قول­دانىستا. دەگەنمەن قازىر الەمدە ىندەت جۇقتىرۋدىڭ ارتىپ جاتقانى بايقالادى. ونىڭ ىشىندە اۋرۋدىڭ جاڭا شتامدارى دا كوپتەپ تارالۋدا.

– نۇر-سۇلتان قالاسىندا سovid-19-بەن اۋرۋ دەڭگەيىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى ۆيرۋس­تىڭ مۋتا­تسياعا ۇشىراۋ ىقتيمال­دىلى­عىنا قاتىستى سكرينينگ جۇر­گىزىلگەن. الدىن الا ناتيجەلەرى ۆيرۋس مۋتا­تسياسىنىڭ انىق­تال­عانىن جانە بۇل «دەلتا» شتامى­نا ءتان ەكەنىن كورسەتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيستر­لىگىنىڭ جۋىردا جاساعان مالىم­دەمەسىندە ايتىلعانداي، تۇپ­كىلىكتى قورى­تىندى تولىق گەنوم­دىق زەرتتەۋ اياقتالعاننان كەيىن بەلگىلى بولادى. بۇل شتامم كور­شى ەلدەردە دە انىقتالعان. ددۇ مالىمەتتەرىنە سايكەس «دەلتا» شتامى بۇگىندە الەمنىڭ 74 ەلىندە انىقتالىپ وتىر، – دەدى ە.توعجانوۆ.

كوروناۆيرۋستىڭ بۇل شتامى­نىڭ اۋرۋحاناداعى ناۋقاستاردىڭ سانىن ارتتىرۋ جانە ولىمگە سوقتىرۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى. سونداي-اق ء«ۇندى» شتامى باسقا شتامدارعا قاراعاندا 60% جۇقپالى ەكەن، ورتا ەسەپپەن ءبىر ادامنان 5-6 ادام ىندەت­تى جۇقتىرادى. سوندىقتان قاۋىپ­تىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ۆاك شەشى­مىمەن كارانتين تالاپتارى قاتاڭداتىلدى.

بىرىنشىدەن، ۆاكتسينا سالدىر­ماعان قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى، ۇلكەن ۇجىمدار ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە شەكتەۋلەر ەنگىزىلەدى. ەكىنشىدەن، كۆي-عا قارسى ۆاكتسينادان باس تارتاتىن جانە ۆاكتسينالاۋعا مەديتسينالىق قارسى كورسەتىلىمدەرى جوق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ، ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ جانە وزگە دە ۇيىمداسقان ۇجىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن مىندەتتى پتر-تەستىلەۋ تالابى ەنگىزىلەدى. ۇشىن­شى­دەن، Ashyq جوباسىنا جاڭا كا­سىپ­­­كەرلىك سۋبەكتىلەرىن قوسۋ ءۇشىن، سونداي-اق جوبا شەڭبەرىندە جۇ­مىس ىستەپ تۇرعان سۋبەكتىلەردىڭ جۇمى­سىن جالعاس­تىرۋ ءۇشىن ساۋ­دا نۇك­تەلەرىنىڭ بارلىق پەرسونالى مەن جالعا الۋشىلارىن ۆاكتسينالاۋ قاجەتتىلىگى بويىنشا تالاپ ەنگىزىلەدى. تورتىنشىدەن، Ashyq جوباسىنا ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىق­تارى، ساۋدا ۇيلەرى جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس بازارلار ەنگىزىلەدى.

– Ashyq جوباسى ءتيىمدى جۇمىس ىستەپ جاتىر، بۇل 9 مىڭنان اسا بيزنەس سۋبەكتىسىنە پاندەميا كەزىندە جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەردى.
4 ملن-نان اسا قولدانۋشى تىركەلگەن، ەل بويىنشا ءار مينۋت سايىن مىڭ ادامنىڭ مارتەبەسى تەكسەرىلەدى. سونداي-اق جوبا كەيبىر ازاماتتاردىڭ ءوز مارتەبەسىن ءبىلىپ، سانيتارلىق تالاپتاردى بۇزۋدى جالعاستىرىپ جاتقانىن كورسەتتى. ساۋىردەن باس­تاپ Ashyq ارقىلى 9،6 مىڭنان اسا كارانتين رەجىمىن بۇزۋشى انىقتالدى، ولاردىڭ جارتىسىنان كوبى – پتر-تەستتىڭ وڭ ناتيجەسى بار ادامدار. ازاماتتاردىڭ بۇل ساناتى ەل حال­قىنا ناقتى قاۋىپ توندىرەتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. وسىعان بايلانىس­تى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى كارانتين رەجىمىن بۇزۋشىلارعا 30 اەك نەمەسە 87 510 تەڭگە سوماسىندا اكىمشىلىك ايىپپۇل سالۋدى كوزدەيتىن قوسىمشا ەرەجەلەر قابىلدادى. بۇگىندە 19 ادامعا قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى، ونىڭ ىشىندە 5 ادامعا ايىپپۇل سالىندى. بۇل جۇمىس جالعاسادى، بارلىق تالاپ بۇزۋشىلار اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى. تاعى دا ەسكە سالىپ وتەيىن، ەگەر سىزدە پتر-تەست ناتيجەسى وڭ بولسا نەمەسە ناۋقاسپەن تىعىز بايلانىستا بولساڭىز، وندا ۇيدە كارانتيندە بولۋىڭىز كەرەك، ويتكەنى ءسىز باسقالارعا قاۋىپ توندىرەسىز! دەدى ۆيتسە-پرەمەر.

اتالعان ناقتى شارالار – قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنا، ادامدار كوپ جينالاتىن ورىندارعا قاتىستى شەكتەۋ­لەر. بۇدان ءارى شەشىم ەپيدەميالىق جاعدايعا بايلانىستى قابىلدانباق. ال جالپى، رەسپۋبليكا كولەمىندە لوكداۋن ەنگىزۋ كۇن تارتىبىندە جوق ەكەن.

ىندەتكە تويتارىس بەرۋدىڭ بىر­دەن-ءبىر امالى ساقتىق شارالارىن قاتاڭ ۇستانىپ، ۆاكتسينا سالدىرۋ ەكەنى تۇسىنىكتى. الايدا ەلىمىزدە قول­جەتىمدى ۆاكتسينالار قامتىلىپ، قاجەت­تى جاعداي جاسالعانىمەن، ەكپە سالدىرۋ قارقىنى ارتار ەمەس.

– قازىر ءبىز ازاماتتاردىڭ ۆاكتسينا الۋىنا جاعداي جاساۋىمىز كەرەك. قاجەتتى ۆاكتسينا كولەمى قازاق­ستاندا بار. العاشىندا مۇنى ەرىكتى تۇردە دەپ جاريالاعان ەدىك. بىراق جاڭا سىن-قاتەرلەردى ەس­كەرە وتىرىپ، قوسىمشا شارالار قابىلداۋعا ءماجبۇر بولدىق. قازىر­گى ۋاقىتتا قازاقستاندا 2،4 ملن دوزا ۆاكتسينا قورى بار. وعان قوسىم­شا ەكى اپتادا تاعى 2 ملن ۆاك­تسينا جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتەمىز. شىندىعىندا، ۆاكتسينالاۋ قار­قىنى كوڭىل كونشىتپەي وتىر. بۇل بىرقاتار وبلىس پەن نۇر-سۇلتان قالاسىنا قاتىستى. سوندىقتان ۆاكتسينا­لاۋ سانىن ارتتىرۋ تالاپتارى كۇشەيەدى، تاۋلىگىنە 70 مىڭ دوزاعا دەيىن جەتكىزۋ مىندەتىن قويىپ وتىرمىز. وسى مەجەگە ۇمتىلامىز، – دەدى ە.توعجانوۆ.

بريفينگ بارىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ء«ۇندى» شتامىنىڭ بەلگىلەرى الماتى قالاسىندا دا بايقالعانىن اتاپ ءوتتى.

– ء«ۇندى» شتامىنىڭ ەلدە قالاي تارالاتىنىن ءتۇسىنۋ وتە ماڭىزدى. نۇر-سۇلتاننان باسقا الماتىدا بۇل شتامنىڭ ىقتيمال بەلگىلەرى پايدا بولدى. ءتىپتى ءبىر جاعداي انىقتالدى. سينحرونداۋ نەگىزىندە ءبىز ەل بويىنشا كەڭىرەك كورىنىستى كورە الامىز. جالپى، دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى رەاكتسيا بەرۋ بويىنشا قايتا قۇرىلدى. رەزەرۆتىك توسەكتىك ورىن قورىن كەم دەگەندە ەكى ەسە كوپ ورنالاستىرۋعا بولادى. دارىلىك زاتتاردىڭ قويمالاردا ءۇش ايلىق قورى بار، جەكە قورعانىس قۇرالدارى دا جەتكىلىكتى، – دەدى ا.تسوي.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

شىعىس «قىزىل» ايماقتا

ايماقتار • كەشە

تسيفرلى تەڭگە جوباسى تالقىلاندى

ەكونوميكا • 23 شىلدە، 2021

اقپاراتتىق حابارلاما

ەگەمەن قازاقستان • 23 شىلدە، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار