قازاقستان • 22 ماۋسىم، 2021

قازاقتاندا تاريح ءپانى جاڭا مازمۇندا وقىتىلادى

13 رەت كورسەتىلدى

قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ تاريح ءپانىن مەكتەپتەردە وقىتۋ ءتارتىبىن بەلگىلەيتىن بۇيرىعى جاريالاندى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz قازاقپاراتقا سىلتەمە جاساپ.

قۇجاتتىڭ تولىق اتاۋى - «جالپى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ارنالعان جالپى ءبىلىم بەرەتىن پاندەردىڭ، تاڭداۋ كۋرستارىنىڭ جانە فاكۋلتاتيۆتەردىڭ ۇلگىلىك وقۋ باعدارلامالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 3 ساۋىردەگى №115 بۇيرىعىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» قر ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بۇيرىعىنىڭ جوباسى.

بۇيرىق جوباسىندا ونداعان وزگەرتۋ مەن تۇزەتۋ بار. سونىڭ ەڭ العاشقىسى 5-سىنىپتارعا تاريح ءپانىن وقىتۋ مازمۇنىنا قاتىستى. بۇل تارماقتىڭ وزىندە 8 تارماقشانىڭ 7-ەۋى ايتارلىقتاي وزگەرىسكە ۇشىراعان. جوبانى ازىرلەۋشىلەر 5-سىنىپتا تاريح پانىمەن وقۋشىلار العاش بەتپە-بەت كەلەتىندىكتەن، ىلىمگە كىرىسپەگە ەرەكشە كوڭىل بولگەن.

«5-سىنىپقا ارنالعان بازالىق مازمۇن ءبىلىم الۋشىلاردى تاريحتى تۇسىنۋگە دايىنداۋ ماقساتىندا كىرىسپەمەن تولىقتىرىلدى. ءپاننىڭ العاش وقىتىلىپ جاتقاندىعىن ەسكەرە وتىرىپ، ولاردى تاريحي كەزەڭدەۋدىڭ نەگىزدەرىمەن، قازاقستاننىڭ تاريحي كارتاسىمەن تانىستىرۋ ماڭىزدى.

سونىمەن قاتار ەتنيكالىق تاريح بويىنشا تاقىرىپتار مەن تۇسىنىكتەر ەنگىزىلدى. ءبىلىم الۋشىلاردا قازاقستان تاريحىن وقىتىلۋ باستالعاننان باستاپ قازاقتار وسى اۋماقتىڭ اۆتوحتوندى حالقى بولىپ تابىلاتىندىعى تۋرالى ناقتى تۇسىنىك قالىپتاسۋى ءۇشىن وسى تاقىرىپتارعا نازار اۋدارۋ قاجەت»، دەپ جازىلعان تۇسىندىرمەدە.

18-تارماقتاعى 6-سىنىپقا ارناعان وقۋ ءپانىنىڭ مازمۇنى دا «تۇركى يمپەرياسىنىڭ الەم تاريحىنداعى ءرولى»، «قازاق حالقىنىڭ قالىپتاسۋىنداعى قىپشاقتاردىڭ ءرولى»، «قولونەر مەن مەتاللۋرگيا»، «ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسىن دامىتۋ»، «شىڭعىس قاعان يمپەرياسىنىڭ ءبولىنۋى»، «جوشى ۇلىسىنىڭ قۇرىلۋى جانە كەڭەيۋى»، «جوشى ۇلىسىنىڭ الەمدىك تاريحتاعى ورنى»، ء«XىىI – XV عع. مادەنيەت»، «قوبىلاندى. الپامىس. ەدىگە، وراق-ماماي. كەتبۇعا. اسان قايعى. سىپىرا جىراۋ. وتەمىس قاجى» دەگەن سياقتى جاڭا ۇعىمدارمەن بايىتىلعان.

19-تارماقتاعى تۇزەتۋلەردىڭ ىشىندە «كەنەسارى – ۇلى دالانىڭ سوڭعى حانى» دەگەن تاقىرىپ مەنمۇندالايدى.

8-سىنىپقا ارنالعان تاريح پانىندە اشارشىلىق تاقىرىبى قولدانىستاعى وقۋ باعدارلاماسىندا «1921 جىلعى جۇت جانە اشتىق»، «اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى كۇشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتى»، «قازاقستانداعى كۇشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتىنىڭ ەكونوميكالىق سالدارى»، «1931-1933 جىلدارداعى اشتىق - حح عاسىرداعى قازاقستاندىق قاسىرەت» دەگەن تاقىرىپتارمەن قامتىلعان.

ال جاڭا رەداكتسيادا «قىررەۆكوم قىزمەتى»، «1921-1922 جج. اشتىق»، «قازاقستانداعى سوتسياليستىك يندۋستريالاندىرۋ ء(مانى مەن ەرەكشەلىكتەرى)»، «رەسپۋبليكانىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى پىكىر-تالاس - س. سادۋاقاسوۆ»، «كىشى قازان» (مازمۇنى جانە جۇزەگە اسىرىلۋى)». «1928 ج. 27 تامىزداعى «بايلار شارۋاشىلىقتارىن تاركىلەۋ تۋرالى» رەسپۋبليكا اتكومى مەن حالىق كوميسسارلار كەڭەسىنىڭ دەكرەتى»، «باي شارۋاشىلىقتارىنىڭ تاركىلەۋ» تۋرالى»، «اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جاپپاي كۇشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتى»، «قازاقستانداعى كۇشتەپ ۇجىمداستىرۋ ساياساتىنىڭ قاسىرەتتى سالدارى»، «1929-1932 جىلدارداعى شارۋالار كوتەرىلىستەرى جانە نارازىلىقتار»، «1931-1933 جىلدارداعى اشارشىلىق»، «قازاقستانداعى ۇجىمداستىرۋدىڭ دەموگرافيالىق سالدارلارى»، «ۇجىمداستىرۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ادىستەرىنە قاتىستى ۇلتتىق زيالىلاردىڭ («بەسەۋدىڭ حاتى») قوعامدىق-ساياسي كوزقاراسى مەن قاتىناسى» دەگەن تاقارىپتارعا وزگەرتىلگەن.

ال وتىزىنشى جىلدارداعى رەپرەسسيالار كەزەڭىن وقىتۋ مازمۇنىنا «1936-1938 جج «ۇلكەن تەررور» جانە ونىڭ قازاقستانداعى سالدارى» دەگەن تاقىرىپ نازارعا ىلىگەدى.

ودان كەيىنگى كەزەڭدەردە ە.بەكماحانوۆ، ج.تاشەنوۆ، د.قوناەۆ سياقتى تۇلعالاردىڭ ەڭبەگىنە جەكە تاقىرىپتار ارنالعان.

تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى تاريح قولدانىستاعى باعدارلامادا دا، جاڭا رەداكتسيادا دا نەگىزىنەن مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانعان باعدارلامالار مەن ستراتەگيالاردى دارىپتەۋگە ارنالعان تاقىرىپتار توپتاسقان. تەك جاڭا رەداكتسيادا ەلدەگى بيلىك ءترانزيتىنىڭ باستالۋى تىڭ تاقىرىپ رەتىندە قوسىلعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

الىمجەتتىك ازايعانىمەن...

قازاقستان • بۇگىن، 22:40

ءبىر قۋانتىپ، ءبىر مۇڭايتقان سالا

ەكونوميكا • بۇگىن، 21:52

اقتوبەدە قوقىس پوليگونى ورتەندى

ايماقتار • بۇگىن، 19:58

تۋريستكە دە ءتارتىپ بار

ايماقتار • بۇگىن، 18:06

دوللار قايتا قىمباتتاي باستادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:47

ۇقساس جاڭالىقتار