قوعام • 25 ماۋسىم، 2021

تاعدىرمەن ويىن...

2316 رەت كورسەتىلدى

قاسىم اتام اركەز ۇتىرلى ايتار ءسوزى بار جانە ونىسى ەل اۋزىندا جۇرەتىن ابى­رويلى ادام ەدى. اتام وتىنىڭ الدى، سۋىنىڭ تۇنىعى، بالاسىنىڭ ۇلكەنى قىزىن ۇزاتادى. ول ۋاقىت تۇرمىسقا شىق­قان قىزدىڭ ارتىنان اي وتپەي جەتىپ باراتىن كەز ەمەس. جىلدان اسىپ، پالەنباي شاقىرىمدى ارتقا تاستاپ، قۇداسىنىڭ ۇيىنە توقتاپ، ولار قاسەكەڭ، قۇدا كەلدى دەپ قۇراق ۇشىپ داستارقان جايىپ كۇتەدى. شاي ۇستىندە بار زەيىنى ۇلكەندەرگە اۋىپ، سولارعا قىزمەت ەتىپ وتىرعان قىزى قايىنسىڭلىسىنىڭ بوساعان كەسەسىن اڭداماي قالىپتى. «جەڭەشە، شاي» دەپ كوزىمەن جەپ جىبەرگەنىن كورگەن اتام ۇيىنە كەلگەن سوڭ جۇبايىنا «كوردىم بالامدى. قايتەيىن، دۇنيە كەزەك دەگەن، قۇداشانىڭ كوزىن كوردىم، وعان دا بىرەۋ قارار» دەپتى.

قاراپايىم مىسال. قاراپايىم بولعانى­مەن ءار اتا-انا، ءار اقساقال مەن اق جاۋلىقتى اجە بالالارى مەن نەمەرەلەرىنە دۇنيە كەزەك ەكەنىن، ەشكىمگە ءزابىر، قيانات جاساۋعا بولمايتىنىن قۇلاقتارىنا قۇيىپ، بىرەۋگە جاقسىلىق جاساساڭ دا، جاماندىق جاساساڭ دا سونىڭ ءبارىنىڭ الدىڭا قايتىپ كەلەتىنىن، وتەۋىنىڭ جازباي تاباتىنىن، حالىقتا «قىساستىق قيامەتكە كەتپەيدى» دەپ مىنا جالعاندا دا، باقيدا دا جاۋابى بولاتىنىن ءسىڭىرىپ وسىرەتىن. سودان دا بولار ۇرپاعىن كىسىگە جاماندىق ەمەس، جاقسىلىق جاساۋعا ۇمتىلدىرىپ، ء«ارى ساۋاپ جينايسىڭ، ءارى ءوز جولىڭدى اشاسىڭ»، «قولمەن ىستەمەك تۇگىل، كەمتار جاننىڭ جانىندا دەنە مۇشەنىڭ كەمدىگى تۋراسىندا اڭگىمە ايتپا، كوڭىلىنە تيەسىڭ، قىلداي قيانات بولماسىن» دەگەندەي اقىلىن ايتىپ وتىراتىن. ازىلدەگەندە «قۇربىڭدى دا كوتەرە وينا»، «جاماندىق جاساۋ اركىمنىڭ قولىنان كەلەدى، جاقسىلىق جاساۋ – جاقسىدان عانا» دەپ ۇرپاعىن تەك ىزگىلىككە ۇندەيتىن.

جۋىردا اپكەم ءبىر ايلىق زەينەتاقىسىنان تولىق ايىرىلىپ قالدى. ءوزىن «بانك قىز­مەتكەرىمىن، ءسىزدىڭ اتىڭىزعا 2 ملن نەسيە بەرى­لىپ جاتىر، ءوتىنىش بەرگەن ءسىز بە، سونى انىقتاۋىم كەرەك»، دەپ تەلەفون سوققان جانعا: «جوق، ويباي مەن ەمەسپىن»، دەيدى. «وندا ءسىزدىڭ اتىڭىزدان ءوتىنىش تۇسىرگەن الاياقتار بولدى، مەن سىزگە كومەكەتەسەيىن، بىراق ءسىز جايلى مالىمەتتەر كەرەك»، دەپ جسن-ءدى، باسقا دا دەرەكتەردى سۇراپ الادى. «ەندى Play Market-تەن قوسىمشا جۇكتەڭىز»، دەپ ۇيرەتىپ، ارتىنشا سول ارقىلى زەينەتاقىسىنىڭ ءبىر تيىنىن قالدىرماي الىپ قويعان. ءبىر ايلىق زەينەتاقىسىنان تۇگەلدەي ايىرىلعان اپكەم سانىن سوعىپ، ءىشى ۋداي اشىدى. بۇل ءبىر عانا وقيعا ەمەس. وسىنداي الدانعان ادامدار وتە كوپ.

قاي كەزدە دە قوعام ىزگىلىگى قارتتار مەن بالالارعا جاسالاتىن قامقورلىق پەن جانا­شىرلىق كوزقاراسپەن ولشەنەتىنى انىق. ال قوڭىراۋ شالعان ادام زەينەتكەر ەكەنىن بىلە تۇرا، ماقساتتى تۇردە الداپ، ونسىز دا ايدارىنان جەل ەسىپ وتىرماعان قاراپايىم جۇرتتى ءبىر ايلىق ءىشىپ-جەمىنەن ايىرادى. قازىر زەينەتاقىنىڭ كوممۋنالدىق تولەم مەن ازىق-ت ۇلىكتەن ارتىلمايتىنى انىق نارسە. ءتىپتى جەتپەي جاتاتىنى ايان. الاياقتىڭ كەسىرىنەن امالسىز قارىزعا كىرگەن ءاربىر سونداي جان نەشە اي بويى سول ءبىر جەلىنگەنىن وتەيمىن دەپ، ءوزىن قانشالىقتى ۇنەمگە كىرگىزەدى. سوندايدا نالىماي ما؟ قولىنان بەرگەن ەمەس، اۋدارا بايلاعان ارسىزعا قينالعاندا اۋىر ءسوز ايتىلماي ما؟ شىنىمەن كەرالاڭ كەر دۇنيەدە ءبارىنىڭ قايتىپ كەلەتىنى راس. بۇگىن الداپ اقشا الدىم، ادىمىمدى الشاڭ باسىپ، اشىقاۋىزداردى «جازالاپ»، سولاردىڭ ۇستىنەن پايدا تابۋدامىن دەگەن توعىشار قالاي قاتەلەسەدى دەيسىڭ. الدىنا ەسەلەپ قايتقاندا تاعدىرىنا وكپەلەي الا ما؟

ويتكەنى وتەۋ بار. وتەۋدەن اتتاپ وتەر پەندە جوق. ءتىپتى قازىر «قولىمدا بيلىگىم تۇرعاندا قاراماعىمداعى جاندى اشسام – الاقانىمدا، جۇمسام – جۇدىرىعىمدا ۇستايمىن، قالاعانىممەن بىرەۋدى اسپانعا كوتەرىپ، بىرەۋدى تومەندەتەمىن»، دەۋدىڭ ارتىندا ءوز تاعدىرىنا جاسار وزگەرىس بارىن كوزى اشىق دەگەندەردىڭ ءوزى سەزبەي قالىپ جاتادى. بىرەۋدىڭ ورىنسىز نالاسىنا قالۋ، قانداي بولسىن سوزبەن، ىسپەن، يشاراتپەن باسىمدىق تانىتۋ، ەلەمەي، كوزگە ىلمەي قويۋ، اۋدارا بايلاپ، قىسىم كورسەتۋدىڭ ەشبىر ءتۇرى جەر باسىپ جۇرگەن جۇمىر باستى ءار پەندەگە جاقسىلىق اكەلمەيدى. ۋاقىت وتە ونىڭ وتەۋى ءوز تاعدىرىڭا ەنەر وزگەرىس ەكەنىن ءبىلىپ، كەيىن ەسەپ بەرەتىن كۇن تۋعاندا بارماق شايناعاننان كىم ۇتادى؟ سول ۋاقىتتا كىسى اياعانداي بولعانىن كورگەندە جۇرەگىندە پاراساتى بار ءبىر كەزگى كوزگە ىلمەيتىن جاننىڭ قيماعاننان جاسالعان تىلەكتەستىك دۇعاسىن قۇداي قابىل ەتپەسىنە كىم كەپىل؟

اپكەم اقشاسىن العان پاقىردى كەشىرگەنىن ايتادى. ء«تىرى مە، ءولى مە، اتا-اناسى بار شىعار. سولار ءۇشىن كەشىردىم، ءتىرى بولسا بالاسىنىڭ كەيىن قينالعانىن كورمەسىن، و دۇنيەلىك بولسا، ۇرپاعىنان تەك ساۋاپتى ءىس جەتسىن، قينالماسىن دەدىم»، دەدى. بىراق تورەشى – ۋاقىت، تورەشى– قۇداي!

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اقىل الىبى

رۋحانيات • كەشە

شىعىستانۋدىڭ بيىك شىنارى

ايەل الەمى • كەشە

بەيقامدىق بەلەڭ الىپ تۇر

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇلكەن قالادا اداسۋ

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار